Wyrok WSA w Warszawie z 19 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 2590/11

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2011r. Nr [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M. H. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2010 r., Nr [...], stwierdzającej, po rozpatrzeniu wniosku E. M., nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...]12.1999r., Nr [...], nakładającej na M. H. obowiązek wykonania określonych czynności związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dobudową garażu z pomieszczeniem gospodarczym na posesji przy ul. [...] we W., celem doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 10.05.2011 r., sygn. akt. VII SA/Wa 219/11 uchylił zaskrżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2010 r., Nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...].12.1999r.

Przedmiotowa decyzja zapadła w nastepującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia [...] listopada 1999r. Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] na podstawie art.50 ust.1 pkt1 i ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane postanowił wstrzymać wszelkie roboty budowlane zwiazane z rozbudową budynku mieszkalnego oraz dobudowy garażu z pomieszczeniem gospodarczym prowadzone przez M. H. współwłaściciela posesji przy ul [...] we [...]

Decyzją z dnia [...] grudnia 1999r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane nałożył M. H. obowiązek sporządzenie i przedłożenie w terminie do dnia 28.02.2000 r. następujących dokumentów, celem doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie:

1. Aktualnego wypisu rejestru gruntów wraz z mapką ewidencyjną w skali 1:1000;
2. Inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej w skali 1:500;
3. Opracowanej przez osobę uprawnioną w 3 egzemplarzach dokumentacji Zbudowlanej powykonawczej części architektoniczno-konstrukcyjnej budynku, ukazującą stan budowli przed rozbudową i po samowolnej rozbudowie z uwzględnieniem docelowych zamierzeń realizacyjnych;
4. Oświadczenia technicznego kierownika budowy o wprowadzonych samowolnie zmianach do projektu, w stosunku do projektu, z potwierdzeniem tego projektanta;
5. Oświadczenia technicznego osoby uprawnionej w specjalności konstrukcyjnej, oceniającego prawidłowość wykonanych robót w zakresie sztuki budowlanej jak i owiązujących normatywów technicznych według rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 04.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz PN.

Decyzją z dnia [...] marca 2000r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] udzielił M. H. pozwolenia na wznowienie przedmiotowych robót budowlanych.

Decyzją z dnia [...].10.2010r., nr [...].[...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na wniosek E. M., stwierdził nieważność w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. z dnia [...]..12.1999r., wskazując, że na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane właściwy organ nakłada, w drodze decyzji, obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nie - tak jak w niniejszej sprawie - obowiązek przedłożenia dokumentacji. Z uwagi na powyższe, decyzja PINB dla miasta [...]. z dnia [...]..12.1999r., Nr [...].jest obarczona wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania badanej decyzji nie mógł stanowić podstawy nałożenia na inwestora obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ przez nałożenie takiego obowiązku nie można doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organy administracji są uprawnione wyłącznie do nałożenia obowiązków polegających na wykonaniu czynności faktycznych, naprawiających ewentualne odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Żądanie przedstawienia dokumentów ma natomiast na celu rozszerzenie materiału dowodowego. Nałożenie przez organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku dostarczenia określonych dokumentów zamiast obowiązku wykonania określonych czynności było zatem rażącym naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Decyzję tę zaskarżył M. H. Decyzją z dnia [...]. grudnia 2010r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. grudnia 2010 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r. (sygn. akt. VII SA/Wa 219/11) uchylił zaskarżoną decyzję GINB z dnia [...]..12.2010r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.

O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.

