Uzasadnienie
M. G. i M. G. ("skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W treści powyższej decyzji, którą doręczono także skarżącym, zostało zamieszone pouczenie, że od decyzji przysługuje odwołanie do Wojewody [...] za pośrednictwem organu, który wydał tę decyzję – w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Dopuszczalność skargi uzależniona jest jednak od wyczerpania środków zaskarżenia, o czym mowa w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. W myśl zatem art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, ponaglenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
W związku z ustanowioną w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, przywołany art. 52 p.p.s.a. wskazuje, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte dopóki postępowanie to się toczy. Ponadto, wynika z niego, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym.
Należy podkreślić, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.
Z powyższego wynika, że skargę do sądu administracyjnego, można wnieść na akt administracyjny ostateczny, który został wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę przysługującego jej środka zaskarżenia (w niniejszej sprawie odwołania). Zatem Sąd może rozpoznać merytorycznie skargę, która została wniesiona od decyzji po wyczerpaniu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, a nie bezpośrednio od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Skarga do sądu administracyjnego, złożona bezpośrednio od orzeczenia wydanego przez organ administracyjny pierwszej instancji jest niedopuszczalna niezależnie od tego czy strona wyczerpała, czy też nie, przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że złożona przez skarżących skarga na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2021 r. dotyczy bezspornie decyzji organu pierwszej instancji. Wynika to z treści skargi, gdyż w pierwszym zdaniu skargi wskazano konkretnie, która decyzja jest przedmiotem skargi.
Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Do tych sytuacji należy zaliczyć m.in. wniesienie skargi na orzeczenie organu pierwszej instancji, niezależnie od tego czy skarga dotyczy wprost aktu organu pierwszej instancji niepoddanego uprzednio instancyjnej kontroli administracyjnej, czy też dotyczy bezpośrednio orzeczenia pierwszoinstancyjnego poddanego kontroli instancyjnej.
Jednocześnie Sąd dostrzega, że nawet przyjmując, że skarga została wniesiona na decyzję Wojewody [...] z [...] września 2021 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] maja 2021 r. – to nie mogłaby zostać merytorycznie procedowana. Zgodnie bowiem z art. 53 ust. 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Jak wynika z akt administracyjnych decyzja Wojewody [...] z [...] września 2021 r. została doręczona skarżącym 28 września 2021 r. zaś skarga wniesiona dopiero 22 listopada 2021.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.