Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2010r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., w zw. z art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej u.s.u.s., po rozpatrzeniu odwołania A.S., uchylił decyzję ZUS Oddział w [...] z dnia [...] września 2010r. umarzającą postępowanie wszczęte wnioskiem A.S. o zwrot nienależnie opłaconych składek wobec nie stwierdzenia nadpłaty.
Organ odwoławczy podał, że w oparciu o dane z dokumentacji rozliczeniowej i wpłat aktualnie zidentyfikowanych i ewidencjonowanych na koncie wnioskodawcy, organ I instancji nie stwierdził nadpłaty składek. W takim przypadku jednak organ I instancji winien był wydać decyzję orzekającą co do istoty sprawy, czyli decyzję o odmowie zwrotu nienależnie opłaconych składek, zamiast umarzać postępowanie, co z kolei uzasadniało uchylenie ww. decyzji.
Skargę na powyższą decyzję złożył A.S. podnosząc, że na jego koncie nadpłaty być nie może, gdyż opłacając regularnie składkę, suma w pozycji nadpłata musi wynosić "0". W pierwszym piśmie z dnia [...] września 2010r. do ZUS-u w [...] bardzo wyraźnie wskazał, iż chodzi o zwrot składek płaconych miesięcznie na ubezpieczenie zdrowotne od 1 września 2001r. do 23 lipca 2008r., z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący nadmienił, że w czasie prowadzenia działalności gospodarczej przebywał na emeryturze i pobierał świadczenie emerytalne, z którego także pobierano składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ pobierał zatem składki podwójnie, co uzasadnia ich zwrot.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Mając na uwadze, że skarga w niniejszej sprawie dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej w przedmiocie zwrotu nienależnie opłaconych składek wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), jednakże w przypadku decyzji wydawanych przez ZUS z zakresu ubezpieczeń społecznych, kognicja sądu administracyjnego została ograniczona przepisami ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ustanawiającej szczególny tryb odwoławczy od takich decyzji. Artykuł 83 ust. 2 u.s.u.s. stanowi bowiem, że od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Właściwym w tych sprawach jest zatem sąd powszechny - sąd pracy i ubezpieczeń społecznych.
Wyjątek od tej zasady wynika natomiast z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., w myśl którego od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Przysługuje natomiast prawo złożenia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Na rozstrzygnięcia wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, przysługuje więc skarga do sądu administracyjnego, na podstawie przepisów p.p.s.a.
Przedmiot w jakim toczyło się postępowanie objęte skargą - w świetle art. 83 ust. 2 u.s.u.s. w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a. - przesądza zatem o niedopuszczalności poddania zaskarżonej decyzji kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.