Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. znak: [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty G. nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. (a nie jak omyłkowo wskazano na datę [...] maja 2004 r.) znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującego budynek mieszkalno-pensjonatowy wraz z urządzeniami budowlanymi, tj. instalacjami: elektryczną, wody zimnej i ciepłej, kanalizacji sanitarnej, centralnego ogrzewania i gazu oraz przyłączami przy ul. P. w P. gm. R., na działce nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji podzielił argumentację organu I instancji.
Kwestionowana przez T. S. w postępowaniu nieważnościowym decyzja Starosty G. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w wyniku postępowania odwoławczego została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...].
Postępowanie administracyjne zostało zakończone decyzją, która zapadła w wyniku rozpoznania odwołania. Postępowanie nieważnościowe zatem może dotyczyć tylko decyzji organu odwoławczego. Byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji jest uzależniony w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Dlatego też żądanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej jest niedopuszczalne.
Jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego wskazano przepis art. 157 § 3 kpa i powołano niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podniósł, że skoro do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji należy w pierwszej kolejności wzruszyć decyzję organu II instancji, to złożony przez stronę wniosek, w którym ten upierał się co do stwierdzenia nieważności decyzji pierwszej instancji, organ powinien potraktować zgodnie z zamiarem strony, a nie literalnym brzmieniem pisma.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zdaniem Sądu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji można postawić zarzut naruszenia przepisów prawa.
Sąd uznał za zasadne uchylenie nie tylko zaskarżonej ale też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Zdaniem Sądu decyzje obu instancji zapadły z naruszeniem przepisów art. 9 kpa, art. 157 § 3 kpa i art. 157 § 1 kpa.
Bezsprzeczne jest, że dochodzący stwierdzenia nieważności decyzji w sposób jednoznaczny wskazywał, że chodzi mu o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji.
Organy z naruszeniem zasad wynikających z art. 9 kpa zakwalifikowały jego wniosek bez należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach prawnych, które mają mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. rzeczą organów było czuwanie nad tym, żeby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.
Rację mają organy twierdząc, że byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji jest uzależniony w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego.
Nie jest jednak tak, jak przyjęły organy, że decyzja pierwszoinstancyjna nie może być przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym.
Wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji powinien być z urzędu potraktowany jako wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją organu II instancji.
Zgodnie z utrwalonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 1997 r., sygn. akt IV SA 1520/95, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2001 r., sygn. akt I SA 1790/99) organ administracyjny właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w instancji odwoławczej, będzie właściwy również do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w tej samej sprawie.
Odnosząc to realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek T. S. winien być rozpoznany przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (art. 157 § 1 kpa).
Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł zgodnie z wyżej powołanymi przepisami.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie Sąd oraz organ którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.