Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...]. z dnia [...] listopada 2003r., na podstawie art. 104 i 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. Zdaniem organu administracyjnego ustalenia protokólarne wykazały, iż budowa budynku usługowo-biurowego przy ul. [...] dz. nr [...], prowadzona jest zgodnie z wydanymi pozwoleniami na budowę z [...] września 2002r., [...] listopada 2002r. i [...].04.2003r.
Odwołania od tej decyzji wnieśli J. i M. B. oraz M. M..
W odwołaniach podniesiony został zarzut niezgodności powstającego obiektu z pozwoleniem na budowę budynku o charakterze czasowym. Budowa, a szczególnie posadowione fundamenty wskazują, iż będzie to budynek stały. Ponadto obiekt powstał w ostrych granicach wydzierżawionej działki, a spadek dachu i rynny są skierowane na teren dzierżawy. Budynek znacznie ograniczył dostęp światła naturalnego do obiektu na posesji [...]. Szambo zostało zaplanowane poza terenem dzierżawy na drodze dojazdowej. Lokalizacja obiektu zawęziła drogę dojazdową do działki nr [...] z 6 do 4 m. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, że zarzuty dotyczące usytuowania budynku w ostrej granicy, braku stref ochronnych, zawężenia drogi od strony ulicy [...], ograniczenie dostępu światła do budynku sąsiedniego nie znalazły potwierdzenia w trakcie przeprowadzonych wizji. Cztery kolejne wizje wykazały, że przedmiotowa budowa prowadzona jest zgodnie z wydanymi pozwoleniami na budowę. Budynek został wytyczony przez uprawnionego geodetę – wpis w dzienniku budowy z dnia [...].04.2003r. Ewentualna wadliwość pozwolenia na budowę może być kwestionowane w trybach nadzwyczajnych.
Rozstrzygnięcia wynikające ze sporów własnościowych o charakterze cywilno-prawnym nie mają żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w ramach nadzoru budowlanego. Za wiarygodne organ uznał wytyczenie obiektu zgodnie z zapisem w dzienniku budowy i oświadczenie geodety z dnia [...].01.2004r. Brak więc było podstaw do wstrzymania budowy, bowiem nie spełnia ona przesłanek wynikających z art. 50 Prawa budowlanego. Zdaniem organu brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie – wyrok NSA z 6 sierpnia 1999r. IV SA 1167/97.
Skargi na powyższą decyzje wnieśli J. i M. B. oraz M. M..
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2004r. sygn. akt VII SA/Wa 272/04 odrzucona została skarga J. i M. B., wobec uiszczenia wpisu sądowego po upływie zakreślonego terminu. Natomiast skarga M. M. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa, a mianowicie:
- - art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 roku wobec niewstrzymania robót budowlanych prowadzonych z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w pozwoleniu na budowę,
- - art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku w zw. z art. 77 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na oświadczeniu geodety w zakresie usytuowania budynku zamiast protokolarnego obmiaru obiektu
- - art. 5 ust. 1 pkt 9 w/w ustawy poprzez nieuwzględnienie występujących w obszarze obiektu uzasadnionych interesów skarżących w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej
- - art. 3 pkt 5 w/w ustawy poprzez nieuwzględnienie w decyzji tymczasowego charakteru prowadzonej inwestycji.
Zdaniem skarżącego zarzuty uprzednio podnoszone, wbrew opinii organu nie dotyczyły wyłącznie kwestii własnościowych związanych z przedmiotową budową. Podstawą wniosku z [...] maja 2003r. oraz odwołania od decyzji organu I instancji stanowiła niezgodność prowadzonej budowy z Prawem budowlanym.
Zgodnie z art. 5 Prawa budowlanego zarówno projekt jak i prace budowlane powinny uwzględniać przewidywany okres użytkowania obiektu. W myśl art. 3 ust. 5 ustawy – tymczasowy obiekt budowlany charakteryzuje się przeznaczeniem do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej oraz możliwością przeniesienia jego w inne miejsce lub rozbiórki.