Sąd wskazał, że istota rozważań dotyczących rażącego naruszenia prawa winna sprowadzić się do kwestii, czy w zaistniałym stanie faktycznym można rzeczywiście dopatrzyć się takiego naruszenie prawa, w wyniku którego powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

W ocenie Sądu organ odwoławczy w ogóle wyżej wskazanej kwestii nie poddał pod rozwagę mimo tego, że skarżący podnosił w odwołaniu argumenty kierunkujące na ten tok rozważań. Tym samym doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a, gdyż organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji. Jednocześnie doprowadziło to do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skoro doszło do zaakceptowania zastosowania tego przepisu przez organ w stanie faktycznym wskazującym na brak takich skutków decyzji nakładającej wykonania określonych czynności związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dobudową garażu z pomieszczeniem gospodarczym na posesji przy ul. [...]. we [...]., które byłyby niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Sąd wskazał też, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) powinien rozważyć, czy w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentacji budowlanej powykonawczej części architektoniczno-konstrukcyjnej budynku, ukazującej stan budowli przed rozbudową i po samowolnej rozbudowie z uwzględnieniem docelowych zamierzeń realizacyjnych oraz przedłożenie innych dokumentów wymienionych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego może być uznane za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę wówczas obowiązujący przepis art. 51 ust.1 pkt.2 i 1a Prawa budowlanego.

Sąd podnosił też, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił dlaczego nastąpiło rażące naruszenie prawa, a więc nie rozstrzygnął tego co stanowiło istotę prowadzonego postępowania nadzwyczajnego. Posiłkując się orzecznictwem sądowym dot. stosowania art. 51 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego, organ nie rozważył czy doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie skontrolował bowiem, czy organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał analizy czy ewentualne naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego miało charakter rażący, a więc czy ziściły się łącznie trzy przesłanki pozwalające na stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...]. września 2011r. Nr [...]. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskrżoną decyzję [...]. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]..10.2010 r., Nr [...].i odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Budowlanego dla miasta [...]. z dnia [...].12.1999r.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.

GINB wskazał, że należy zatem odnieść się do meritum rozstrzygnięcia zawartego w decyzji [...]. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]. z dnia [...]..10.2010r., w której organ ten stwierdził nieważności decyzji organu powiatowego zarzucając jej rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa).

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, biorąc pod uwagę ocenę prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10.05.2011 r., sygn. akt. VII SA/Wa 219/11, w tej sprawie zastosowanie pkt 2 art. 51 ust 1 Prawa budowlanego pomimo, że nakłada obowiązek sporządzenia dokumentacji, a nie - jak to wynika bezpośrednio z treści przepisu - wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, gdyż nie powoduje skutków społecznych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Organ wskazał też, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. z dnia [...]..12.1999r., Nr [...].nie jest również obarczona żadną z pozostałych wad prawnych, enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję wywiodła E. M. żądając jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę prawa procesowego polegającą na naruszeniu:

a) art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. - a to poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...]. z dnia [...]. grudnia 1999 r. Nr [...]., nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa - podczas gdy wskazana powyżej decyzja, przy uwzględnieniu w sposób pełny stanu faktycznego sprawy jak i obowiązujących w czasie jej wydawania przepisów - narusza prawo w sposób rażący, nakładając na stronę obowiązki nieprzewidziane przepisem stanowiącym podstawę jej wydania - i w istocie będącej decyzją wydaną contra legem;,
b) art. 107 §1 w zw. z § 3 k.p.a. - a to poprzez niezgodne z przywołanymi przepisami sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie okoliczności, na podstawie których stwierdzono brak podstaw do uznania wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym brak uzasadnienia dla wydanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji o uchyleniu decyzji [...]. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. - które to uchybienie uniemożliwiło stronie zapoznanie się ze stanowiskiem organu, nie dając też możliwości wdania się w polemikę merytoryczną.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosiła, że w niniejszym przypadku doszło do rażącego naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania wyżej wskazanej decyzji.

Zgodnie, bowiem z jego ówczesną treścią właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Tym samym przepis wskazywał w sposób niewymagający wykładni i niebudzący wątpliwości, że postępowanie walidacyjne, prowadzone zgodnie z powołaną regulacją, umożliwia jedynie nałożenie obowiązku wykonania czynności faktycznych (w szczególności określonych prac budowlanych), które powinny zmierzać do doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nie powstaje zatem na mocy powyższego przepisu podstawa do zobowiązania strony postępowania administracyjnego decyzją do przedłożenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego określonej przez niego dokumentacji - jak to miało miejsce w decyzji z dnia [...]. grudnia 1999 r. wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Skarżąca wskazywała też, że do tego typu czynności (nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów) podstawę prawną stanowił - i wciąż stanowi - inny przepis, niż przywołany w decyzji z dnia [...].grudnia 1999 r. - tj. art. 81 c Prawa budowlanego.

