Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) po rozpatrzeniu zażalenia A D na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], znak: [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] października 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r., nr [...], nakazującą A D rozbiórkę dobudowanego pomieszczenia garażowego o wymiarach zewnętrznych 8,00 X 7,60 m, dobudowanego tarasu obmurowanego ze schodami zewnętrznymi o wymiarach zewnętrznych 9,00 x 3,50 m, pomieszczenia mieszkalnego o wymiarach zewnętrznych 1,75 x 3,50 m dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego, nadbudowanego poddasza z pomieszczeniami mieszkalnymi nad istniejącym budynkiem mieszkalnym, pięciu otworów okiennych wstawionych w elewacji budynku, zlokalizowanej od strony granicy działki oraz przebudowanej konstrukcji dachowej o wymiarach 9,00 X 9,00 m nad istniejącym budynkiem mieszkalnym, na działce nr ew. [...], położonej w [...] przy ul. [...], bez wymaganego pozwolenia.
Pismem z dnia 17 września 2012 r. A D wystąpiła o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją z dnia [...] października 2004 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
W celu ustalenia przesłanek z art. 148 § 1 kpa, warunkujących wznowienie postępowania organ wystąpił do A D o wskazanie daty złożenia wniosku o wznowienie, a także daty w jakiej dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.
W piśmie z dnia 13 czerwca 2013 r. uzupełnionym pismem z dnia 3 lipca 2013 r. skarżąca wskazała, że wniosek o wznowienie postępowania złożyła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] osobiście w dniu 17 września 2012 r., zaś w dniu 13 sierpnia 2012 r. dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Powyższe ustalenia, w ocenie organu, stanowią podstawę do odmowy wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie jednomiesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 1 kpa.
Organ jednocześnie wyjaśnił, w związku ze wskazanym w zażaleniu trybem uchylenia lub zmiany decyzji z dnia [...] października 2004 r., na podstawie art.154 i 155 kpa, że organem właściwym do zbadania określonego rozstrzygnięcia w ww. trybie jest organ, które je wydał i do tego organu należy wnieść stosowny wniosek.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. wniosła A D zarzucając naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz przepisów postępowania – art. 6, 7,8, 9,10,11, art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa oraz art. 138 § 1 w związku z art. 144 kpa. Podnosząc powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi przedstawiła przebieg toczącego się postępowania w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Wskazała że wielokrotnie rozmawiała z przedstawicielami PINB składając prośby o umorzenie postępowania bądź o zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 154 kpa lub 155 kpa. Organ z "niezrozumiałych przyczyn skierował ją na tryb wznowieniowy" wskazując, że "będzie dla mnie korzystniejszy".
Składając wniosek o wznowienie postępowania działała w zaufaniu do organów administracji, które przecież mają obowiązek informować obywatela o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków. Organ powinien jak najszybciej i zgodnie z przepisami załatwić jej wniosek mając także na uwadze słuszny interes strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Sąd kontrolował postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., którym organ utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r., uznając że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa.
Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny. Stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych, o których stanowi art. 145 § 1, 145 a § 1 i art. 145 b § 1 kpa.
W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwie fazy. W pierwszej z nich bada się formalne podstawy wznowienia (zachowanie terminu do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania oraz wykazanie przesłanki wznowieniowej), natomiast w drugiej, organ po przeprowadzonym postępowaniu, wydaje decyzję na podstawie art. 151 kpa.
Tak więc, złożenie podania o wznowienie postępowania administracyjnego uruchamia postępowanie wstępne, w którym organ administracji bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa lub art. 145 a § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa lub art. 145 a § 1 kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa – organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówić wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa (por.wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA2391/98, Lex nr 47857).
Z akt postępowania wynika, że skarżąca pismem z dnia 17 września 2012 r. wystąpiła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., wskazując jako podstawę wznowienia art.. 145 § 1 pkt 5 kpa. W piśmie wskazała jednocześnie, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności.
Pismo skarżąca złożyła osobiście w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego.
Okoliczność ta została prawidłowo ustalona przez organ i nie jest także kwestionowana przez skarżącą. Jednocześnie A D wyjaśniła, że o podstawie do wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu 13 sierpnia 2012 r. (pismo skarżącej z dnia 13 czerwca 2013 r. znajdujące się w aktach [...]WINB – akta nienumerowane)
Wobec powyższych ustaleń z prawidłowe uznać należy stanowisko organu co do przekroczenia terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa.
Podkreślić należy, że strona ze skutkiem prawnym może żądać wznowienia postępowania w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, zaś organ ma obowiązek z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wznowienie postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu do jego złożenia stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 kpa).
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa był jednoznaczny i nie mógł budzić żądnych wątpliwości organu, co do intencji wnioskodawczyni.
Jeżeli w toku kilkuletniego postępowania, jak wskazuje skarżąca, składała także inne wnioski dotyczące wszczęcia postępowania na podstawie art. 154 i 155 kpa to powinny one zostać rozpoznane w odrębnym postępowaniu, a ewentualny brak ich rozpoznania nie może stanowić skutecznego zarzutu w niniejszej sprawie.
Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji.