Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011r. po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. w P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę myjni bezdotykowej [...] w [...]–[...] przy ul. S. na działce nr [...]. W decyzji ustalono, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obejmujące nieruchomość uwzględnioną w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wojewoda [...] po przeanalizowaniu sprawy dotyczącej wniosku Przedsiębiorstwa [...][...] Sp. z o.o. w [...] o stwierdzenie nieważności w/w decyzji działając na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071) decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności. Organ stwierdził, że wprawdzie zarzut nieprawidłowego usytuowania obiektu jest zasadny, jednakże nie oznacza to, że został rażąco naruszony przepis prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja znak: [...] z dnia [...] września 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności stanowi nowe postępowanie i organ do którego wpłynie wniosek obowiązany jest każdorazowo ocenić, czy pochodzi on od uprawnionego podmiotu.
Organ przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące, że krąg podmiotów wskazanych za strony w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Organ na postawie odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych ustalił, że jako właściciel działki [...] jest wpisana [...] Sp. z o.o. w P.. Jednocześnie z ujawnionego w Dziale III wpisu wynika, że w/w działka jest obciążona ograniczonym prawem rzeczowym – nieodpłatną służebnością przesyłu na rzecz Przedsiębiorstwa [...][...] Sp. z o.o. w [...].
Służebność ta polega na umożliwieniu nieodpłatnego dostępu do zainstalowanego przewodu kanalizacyjnego w celu jego wymiany, modernizacji względnie konserwacji.
Organ poddał analizie tę sytuację dla wyjaśnienia czy spółce przysługuje interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Paragraf 2 stanowi, iż częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. W art. 48 K.c. wskazano, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Stosownie do art. 49 p 1 K.c. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
Prawo budowlane wiąże przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę wyłącznie z własnością, użytkowaniem wieczystym bądź z zarządzaniem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu,
Definicję pojęcia nieruchomości zawiera art. 46 K.c., zgodnie z z którym nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczegółowych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Ustawodawca wyróżnia przy tym nieruchomości gruntowe (grunty) oraz nieruchomości budynkowe i nieruchomości lokalowe. Organ podkreślił, że odwołująca się spółka nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości nr ew, [...], jak również żadnej z nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania omawianej inwestycji.
Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 47 § 1 K.c. część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Paragraf 2 stanowi, iż częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. W art. 48 K.c. wskazano, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
W doktrynie podniesiono, że w świetle art. 49 § 1 K.c. urządzenia wchodzące w skład przedsiębiorstwa nie należą do części składowych nieruchomości, a więc nie działa zasada superficies solo cedit wyrażona w art., 191 K.c. Oznacza to, że własność urządzeń nie jest pochłaniania przez własność nieruchomości na której są posadowione. W konsekwencji urządzenia muszą być kwalifikowane jako rzeczy ruchome.
Reasumując organ przyjął, że skoro należące do odwołującej się Spółki urządzenia nie należą do części składowych gruntu oraz budynku objętych pozwoleniem na budowę to jednocześnie, w świetle art.28 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest możliwym wywodzenie z faktu włączenia tych urządzeń do sieci określonego przedsiębiorstwa i jurydycznego ich wyłączenia z zakresu własności nieruchomości gruntowej i budynkowej, interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
Stosownie do art. 3054 Kc. do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.
W świetle zaś orzecznictwa Sądów Administracyjnych podmiot któremu przysługuje jedynie uprawnienie wynikające z ograniczonego prawa rzeczowego (art. 244 § 1 Kc) posiada jedynie interes faktyczny wywiedziony z tegoż prawa nie zaś interes prawny, gdyż nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Interes prawny tego podmiotu podlega natomiast ochronie na grucie prawa cywilnego.
Z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawcy przedsiębiorstwo [...][...]Sp. z o.o. w [...] organ na podstawie art. 105 § 1 kpa. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa. uchylił zaskarżona decyzję i umorzył postępowanie organu i instancji, jako bezprzedmiotowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Przedsiębiorstwo [...][...]Sp. z o.o. w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżąca podniosła, że w jej przypadku obszar oddziaływania obiektu rozciąga się na należące do niej rurociągi ciepłownicze.
Skarżąca zwróciła uwagę na relację zachodzącą między normą art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego a zasadą ogólną prawa budowlanego wyrażoną w art. 5 ust. 1 pkt. 9, zgodnie z którą obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Skarżąca wskazła, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę dopuścił do zatwierdzenia projektu budowlanego, który został sporządzony na nieaktualnej mapie geodezyjnej nie obejmującej urządzeń skarżącego. Skarżąca podniosła, że w sprawie o stwierdzenie nieważności przy określeniu kręgu stron winien mieć zastosowanie art. 28 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) Sądy Administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd skargę uwzględnił, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia [...] września 2012 r., którą organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012r., znak: [...]; odmawiająca stwierdzenia, na wniosek Przedsiębiorstwa [...][...]Sp. z o.o. w [...], nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...], znak: [...]; zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. pozwolenia na budowę myjni bezdotykowej "[...]" w [...]–[...], przy ul. S., na działce nr ew. [...]i umorzył postępowanie w sprawie.
Zaskarżona decyzją została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa., który to przepis nie określa przesłanek wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji.
Przyjmuje się jednak w orzecznictwie, że taką decyzję organ wydaje wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Organ odwoławczy przeciwnie jak organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że odwołujący się, który żądał rozpatrzenia sprawy co do istoty nie posiadał legitymacji do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.
W niniejszej sprawie krąg stron postępowania nieważnościowego należało ustalać w oparciu o przepis art. 28 kpa., gdyż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być nie tylko podmioty uznawane za stronę w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności zgodnie z art. 28 kpa. Podmiot, który składa wniosek o stwierdzenie nieważności musi wykazać interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza istnienie powszechnie obowiązującego przepisu prawa najczęściej materialnego, na podstawie którego formułuje się prawa i obowiązki.
Skarżąca twierdzi, że przedmiotowa myjnia bezdotykowa jest zlokalizowana bezpośrednio na sieci magistrali cieplnej Co. o średnicy 2 x DN500, co pozbawia skarżącą dostępu do tego odcinka sieci dla celów konserwacji.
Sytuacja taka uniemożliwia skarżącej realizację jej obowiązków wynikających z § 20 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 15 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemów ciepłowniczych (Dz. U. 2007r. nr 16 poz.
- 92) a mianowicie obowiązku utrzymania zdolności tej sieci do realizacji dostaw ciepła w sposób ciągły i niezawodny przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.
Sąd podziela stanowisko skarżącej, że z przepisu cytowanego rozporządzenia wynika dla skarżącej obowiązek dbałości o sieć ciepłowniczą, która przebiega przez działkę nr [...] przy ul. S. nr [...] w [...]–[...], działkę zainwestowaną
W ocenie Sądu skoro sieć ciepłownicza stanowi własność Przedsiębiorstwa [...][...]Sp. z o.o. w [...] a nieruchomość zainwestowana jest obciążona nieodpłatną służebnością przesyłu poprzez wpis tej służebności do księgi wieczystej tej nieruchomości to interes prawny skarżącej należy wywieść właśnie z obowiązku dbałości o przedmiotową sieć wynikającego z § 20 wyżej wskazanego rozporządzenia.
Z tego względu przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien rozpoznać odwołanie skarżącej co do istoty, gdyż umorzenie postępowania w zaskarżonej decyzji po uprzednim jej uchyleniu nie było zasadne. Aby być stroną w postępowaniu administracyjnym wystarczy, że postępowanie dotyczy interesu prawnego danego podmiotu nie musi natomiast ten interes być naruszony (art. 28 kpa.).
Sąd orzekł na podstawie art. 145 1 pkt 1 c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.