Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w P. działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r., Nr 12, poz. 68 ze zm.), w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe, opisanymi w protokole czynności kontrolno-rozpoznawczych z 10 czerwca 2011 r.,
- - nakazał [...] w B. odnowić poprzez całkowite oczyszczenie z wszelkiej rośliności do warstwy mineralnej, pasy przeciwpożarowe zlokalizowane w sąsiedztwie linii kolejowej N. – S. na terenach administrowanych przez Nadleśnictwo P. w terminie do 25 lipca 2011 r.
Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosło [...] w B. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a.,
- - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 10 czerwca 2011 r. przedstawiciel Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w P. przeprowadził kontrolnę terenów leśnych administrowanych przez Nadleśnictwo P. dotyczącą pasów przeciwpożarowych zlokalizowanych w Leśnictwie K. i Z., wzdłuż linii kolejowej, której zarządcą w obrębie wskazanego odcinka jest spółka [...] w B. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego lasu polegające na braku odnowienia pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych.
Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719) lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok;
ust. 2 § 38 cyt. rozporządzenia odsyła do ustaw o transporcie kolejowym, o lasach oraz o ochronie przeciwpożarowej i jest informacją o regulacjach prawnych, które dotyczą usytuowania pasów przeciwpożarowych przy obiektach. W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył treść art. 17 ust. 1 i art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, podtrzymując w ten sposób stanowisko organu I instancji w kwestii prawidłowości określenia podmiotu zobowiązanego do wykonania nałożonych obowiązków.
Skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. wniosła [...] w B. dochodząc uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie nastepujących przepisów:
- - § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż podmiotem obowiązanym do odnowienia pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych jest zarządca linii kolejowej w wypadku, gdy żaden przepis obecnie obowiązującego prawa nie nakłada na niego tego obowiązku, a jednocześnie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach oraz art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej obowiązek ten nakładają na właściciela lasu;
- - art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż stanowi on podstawę do przyjęcia obowiązku zarządcy linii kolejowej do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych w wypadku, gdy przewiduje on jedynie prawo zarządcy w tym zakresie;
- - art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przewiduje on obowiązek zarządcy linii kolejowej mineralizacji pasów przeciwpożarowych położonych na terenach leśnych w wypadku, gdy stanowi on jedynie normę generalną i odnosi się jedynie do warunków technicznych i organizacyjnych przewozu zapewniających m.in. ochronę przeciwpożarową;
- - art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach poprzez jego niezastosowanie i brak uznania zgodnie z jego treścią, iż do ochrony przeciwpożarowej lasów obowiązani są właściciele lasów;
- - art. 4 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej poprzez jego niezastosowanie i brak uznania zgodnie z jego treścią, iż odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na terenie leśnym spoczywa na faktycznie władającym terenem leśnym (właścicielu lasu);
- - art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż art. 55 ust. 3 w/w ustawy stanowi podstawę do przyjęcia obowiązku zarządcy linii kolejowej do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, w wypadku gdy organ administracji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego na okoliczność czy posadzenie drzew lub krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło przed/po wybudowaniu linii kolejowej, w wypadku gdy w rzeczywistości linia kolejowa została wybudowana dużo wcześniej niż nastąpiło nasadzenie drzew i art. 55 ust. 3 w/w ustawy w ogóle nie ma zastosowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] sierpnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] czerwca 2011 r. nakazującą [...] w B. odnowienie poprzez całkowite oczyszczenie z wszelkiej rośliności do warstwy mineralnej, pasów przeciwpożarowych zlokalizowanych w sąsiedztwie linii kolejowej N. – S. na terenach administrowanych przez Nadleśnictwo P. w terminie do 25 lipca 2011 r.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 17 ust. 1 w zw. art. 55 ustawy o transporcie kolejowym oraz § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
Wskazany przepis § 38 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w: ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z późn. zm.), ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.) oraz ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 719 ze zm.), określają: rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405 i Nr 82, poz. 573) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153, poz. 955).
Zgodnie zatem z przytoczonym unormowaniem podmioty zobowiązane do wykonywania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych określają wymienione w tej regulacji prawnej ustawy, w tym ustawa o transporcie kolejowym i ustawa o lasach.
Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające: bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego (pkt 1); bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych (pkt 2); ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska (pkt 3). Z przepisu tego wynika obowiązek o charakterze generalnym spoczywający na zarządcy infrastruktury kolejowej, zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego i ochrony przeciwpożarowej.
Jego treść nie powinna budzić wątpliwości, że ustawodawca nałożył na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Wymienione w przepisie czynności mają ścisły związek z obowiązkiem prowadzenia ruchu kolejowego w sposób bezpieczny. Z przepisem tym koresponduje art. 55 omawianej ustawy, który w celu realizacji obowiązków spoczywających na zarządcy infrastruktury kolejowej, umożliwia mu, urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem (art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym).
Jednocześnie należy dostrzec, że w art. 54 ustawy zawarto delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia m.in. sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, biorąc pod uwagę zapewnienie bezpieczeństwa ruchu kolejowego.
Kierując się powyższym, należy stwierdzić, iż zarzuty merytoryczne podniesione w skardze są całkowicie bezzasadne. Wskazane regulacje prawne dają bowiem podstawę do nałożenia obowiązku dotyczącego mineralizacji pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej przebiegającej przez obszary leśne na zarządcę infrastruktury kolejowej, którym w niniejszej sprawie jest [...] w B. Podkreślenia wymaga, że właściwe ustalenie w decyzji podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie pasów przeciwpożarowych znajduje swoje potwierdzenie także w dalszych regulacjach ustawy o transporcie kolejowym, w tym w art. 56, stanowiącym, że to na zarządcy spoczywa obowiązek wykonania decyzji właściwego organu polegający na usunięciu elementów drzewostanu lub krzewostanu utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne. Wobec tego nie ma uzasadnienia prawnego dla obarczania obowiązkiem wykonania pasów przeciwpożarowych lasów państwowych.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec, jak w sentencji wyroku.