Rozmiar prac budowlanych, fundamenty obiektu trwale wiążące go z gruntem stanowią o prowadzeniu prac niezgodnie z projektem budowlanym. Skarżący kwestionuje prawidłowość przeprowadzonych przez organy nadzoru budowlanego – kontroli. Oświadczenie geodety złożone [...] stycznia 2004r. wobec treści art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego było niewystarczające. Pomiary dokonane przez mgr inż. M. D. wykazały, że budynek usytuowany został w ostrej granicy dzierżawionej działki co spowodowało zmniejszenie o 1 m odległości od granicy działki nr [...] i [...]. Budowa utrudnia skarżącemu dostęp do drogi publicznej. W tej sytuacji inwestycja prowadzona jest w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego prowadził sprawę dotyczącą realizacji budowy budynku usługowo-biurowego przy ul. [...] w [...] działka nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w wyniku oględzin dokonanych czterokrotnie: [...] czerwca 2003r., [...] czerwca 2003r., [...] czerwca 2003r. i [...] października 2003r. ustalił, że budowa realizowana jest zgodnie z decyzjami udzielającymi pozwolenia na budowę.
Utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i doktryna prawa za bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa uznają brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeśli braknie któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego (wyrok NSA z 26 marca 1998r. sygn. akt II SA 70/98). W przedmiotowej sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego pierwszej i drugiej instancji odpowiadają prawu w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego albowiem stwierdzono oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wydania orzeczeń w trybie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.
Właściciele sąsiednich nieruchomości, których pisma zainicjowały postępowanie w sprawie wnosili o zbadanie prawidłowości i zgodności z przepisami prowadzonej budowy.
Choć Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela szereg zarzutów podniesionych bądź w skardze, bądź w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie może jednakże uznać, iż zarzuty te mogły być uwzględnione przez organy nadzoru budowlanego.
Zastrzeżenia Sądu budzą decyzje udzielające pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji i dokonywane w nich zmiany. Nie można przyjąć bowiem za prawidłowe uznanie budynku usługowo-biurowego o charakterze czasowym, bez wskazania na czym ma ta czasowość polegać i przez jaki okres istnieć. Z czasowym charakterem budynku wydaje się sprzeczny projekt budowlany, który przewiduje trwałe fundamenty pod ten obiekt.
Jednakże pozwolenia na budowę nie są przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Ewentualne nieprawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę, wydane przez organy architektoniczno-budowlane mogą być podnoszone bądź w toku zwykłego postępowania odwoławczego, bądź postępowań nadzwyczajnych.
W aktach sprawy znajduje się nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2004r. sygn. akt 7/IV SA 5135 i 5136/02 uchylający decyzję odwoławczą Wojewody [...] z [...] listopada 2002r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu.
Organy nadzoru budowlanego mające za zadanie sprawdzanie prowadzonej budowy z wydanymi pozwoleniami i projektem budowlanym, nie mają kompetencji do zmiany nawet nieprawidłowych ustaleń zawartych w decyzjach o pozwoleniu na budowę.
Podnoszony przez skarżącego zarzut realizacji budowy niezgodnie z granicami zawartej umowy dzierżawy nie może być uwzględniony w niniejszym postępowaniu. Kwestie własnościowe i ich naruszenie mogą być realizowane wyłącznie w toku postępowania przed sądami cywilnymi.
W powołanym zaś wyroku z 25 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny poczynił uwagi odnośnie braku uwzględnienia przez organy architektoniczno-budowlane kwestii dojazdowej do działki nr [...].
Kwestia ta dotyczy uzasadnionych interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości i winna być ona uwzględniona w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. W tym też postępowaniu organy architektoniczno-budowlane winny rozważyć ewentualny zarzut o przesłonięciu projektowaną inwestycją obiektów usytuowanych na sąsiednich nieruchomościach.
Z materiałów dowodowych sprawy wynika, iż przedmiotowy budynek został wytyczony przez uprawnionego geodetę – na dowód istnieje nie tylko wpis w dzienniku budowy, lecz również oświadczenie geodety. Zarzut w skardze dotyczący błędów w usytuowaniu obiektu nie został poparty żadnym miarodajnym dowodem.
Z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r., cytowanego w skardze, który jest jedynie przepisem kompetencyjnym oraz z innych uregulowań tej ustawy, nie wynika by istniał obowiązek "komisyjnego obmiaru w terenie".
Z powyższych względów należy uznać, iż prowadzona budowa nie zawiera istotnych odstępstw od wydanych pozwoleń na budowę, a istniejące nieprawidłowości dotyczą decyzji wydanych przez organy architektonioczno-budowlane i mogą być rozpatrywane w ramach posiadanych kompetencji tylko przez te organy.
Dlatego na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.