Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 272/13

Uzasadnienie

Na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r., na której Sąd rozpoznawał sprawę ze skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy, tawił się Prezes [...] Stowarzyszenia [...] [...] "[...]" z siedzibą w R., który poparł złożony do akt sprawy wniosek [...] Stowarzyszenia [...] [...] "[...]" z siedzibą w R., zwanego dalej Stowarzyszeniem o dopuszczenie do udziału w ww. sprawie ze skargi E. K., w charakterze uczestnika postępowania.

Jak wynika z § 7 statusu celem Stowarzyszenia jest:

1. 1. Ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, a także ochrona od innych zagrożeń środowiska naturalnego w tym:
2. - popularyzacja wiedzy o zagrożeniach środowiska i zdrowia ludzi,
3. - przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne,
4. - przeciwdziałanie budowie i użytkowaniu urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, jeśli nie istnieją niezbite dowody nieszkodliwości promieniowania.
5. 2. Wspieranie działań proekologicznych, przeciwdziałanie zagrożeniom skażenia.
6. 3. Zanieczyszczenia środowiska naturalnego.
7. 4. Wspieranie wszelkich inicjatyw obywatelskich na rzecz ochrony środowiska i zdrowia ludzi na terenie całej Polski.
8. 5. Działania na rzecz udziału społeczeństwa w procedurach decyzyjnych, gdy prawo taki udział przewiduje.
9. 6. Promowanie idei i wspieranie inicjatyw na rzecz obrony praw różnych grup społecznych oraz praw indywidualnych.
10. 7. Prowadzenie szkoleń, organizowanie badań i tworzenie programów w zakresie obrony praw człowieka i obywatela.
11. 8. Prowadzenie informacji i poradnictwa indywidualnego w zakresie obrony praw różnych grup społecznych.
12. 9. Budowanie wzajemnych więzi międzyludzkich społeczności lokalnych.
13. 10. Współpraca z organizacjami i instytucjami działającymi na terenie kraju i zagranicy, których cele są zbieżne z celami Stowarzyszenia.
14. 11. Reprezentowanie członków Stowarzyszenia i obywateli Polski przed organami władzy administracji rządowej i samorządowej, sądami i prokuratorami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje

Sąd, badając zgłoszony w trybie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej - p.p.s.a). wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie sprawdza, czy spełnione są warunki formalno-prawne, tj. organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego, tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana.

W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, iż istotą decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, działającego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3, w zw. z art. 127 § 34 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, z późn. zm. dalej – k.p.a.) było ustalenie, iż nie zaistniała przesłanka do dalszego prowadzenia postępowania zainicjowanego złożeniem przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Spółce z o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] o numerze [...] (XXIX kategoria obiektu budowlanego) na działce o nr ewid. [...], przy ulicy U. w miejscowości M.. Organ ustalił, iż składającej wniosek o ponowne rozpatrzenie postępowania E. K. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego.

Przedmiotem oceny organu nie było zatem badanie legalności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. w kontekście naruszenia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 k.p.a. a jedynie analiza posiadania przymiotu strony przez konkretny podmiot domagający się ponownego rozpatrzenia sprawy.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż Stowarzyszenie zgłaszając wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w istocie nie realizuje celów Stowarzyszenia, lecz tylko indywidualny interes skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OZ 759/10). Ponadto wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie zawiera argumentacji umożliwiającej jego uwzględnienie. Decydujące dla oceny takiego wniosku jest wykazanie, że sprawa dotyczy statutowej działalności organizacji społecznej oraz że za udziałem tym przemawia interes społeczny.

Rozpoznając wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie dotyczącej innego podmiotu, sąd administracyjny powinien badać, czy udział ten, niezależnie od postanowień statutu takiej organizacji, służy zapewnieniu kontroli społecznej postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przyjęcie poglądu o niestosowaniu przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu nie może być odbierane jako przyzwolenie, by każda organizacja społeczna mogła brać udział w każdym postępowaniu sądowym, gdy tylko leży ono, formalnie rzecz ujmując, w sferze jej działalności statutowej, bez uwzględnienia jakichkolwiek innych warunków prawnych. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że istotą udziału organizacji społecznej zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym, jest zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem.

Z tego względu sąd administracyjny, rozpoznając zgłoszony przez organizację społeczną w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosek takiej organizacji o dopuszczenie jej do udziału w sprawie dotyczącej innego podmiotu, powinien badać, czy udział ten służy podstawowemu celowi wprowadzonego przez ten przepis rozwiązania, to jest zapewnieniu kontroli społecznej nad postępowaniem. Sąd rozpoznający daną sprawę więc, niezależnie od mniej lub bardziej szczegółowych postanowień statutu takiej organizacji, ma prawo badać, czy w istocie dopuszczenie organizacji do udziału w sprawie będzie realizacją owej kontroli społecznej.

Analiza postanowień Statutu Stowarzyszenia wskazuje, że organizacja społeczna ubiegająca się o prawo udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie spełnia warunków dopuszczenia jej do udziału w niniejszym postępowaniu. Badając Statut Stowarzyszenia, Sąd doszedł do przekonania, że ujęte w § 7 cele, nie odpowiadają przedmiotowi sprawy, który polega na skontrolowaniu przez Sąd zgodności z prawem formalnym i materialnym decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Należy zauważyć, że kognicji Sądu poddana jest decyzja o charakterze formalnym oceniająca przymiot strony skarżącej, legitymujący ją do żądania ponownego rozpatrzenia postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Ostatnim kryterium podlegającym analizie jest ocena, czy Stowarzyszenie realizuje cel publiczny, do którego zostało powołane. W ocenie Sądu przedstawiona wyżej analiza nie czyni zadość wykazaniu, że Stowarzyszenie zamierza w tej sprawie realizować cel publiczny. Przeciwnie, ocena powyższych okoliczności prowadzi do wniosku, że w sprawie chodzi o wykorzystanie Stowarzyszenia do realizacji celu indywidualnego polegającego wyłącznie na reprezentowaniu interesu strony skarżącej.

W niniejszej sprawie nie ma zatem wystarczających podstaw do twierdzenia, iż wnioskującemu o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym Stowarzyszeniu chodziło o wykonywanie funkcji kontroli społecznej. Stowarzyszenie nie wykazało, aby jego udział w postępowaniu sądowym miał wykraczać poza formę popierania konkretnych interesów określonego podmiotu. W razie uwzględnienia przedmiotowego wniosku, prowadziłoby to do wypaczenia sensu udziału organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GZ 202/10, LEX nr 737679).

Z powyższych względów na podstawie art. 33 ust. 2 p.p.s.a. wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w niniejszej sprawie należało oddalić.