Zdaniem skarżącej decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładała na M. H obowiązek, który nie mógł zostać nałożony w oparciu o ten przepis. Sprzeczność decyzji z prawem jest więc oczywista. Skarżąca powoływała się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku o sygn. II NSA/Lu 930/99.

Analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżąca stanęła na stanowisku, że została ona wydana z naruszeniem przywołanych przepisów - a przede wszystkim została ona wydana przedwcześnie. Powołanie się na treść orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2011 r. nie jest w ocenie skarżącej dokonane w sposób zasadny i właściwy - a w istocie realizacja przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r. nie nastąpiła, nawet w wymiarze szczątkowym. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja została wydana niejako "automatycznie", wobec uchylenia poprzedniej (odmiennej w swej treści) decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. grudnia 2010 r. - przy uznaniu, że po prostu zachodzi po stronie w/w organu obowiązek wydania obecnie decyzji o treści całkowicie odmiennej.

Powyższe jednakże nastąpiło bez pogłębionej analizy odpowiadającej na pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym w istocie uzasadnionym jest twierdzenie o zaistnieniu takiego naruszenia prawa, wskutek którego powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Skarżąca podnosiła, iż pozwolenie na wznowienie prac, wydane w oparciu o postępowanie walidacyjne, prowadzone zgodnie z przepisem, który takiej możliwości nie przewiduje, czyni niezasadnym uznanie, że nie doszło do naruszenia praworządności. W istocie wystąpiła sytuacja, w której w obrocie prawnym znajduje się decyzja, wydana z naruszeniem przepisu prawa rangi ustawowej, nadto wydana przez organ, który powinien stosować prawo zgodnie z jego treścią, a nie contra legem.

Skarżąca podkreślała, że w jej ocenie sens uzasadnienia orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazuje bezpośrednio, że doszło przy wydawaniu zaskarżonej decyzji do naruszenia przepisu prawa procesowego w postaci art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., ale naruszenie to polega wyłącznie na nieustaleniu i niewykazaniu istnienia przesłanek wymaganych powołanym przepisem. W tym zakresie Sąd uznał więc, że nie było podstaw do wydania decyzji mającej za przedmiot utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej nieważność, właśnie ze względu na nierozpoznanie sprawy w sposób właściwy.

Wobec powyższego skarżąca zarzucała naruszenie prawa procesowego w postaci art. 156 §1 pkt 2 k.p.c. podnosząc, że organ wydający decyzję nie rozważył wszelkich okoliczności sprawy, a jedynie oparł się przy wydawaniu decyzji na treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2011 r. - błędnie go jednakże interpretując. Zdaniem skarżącej nie może być zatem mowy o ustaleniu i rozstrzygnięciu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego okoliczności powodujących nieważność decyzji. Nie doszło bowiem w tej sytuacji do rozpoznania czy przesłanki stwierdzenia nieważności rzeczywiście wystąpiły, a tym samym naruszony został przepis art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., jako że okoliczność ta miała istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Skarżąca podnosiła też, że organ wydając decyzje nie uzasadnił w sposób wyczerpujący i przekonujący podstawy faktycznej i prawnej wydanego rozstrzygnięcia. W szczególności nie uzasadnił oceny, że nie występują konsekwencje społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności. Organ nie powołuje się bowiem na żadne fakty, które potwierdzałyby to stanowisko, nie przytacza także jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie.

W ocenie skarżącej przytoczenie podstawy faktycznej decyzji jest również niekompletne, a to z uwagi na fakt, że nie odnosi się do wszystkich przesłanek nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem.

