Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania R. B. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] - odmawiającą uchylenia ostatecznej własnej decyzji z dnia [...] września 2006 r., znak: [...], uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...] i orzekającej o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych wobec robót budowlanych polegających na dociepleniu części ścian w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w L. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
R. B. pismem z dnia 22 lutego 2010 r. wniósł o uchylenie na podstawie art. 154 §1 k.p.a opisanej wyżej ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r., znak: [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], [...] WINB odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2006 r., znak: [...]. Następnie, zapadła zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu organ II instancji Stwierdził, że zgodnie z doktryną prawa administracyjnego, do zastosowania instytucji prawa wskazanej w art. 154 §1 k.p.a., muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: istniejąca w obrocie prawnym ostateczna decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, oraz za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słusznego interesu stron. Zasadnie zatem, wojewódzki organ nadzoru budowlanego wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie jest możliwa zmiana decyzji w trybie art. 154 §1 k.p.a., ze względu na fakt, że uprawnienia o charakterze procesowym nabyli w jej wyniku: A. K., R. B. i J. P. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że instytucja uchylenia/zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej opisana w art. 154 §1 k.p.a. dotyczy jedynie tych sytuacji, gdy z ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego żadna ze stron nie może wywodzić jakiegokolwiek uprawnienia.
W rozpatrywanej sytuacji wydanie ostatecznej decyzji rozstrzygającej merytorycznie postępowanie administracyjne uniemożliwia zastosowanie art. 154 §1 k.p.a., ze względu na brak spełnienia pozytywnej przesłanki procesowej.
Ponadto organ zauważył, iż przyjmuje się, że w sprawach, w których - tak jak w niniejszej sprawie - z żądaniem wszczęcia postępowania występują strony o sprzecznych interesach lub gdy do udziału w postępowaniu wszczętym na wniosek jednej ze stron wezwano inne strony mające sprzeczne interesy, nie będzie podstawy do zastosowania przepisu art. 154 k.p.a., bo przynajmniej jedna ze stron może wywodzić swe prawo z decyzji ostatecznej. Interes społeczny nie oznacza interesu partykularnego w sytuacji, gdy jest kilka stron postępowania, słuszny interes winien zatem dotyczyć wszystkich stron postępowania (organ powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 1999r. sygn. akt I SA 1644/98, oraz z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 442/4, Lex nr 217369).
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. B., dochodząc uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i 2, art. 80, art. 89 § 2 k.p.a. Stwierdził, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wziął pod uwagę wszystkich zaniedbań i naruszeń prawa popełnionych w całym postępowaniu. Budynek należy do wspólnoty, a nigdy nie skierowano do niej zawiadomienia bądź decyzji. Organy nie uwzględniły jako strony B. K., natomiast potraktowały jako stronę J. P., mimo to, że od 2006 r. nie należała do wspólnoty. Ponadto inwestor nie dostarczył wymaganych dokumentów, po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa.
Podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowił art. 154 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto, dla zastosowania ww. trybu musi być spełniony jeszcze jeden warunek, zaskarżona decyzja powinna być ostateczna, przy czym na jej mocy żadna ze stron nie nabyła prawa. Decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jest decyzja odmowna dla wszystkich stron, decyzja cofająca w całości przyznanie wcześniej uprawnienie lub stwierdzająca wygaśnięcie tego uprawnienia, decyzja nakładająca obowiązek w najwyższym dopuszczalnym zakresie.
W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego dotyczył decyzji, orzekającej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego o braku podstaw do nałożenia określonych obowiązków. Ponieważ uprawnienia o charakterze procesowym nabyli w wyniku ww. decyzji A. K., R. B. oraz J. P., nie została spełniona przesłanka określona w art. 154 § 1 k.p.a., dotycząca braku nabycia na mocy decyzji prawa przez którąkolwiek ze stron. Prawidłowo zatem organ wskazał, że już z tego względu nie jest możliwa zmiana kwestionowanej decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a.
Sąd podziela stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, iż w trybie art. 154 k.p.a. nie może podlegać zmianie decyzja, która została wydana w okolicznościach sprzecznych interesów stron. W sytuacji, gdy jest kilka stron postępowania, słuszny interes powinien dotyczyć wszystkich stron postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 442/4, Lex nr 217369).
W świetle powyższej argumentacji Sąd stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy, prawidłowo organ odmówił uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji w przedmiocie orzeczenia o braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności, jako decyzji na mocy której strony postępowania nabyły prawa, a także dotyczącej sprzecznych interesów stron.
W odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze stwierdzić należy, że dyspozycja przepisu art. 154 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną niejako w "kolejnej instancji" (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 411/10, Lex nr 952031). Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w tym przepisie.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).