Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2023 r. nr [...], Starosta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie R. pozwolenia na budowę – rewitalizację parku [...] w R., polegającą na budowie toalety kontenerowej, tężni solankowej, instalacji wewnętrznych, poidełka, systemu monitoringu, wymianie latarni parkowych, wymianie nawierzchni parkowych, budowie nawierzchni i obiektów małej architektury: koszy, ławek, stojaków rowerowych, tablicy informacyjnej – na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obr. [...] i na działce nr ew. [...] w obr. [...] w Gminie R..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Należy podkreślić, że niewypełnienie warunku określonego w powyższych przepisach skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Użyte w tym przepisie sformułowanie "innych" wskazuje na inne przyczyny niż wymienione w pkt 1-5 art. 58 § 1 p.p.s.a. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn występuje zwłaszcza, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia (zob. postanowienie NSA z 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 635/22).
Zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; k.p.a.), od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a w myśl § 2 tego przepisu, właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Jak natomiast wynika z art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, ze zm.; dalej: p.b.), organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest – co do zasady – starosta, natomiast wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty.
Zaskarżona decyzja została wydana w pierwszej instancji przez starostę w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę, w związku z czym w świetle przytoczonych wyżej przepisów, przysługiwało od tej decyzji odwołanie do wojewody. W takiej sytuacji, zaskarżenie decyzji do sądu administracyjnego, wymagało uprzedniego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Innymi słowy, skarga do sądu administracyjnego przysługiwałaby dopiero na decyzję wydaną w tej sprawie przez wojewodę (na skutek rozpoznanego odwołania). Jak już wyżej wyjaśniono, niewyczerpanie toku instancji obliguje Sąd do odrzucenia skargi, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie Sąd zauważa, że z akt administracyjnych wynika, że skarżący wniósł odwołanie od zaskarżonej decyzji, rozpoznane przez Wojewodę Mazowieckiego decyzją z 11 września 2023 r. nr 680/OPON/2023, zawierającą pouczenie o prawie zaskarżenia jej do sądu administracyjnego.
Mając na uwadze treść skargi oraz zaskarżonej decyzji Starosty P., Sąd zauważa, że istotnie, z dniem 12 maja 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustaw w celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych (Dz. U. poz. 803), w tym nowy art. 127 § 1a k.p.a. Przepis ten przewiduje, że decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna. Niemniej jednak, jak wynika z art. 17 tej ustawy zmieniającej, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydaniem decyzji w pierwszej instancji stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. Do decyzji wydanych w tych postępowaniach, przepisu art. 127 § 1a k.p.a. nie stosuje się. Postępowanie administracyjne, w toku którego wydano zaskarżoną decyzję Starosty, zostało wszczęte na wniosek inwestora z 28 lutego 2023 r., tj. przed wejściem w życie ww. ustawy zmieniającej.
Postępowanie to nie zostało ponadto zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej przez wydaniem decyzji w pierwszej instancji, skoro decyzja taka została wydana 23 czerwca 2023 r. Zatem do decyzji wydanych w tym postępowaniu nie stosuje się art. 127 § 1a k.p.a., co potwierdza, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i dlatego nie podlega bezpośredniemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Biorąc to pod uwagę, Sąd postanowił, jak w sentencji.