W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2011 r. (sygn. akt. VII SA/Wa 219/11) uchylającego decyzję GINB z dnia [...]..12.2010r

Zgodnie z art.153 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W wyroku z dnia 20 kwietnia 2011r. sygn akt II OSK 729/10 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane m.in. w wyroku z dnia 20 października 2011r., I FSK 1057/11.

W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]..12.2010r. utrzymującą w mocy decyzję [...]. Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]..10.2010r. stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]..12.1999r. po pierwsze wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.

Dokonując oceny zaskarzonej decyzji w aspekcie wykonania wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzić należy, że przedstawione przez organ uzasadnienie decyzji z [...]. września 2011r. nie wykonuje w sposób prawidłowy wskazanych wytycznych. Organ nadal nie rozważył, czy w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentacji budowlanej powykonawczej części architektoniczno-konstrukcyjnej budynku, ukazującej stan budowli przed rozbudową i po samowolnej rozbudowie z uwzględnieniem docelowych zamierzeń realizacyjnych oraz przedłożenie innych dokumentów wymienionych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego może być uznane za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę wówczas obowiązujący przepis art. 51 ust.1 pkt.2 i 1a Prawa budowlanego.

Organ nie rozważył czy doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie skontrolował bowiem, czy organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał analizy czy ewentualne naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego miało charakter rażący, a więc czy ziściły się łącznie trzy przesłanki pozwalające na stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym doszło też do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu zupełnie niewystarczające jest przedstawienie teoretycznych wywodów dotyczących rażącego naruszenia prawa bez odniesienia ich do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu prawidłowe wykonanie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 maja 2011r. wymagało analizy czy decyzja organów nadzoru budowlanego rażąco narusza prawo w kontekście konkretnych okolicznosci faktycznych sprawy. Zaskarżona decyja takiej analizy jest pozbawiona. W szczególności organ nie ocenił skutków objętej wnioskiem o stwierdzenie niewazności decyzji w aspekcie jej skutków gospodarczych w odniesieniu do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy. Skutki te winny byc ocenione zarówno w odniesieniu do M. H. jak i E.M. Organ skupił się na analizie czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. z tego względu, że decyzją z [...]. grudnia 1999r. nałożono na stronę obowiazek przedstawienia dokumentów, a nie podjęcia czynności.

Tymczasem skutki te należy rozważyć w kontekście negatywnego wpływu powstałej inwestycji na działkę skarżącej w szczególności w zakresie możliwości jej zagospodarowania zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a zatem w kontekście art.5 ust.1 pkt 9 prawa budowlanego, czyli poszoanowania wystepujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Zrealizowana inwestycja może wpływać na ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej ze względu na znaczne zbliżenie ściany z otworami okiennymi do dzialki sąsiedniej. Organ nie rozważał jednak tej okoliczności. Pamiętać przy tym należy, że skutkiem wydania decyzji na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego nakładającej na inwestora jedynie obowiązek przedstawienia odpowiednich dokumentów jest brak możliwości nakazania inwestorowi wykonania określonych robót budowlanych w tym trybie w celu doprowadzenia powstałej inwestycji do stanu zgodnego z prawem (jeżeli organ dostrzeże taką potrzebę), albowiem organ nie może ponownie wydać decyzji w oparciu o tę samą podstawę.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem w pełni ustalić okoliczności powodujące nieważność decyzji. Nie doszło bowiem w tej sytuacji do rozpoznania czy przesłanki stwierdzenia nieważności rzeczywiście wystąpiły, a tym samym naruszony został przepis art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy organ powinien rozważyć czy pozostawienie w obrocie decyzjiz [...]. grudnia 1999r. wywołującej opisane wyżej skutki prawne daje się pogodzić z zasadą praworządności i demokratycznego państwa prawnego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja takiej analizy jest pozbawiona

Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśniły sprawy w sposób prawidłowy naruszając zarówno art.153 p.p.s.a. jaki i art. 7,8,80 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.

Powołane przepisy 2

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2590/11

Metryka

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje