Uzasadnienie
W dniu 19 listopada 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy A. K. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu najmu, umowy o dzieło i inne w wysokości 2.615,83 złotych miesięcznie. Podała, że posiada dom o pow. 330 m ² oraz nieruchomość rolną.
W uzasadnieniu wniosku podniosła, że pomimo posiadania nieruchomości uzyskuje niewielkie przychody, gdyż ponosi koszty koniecznych remontów np. naprawę dachu. Wskazała, że większość środków którymi dysponuje przeznacza na utrzymanie nieruchomości w należytym stanie. Podała, że dochód za rok 2011 r. wyniósł 31.389,95 złotych.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 30 listopada 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu,
- - jakie miesięcznie ponosi stałe opłaty związane z utrzymaniem domu o pow. 330 m ² oraz lokalu w którym mieszka należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, leków, odzieży, środków chemicznych itp.,
- - jaką kwotę miesięcznie uzyskuje z tytułu najmu i jaką z tytułu umowy o dzieło należało podać ich wysokość,
- - czy oprócz wskazanych dochodów uzyskuje dochody z innego tytułu, jeśli tak należało podać z jakiego i wskazać ich wysokość,
- - liczby hektarów posiadanej nieruchomości rolnej (we wniosku liczba została nieczytelnie wpisana),
- - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak wskazać ich wysokość oraz do nadesłania kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaż, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a).
W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 30 listopada 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawczyni nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Skarżąca w formularzu PPF podała jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów i posiadanego stanu majątkowego.
We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu najmu, umowy o dzieło i inne w wysokości 2.615,83 złotych miesięcznie. Podała, że posiada dom o pow. 330 m ² oraz nieruchomość rolną. W uzasadnieniu wniosku podkreśliła, że większość środków którymi dysponuje przeznacza na utrzymanie nieruchomości w należytym stanie. Podała, że dochód za rok 2011 r. wyniósł 31.389,95 złotych.
Wnioskodawczyni uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie wskazała, wysokości kwoty jaką miesięcznie uzyskuje z tytułu najmu i jaką z tytułu umowy o dzieło. Nie wyjaśniła, czy oprócz dochodów, które uzyskuje z tytułu najmu i umowy o dzieło uzyskuje dochody z innego tytułu, a jeśli tak z jakiego i w jakiej wysokości. Nie podała liczby hektarów posiadanej nieruchomości rolnej (we wniosku liczna została wpisana nieczytelnie). Nie oświadczyła również jakie ponosi miesięcznie stałe opłaty związane z utrzymaniem domu o pow. 330 m ² i lokalu w którym mieszka oraz na bieżące potrzeby, a także czy posiada oszczędności pieniężne. Nie wyjaśniła również czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z pozostaje z innymi osobami a, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu.
Nadto wnioskodawczyni nie nadesłała wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy.
Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Na podstawie danych podanych w formularzu trudno wywieść, że wnioskodawczyni kwalifikuje się do osób ubogich, a do takich właśnie skierowane ma być prawa pomocy.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.