Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek S. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż S. T. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką, siostrą i bratem. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o pow. 12,32 ha oraz 8,5 ha w dzierżawie, a także z emerytury matki wnioskodawcy w wysokości 900 zł. i świadczenia ZUS siostry w wysokości 800 zł. W piśmie z dnia 4 stycznia 2015 r. wnioskodawca wskazał, że osiąga dochód ze sprzedaży mleka około 1 000 zł. Posiadany majątek obejmuje ww. nieruchomość rolną. Dodał, że brat jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje dochodów. Ponosi opłatę z tytułu dzierżawy w wysokości 5 000 zł., nie otrzymuje pomocy od rodziny, osób trzecich i instytucji pomocy społecznej. Dodał, ze nie ma środków na bieżące utrzymanie, a tym bardziej na opłaty sadowe, pomaga matce która jest chora oraz siostrze, która przeszła chorobę Heinego-Medina. Wnioskodawca ma kredyt w banku, w kwocie 80 000 zł., wzięty na budowę domu oraz inne kredyty w wysokości 20 000 zł.
W dodatkowym piśmie złożonym na wezwanie sądu z dnia 4 stycznia 2015 wskazał, że miesięczne stałe wydatki to: składki KRUS – 150 zł., telefon 120 zł., prąd 450 zł., gaz 120 zł., woda 180 zł., żywność 2 000 zł., leki i rehabilitacja 1000 zł., usługi weterynaryjne 1 000 zł., kredyt 1 500 zł. (rata miesięczna), opłaty podczas żniw 17 000 zł., nawozy 1 000 zł., dodatki do paszy 1 000 zł.
W gospodarstwie wnioskodawca posiada następujący inwentarz żywy: krowy 14 szt., cielęta 15 szt., cielaki roczne 5 szt. oraz prowadzi następujące uprawy buraki cukrowe zboża. Wnioskodawca posiada ciągnik rolniczy MTZ z 1996 r., przyczepę z 2005 r., siewnik zbożowy z 1996 r., agregat uprawowy z 1996 r., kultywator, brony, wicher, kosiarkę rotacyjną, siewkę kos.
Wnioskodawca otrzymał roczną dopłatę bezpośrednią w wysokości 19 000 zł.
Do ww. pisma wnioskodawca dołączył zaświadczenie z urzędu pracy o pozostawaniu przez W. T. bezrobotnym, kopię wciągu z rachunku bankowego, kopię dokumentów PIT za 2013 r. matki i siostry.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową S. T. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne o pow. około 20 ha, prowadzi hodowlę zwierząt, a jednocześnie uprawia rośliny. Z gospodarstwa uzyskuje stały dochód, który jest powiększony o dopłaty bezpośrednie z funduszy Unii Europejskiej. Jak wynika z załączonego wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawca przez okres miesięczny X-XII 2014 r. uzyskał przychód w wysokości 22 194,12 zł i posiadał na koniec grudnia 2014 r. na koncie bieżącym 22 423,83 zł. Wnioskodawca zaznaczył wprawdzie, że jego sytuacja materialna jest trudna, jednakże z ogólnego obrazu sytuacji majątkowej wynika, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy.
Okoliczności sprawy wskazują, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 500 zł. wpisu sądowego. Wydatek ten może pozostać jedynym wydatkiem strony w sprawie. Jednocześnie uznano, że strona dysponując kwotą ponad 22 000 zł. jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.