Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 119, art. 121 § 1 i 4, art. 122 oraz art. 64a ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwanej dalej EgzAdmU) nałożył na D. N. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5,000 zł (pięć tysięcy złotych) z powodu uchylania się przez Zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 68 zł (sześćdziesiąt osiem złotych) oraz wezwał D. N. do wykonania w terminie 14 dni obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] tj. usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego lokalu mieszkalnego znajdującego się od zachodniej strony budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach oznaczonych numerami [...] i [...], położonych w miejscowości [...], gmina [...], przez:
- 1. Odbudowanie, polegające na wymurowaniu przewodu kominowego do wysokości m. in. 90 cm powyżej poziomu kalenicy dachu;
- 2. Uszczelnienie istniejącego przewodu kominowego (kanału dymowego i wentylacyjnego) na całej jego wysokości;
- 3. Otynkowanie lub orapowanie komina w części strychowej oraz odizolowanie ściany komina od elementów drewnianych dachu;
- 4. Wykonanie wentylacji grawitacyjnej przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
W przypadku niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie organ wskazał, że zostanie orzeczone wykonanie zastępcze na koszt Zobowiązanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane), po rozpatrzeniu zażalenia D. N., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...] nakładające na D. N. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5,000 zł (pięć tysięcy złotych) z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego nakazano właścicielowi działki nr ew. [...] D. N. usunięcie nieprawidłowego stanu technicznego lokalu mieszkalnego znajdującego się od zachodniej strony budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach oznaczonych numerami [...] i [...], położonych w miejscowości [...], gmina [...], poprzez wykonanie określonych w ww. decyzji robót budowlanych.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ omówił stan faktyczny sprawy i podał, że w związku z niewykonaniem przez D. N. obowiązku wskazanego w ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] działając w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z tej decyzji.
W związku z tym w dniu 18 grudnia 2009 r. do zobowiązanego – D. N. zostało skierowane upomnienie, wzywające do wykonania ww. obowiązku.
Następnie w dniu [...] lutego 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanemu wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] organ pierwszej instancji uznał za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego wniesione w związku z doręczeniem ww. tytułu wykonawczego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].
Następnie w dniu [...] lutego 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał postanowienie w przedmiocie nałożenia na D. N. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł (pięć tysięcy złotych) do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nałożonego decyzją "z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]".
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia D. N., stwierdził uchybienie terminu przez D. N. do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1137/10, po rozpatrzeniu skargi D. N., uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził, że D. N. wniósł zażalenie z zachowaniem ustawowego terminu.
Rozpatrując zatem zażalenie i całość akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w jego ocenie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo przeprowadził przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, a wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zasadne.
Zgodnie z art. 122 § 2 EgzAdmU postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
- 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nie uiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
- 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Wobec powyższego organ egzekucyjny wydając objęte zażaleniem postanowienie z dnia [...] lutego 2010 r. zastosował się do dyspozycji cytowanego przepisu. Kwotę grzywny w celu przymuszenia zasadnie nałożono w oparciu o art. 121 § 2 i § 4 EgzAdmU, a jej wysokość została uzasadniona z uwzględnieniem rodzaju egzekwowanego obowiązku. Organ powiatowy nałożył na D. N. grzywnę w wysokości 5.000 zł (pięć tysięcy złotych) powołując przy tym odpowiednią podstawę prawną, tj. w sposób uznaniowy w granicach kwot wskazanych w art. 121 § 2 i § 4 EgzAdmU.
W odpowiedzi na argumentację zawartą w zażaleniu organ odwoławczy podkreślił, że egzekwowana decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, jest ostateczna wobec czego podlega wykonaniu. Zgodnie zaś z art. 125 § 1 EgzAdmU w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.
Ponadto według art. 126 EgzAdmU na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości.
Z uwagi na powyższe zasadnym było utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...].
Na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D. N. wnosząc o jego uchylenie oraz o umorzenie postępowania administracyjnego i egzekucyjnego.
W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ nie ustalił rzeczywistego stanu faktycznego robót budowlanych. Wskazał, że nie zna treści decyzji z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], którą nałożono na niego obowiązek. Żaden z organów nie zajął stanowiska w celu zbadania celowości tego postępowania i skorygowania wad prawnych jakie zaistniały w prowadzonym postępowaniu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Grzywna w celu przymuszenia jest jednym ze środków egzekucyjnych i ma zastosowanie między innymi wówczas, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego obowiązku egzekucji o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 EgzAdmU) i może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej (art. 120 § 1 EgzAdmU). Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 32 EgzAdmU) oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienie to powinno zawierać wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie wynikającego przepisów prawa budowlanego, będzie orzeczone wykonanie zastępcze (art. 122 § 2 EgzAdmU).
Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w oparciu o tytuł wykonawczy odpowiadający wszystkim wymogom z art. 27 EgzAdmU. Tytuł ten zawierał pouczenie z art. 33 EgzAdmU, przez taksatywne wymienienie, co może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, w tym między innymi była wskazana niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt. 5 EgzAdmU). Skarżący D. N. skorzystał ze środka zaskarżenia, jakim jest zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2011 r., VII SA/Wa1355/10 po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, skargę oddalił. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził "Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżącego obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego lokalu mieszkalnego usytuowanego po zachodniej stronie budynku na dz. nr [...] i [...] w [...], poprzez wykonanie wyszczególnionych w decyzji robót budowlanych. Nie jest sporne, że skarżący ww. obowiązków nie wykonał. Z tej przyczyny organ egzekucyjny - będący jednocześnie wierzycielem - wystosował do skarżącego upomnienie wzywając do wykonania ww. obowiązku (art. 15), następnie wystawił dnia [...] lutego 2010r tytuł wykonawczy, z tą chwilą wszczynając postępowanie egzekucyjne (art. 2 § 1 pkt 3 i pkt 10 i art. 26 § 1). (...) Zarzut błędnego skierowania egzekucji do skarżącego, nie będącego - jak podnosił skarżący - właścicielem części budynku objętego ww. nakazem, jest zarzutem nietrafnym. (...) Sprawa dotycząca oceny legalności decyzji nakładającej obowiązek nie może być przedmiotem postępowania egzekucyjnego.
W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, która została już zakończona decyzją ostateczną. Decyzje ostateczne - zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. - mogą być natomiast uchylane lub zmieniane tylko w drodze trybów szczególnych w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego może zatem dotyczyć jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, w stosunku do której prowadzona jest egzekucja. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie, skoro tytuł wykonawczy został skierowany do adresata decyzji z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...].
W świetle przedstawionej argumentacji, nie mogły podlegać badaniu również okoliczności dotyczące nałożenia ww. obowiązku bez przeprowadzenia opinii technicznej i oględzin stanu technicznego przewodu kominowego, jak wskazywał skarżący. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut dotyczący niewykonalności nałożonego obowiązku, wymieniony w art. 33 pkt 5 upea. (...) W konsekwencji, jako niezasadny należało ocenić zarzut o niewykonalności nałożonego obowiązku zgłoszony w związku z ewentualnym zagrożeniem życia i zdrowia skarżącego i jego rodziny (właśnie z tej przyczyny przedmiotowy obowiązek został nałożony) oraz tym, że lokal mieszkalny - obok którego przebiega przedmiotowy szyb wentylacji grawitacyjnej - jest własnością T. M. Wobec powyższego, już tylko na marginesie dodać trzeba, że roboty budowlane w tej części budynku – jak wynika z akt pozostającego we współwłasności - zobowiązany może wykonać z klatki schodowej, do której nie ma dostępu T. M., bowiem korzysta z niej wyłącznie skarżący, co było podnoszone w toku postępowania administracyjnego".
Zatem w niniejszym postępowaniu, dotyczącym zażalenia na postanowienie o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia, skarżący nie może podnosić zarzutów wymienionych w art. art. 33 EgzAdmU.
Zwrócić należy również uwagę na okoliczność, że organ egzekucyjny wszczynając postępowanie egzekucyjne badał dopuszczalność egzekucji administracyjnej i prawidłowo ocenił, że tytuł wykonawczy wydany na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] uprawnia go do wszczęcia egzekucji (art. 29 EgzAdmU).
Organ wszczynając egzekucję nie jest natomiast uprawnionym do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 EgzAdmU).
Stwierdzić należy, że wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało poprzedzone skierowaniem do skarżącego upomnienia z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczące obowiązku nałożonego uchyloną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] oraz upomnienia z dnia [...] stycznia 2010 r. w zakresie obowiązku nałożonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], które zostało mu doręczone w dniu 22 stycznia 2010 r.
Odnośnie zarzutu skargi, że w postanowieniu nr [...] została podana decyzja "Nr [...] z dnia [...].05.2009 r. znak [...]" – którą to został nałożony obowiązek, a która nie jest znana skarżącemu, wskazać należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, że "Następnie w dniu [...] lutego 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał postanowienie w przedmiocie nałożenia na D. N. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł (pięć tysięcy złotych) do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nałożonego decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]". Jednakże uchybienie to nie miało wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, gdyż w sentencji zaskarżonego postanowienia prawidłowo organ wskazał, że na skarżącego nałożono grzywę wobec uchylania się przez niego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. wydany został na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...].
Wysokość nałożonej w zaskarżonym postanowieniu grzywny w celu przymuszenia (5.000 złotych) odpowiada wymogom wskazanym w art. 121 § 2 i 4 EgzAdmU. Organy egzekucyjne prawidłowo wykazały, że wysokość jej nie została ustalona w sposób dowolny, lecz uwzględniała charakter niewykonanego obowiązku. Usankcjonowanie istniejącego stanu rzeczy poprzez niewykonanie nakazu, czego de facto domaga się skarżący, doprowadziłoby wprost do naruszenia porządku prawnego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.