Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "organ") po rozpatrzeniu wniosku L. S. i A. S. – K. z dnia 31 maja 2011 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...] listopada 2010 r. [...]w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazał, że termin do wniesienia odwołania zgodnie z dyspozycja art. 129 § 2 k.p.a. wynosił 14 dni. Upłynął zatem w dniu 30 grudnia 2010 r. (w uzasadnieniu jest oczywista omyłka organ wskazuje rok 2011), natomiast odwołanie stron zostało wysłane do organu 22 czerwca 2011 r. Zgodnie z brzmieniem art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągi siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. O braku winy można mówić w tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Brak winy można, więc przyjąć w sytuacji, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
A. S. – K. oraz L. S. jako argument do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wskazują, że nie otrzymali listów poleconych. Zdaniem organu argumentacja ta nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nastąpiło domniemanie prawne doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Zainteresowani uznając brak swojej winy wskazali na zjawisko błędów w doręczaniu poczty i artykuł gazety "metro" ze stycznia 2008 r. pod tytułem "Nie idę glosować bo poczta zgubiła moje zaświadczenie".
Organ wskazał, że zgromadzone w aktach administracyjnych dokumenty wskazują, iż przy doręczaniu decyzji prawidłowo zastosowany został tryb określony w art. 44 k.p.a. Domniemanie doręczenia jest domniemaniem usuwalnymi może być obalone przeciwdowodem. W przedmiotowej sprawie skarżący takiego dowodu nie przedstawili. Nie można przyjąć za dowód obalający przedmiotowe domniemanie oświadczenia skarżącego, że poczta gubi przesyłki.
Pismem z dnia [...] września 2011 r. A. S. – K. i L. S. (dalej "skarżący") złożyli skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnieśli o jego uchylenie jako sprzecznego z prawem i ich interesem prawnym. W obszernych motywach uzasadnienia podnieśli, iż o wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]decyzji z dnia [...]listopada 2010 r. nr [...] dowiedzieli się w trakcie przeglądania akt administracyjnych w siedzibie starostwa. Przesyłka zawierająca ww. decyzję nie została im doręczana. Podnieśli, że w ich rejonie pocztowym często zdarzają się pomyłki przy doręczaniu przesyłek poleconych. W swojej skrzynce pocztowej znajdowali przesyłki oraz awiza adresowane do obcych osób na inne adresy. Przyjęli, iż przesyłki w tym awiza adresowane do nas mogły być z dużym prawdopodobieństwem błędnie pozostawione w skrzynkach innych osób i do nich nie dochodziły.
Do uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu załączyli tylko niektóre dowody potwierdzające błędy w doręczaniu awiz, bowiem sądzili, że to może wystarczyć dla uprawdopodobnienia przyczyn niedoręczenia z ich winy. Przesłali kopie awiz adresowanych do obcych osób, a pozostawionych w ich skrzynce pocztowej oraz kopii listów adresowanych na ul. [...] w [...].
Skarżący podnieśli również szereg zarzutów dotyczących postępowania poprzedzającego wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] postanowienia z dnia [...] października 2010 r. nr [...] oraz decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...].
Skarżący nadesłali do Sądu pisma procesowe z dnia 16 lipca 2012 r. oraz z dnia 19 lipca 2012 r. załączając do nich korespondencję prowadzoną m.in. z [...]Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego i z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
W rozpatrywanej sprawie okolicznością, którą kwestionuje Strona formułując wniosek o przywrócenie terminu, jest w istocie skuteczność doręczenie decyzji. Strona podnosi w piśmie skierowanym do organu, iż nieprawidłowo funkcjonuje poczta w miejscu jej zamieszkania, co sprawia, że do jej skrzynki oddawczej trafiają przesyłki adresowane do innych osób, a z kolei przesyłki adresowane do Strony znajdują w innych skrzynkach. Na dowód strona przedstawia wiele dowodów "awizowania" przesyłek, które w 2010 r. znalazły się w jej skrzynce.
Organ zbadał kwestię doręczenia decyzji i uznał, że w sprawie miało miejsce tzw. doręczenie w sposób zastępczy, w trybie art. 44 k.p.a.
Organ stwierdził, że zgromadzone w aktach administracyjnych dokumenty, w szczególności adresowane do skarżących przesyłki zawierające decyzję Nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. wskazują, że przy doręczaniu decyzji prawidłowo zastosowany został tryb określony w art. 44 k.p.a. Wobec niezastania adresata w dniu 2 grudnia 2010 r. przesyłka została awizowana, o czym świadczy znajdująca się na kopercie pieczątka poczty "Mieszkanie zamknięte, awizowano [...]. Zawiadomienie włożono do skrzynki" oraz podpis. Wobec niepodjęcia przesyłki został ona powtórnie awizowana w dniu 9 grudnia 2010 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć "Awizowano powtórnie" z wpisaną datą. Na kopercie widnieje również pieczęć "Zwrot. Nie podjęto w terminie" oraz pieczęć placówki pocztowej opatrzona datą 17 grudnia 2010 r. W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona na adres stron postępowania administracyjnego.
Ocena, ta jest zasadna.
Strona Skarżąca nadesłała w toku postępowania kserokopie dokumentów, które w jej ocenie potwierdzają nieprawidłowości w doręczaniu przesyłek. Zdaniem Skarżącej uchybienia te winny wprost prowadzić do przyjęcia takiego rozumowania, iż skoro poczta doręcza błędnie taką ilość awizo, to należy uznać za udowodnione, iż także awizo dotyczące przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. nie zostało Stronie doręczone.
W ocenie Sądu taki sposób rozumowania jest uproszczony i ogólnikowy. Organ w tej sprawie prawidłowo uznał, że Skarżący nie wykazali, iż uchybienia w działaniu poczty, spowodowały niedoręcznie im przesyłki. Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi umieszczonymi na tym dokumencie. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki przesądza o tym, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone. Skarżący jednak nie przedstawili dowodów, które uprawniałby do stwierdzenia, że to właśnie awizo lub awiza - informujące o przedmiotowej przesyłce, nie zostały pozostawione w ich skrzynce oddawczej, a zostały np. doręczone innej osobie. Nadesłana do Sądu kserokopia dokumentów (np. awiz skierowanych do innych niż skarżący osób, artykułów prasowych dotyczących nieprawidłowości w doręczaniu przez pocztę przesyłek listownych, korespondencji prowadzonej Rejonowym Urzędem Pocztowym [...]) potwierdza ogólnie nieprawidłowości o których mówią Skarżący, ale nie jest wystarczająca do obalenia domniemania z art. 44 k.p.a.
Przypomnieć należy, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem ciężar udowodnienia faktu nieprawidłowego doręczenia w takiej sprawie spoczywa na Skarżących, organ nie może z własnej inicjatywy prowadzić tu postępowania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 1996 r., sygn. akt SA/Ka 2659/94 " zarówno ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, jak i ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia, spoczywa na zainteresowanym". A zatem, to osoba zainteresowana w obaleniu fikcji prawnej doręczenia przesyłki, winna uwiarygodnić wystąpienie takich okoliczności które, w tym przypadku stanowiłyby przeszkodę dla przyjęcia domniemania z art. 44 k.p.a.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, iż Strona nie przedstawiła takich dowodów
Organ także prawidłowo stwierdził, iż nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji przez pocztę nie są okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania.
W skardze wniesionej do Sądu Skarżący poza uchyleniem skarżonego postanowienia domagają się przywrócenia terminu do wznowienia postępowania i wznowienia postępowania. Wyjaśnić należy, że wydanie orzeczenia rozstrzygającego merytorycznie o zgłoszonych w sprawie żądaniach, przez Sąd, co do zasady nie jest możliwe. Jak wyżej wskazano sąd administracyjny rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, a w przypadku stwierdzenia naruszenia Sąd uchyla bądź stwierdza nieważność zaskarżonego aktu. Sąd nie może zastąpić organu administracji i wydać merytorycznego rozstrzygnięcia, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art.58 § 1 k.p.a., który formułuje trzy przesłanki, które powinny być spełnione łącznie, by możliwe było przywrócenie terminu:
- 1. uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu,
- 2. złożenie wniosku o przywrócenie terminu w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia ustania okoliczności uzasadniających uchybienie terminu
- 3. dokonanie wraz z wniesieniem prośby czynności, dla której wyznaczony został termin, któremu uchybiono.
Niespełnienie chociażby jednej z tych przesłanek przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 3 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA/Ka 790/98).
Bezsporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Skarżący wnieśli w ustawowym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Poza sporem jest też, że Skarżący składając przedmiotowy wniosek jednocześnie złożyli odwołanie od decyzji, tj. dopełnili czynności dla której ustanowiony był termin. Nie została natomiast spełniona trzecia z przesłanek - uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Organ zatem zasadnie stwierdził, iż zdarzające się nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji przez pocztę nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę oddalił.