Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został złożony w imieniu J. P. przez jego pełnomocnika C. P. Wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką C. P. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy są dochody z tytułu umowy o pracę J. P. w wysokości 50 000 zł. miesięcznie. We wniosku wskazano, że J. P. od dwóch lat przebywa i pracuje za granicą. Wskazał, że posiada dom o pow. 350 m2 o wartości 2 000 000 zł., mieszkanie o pow. 150 m2 o wartości 700 000 zł., nieruchomość rolną 2,5 ha zabudowaną trzema budynkami o łącznej wartości 1 000 000 zł., działkę w m. [...] o pow. 915 m2 o wartości 80 000 zł., oszczędności w wys. 200 000 zł., samochód osobowy skoda o wartości 25 000 zł. Wskazano, ze wydatki zamykają się w kwocie 30 000 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawczyni wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej.
Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260).
Rozpoznając złożony przez J. P. wniosek należy wskazać, że wnioskodawca nie wykazał, by jego sytuacja materialna była tak trudna by kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, że wnioskodawcy nie można zaliczyć do osób ubogich. Wnioskodawca osiąga miesięcznie dochód w wysokości 50 000 zł. posiada cztery nieruchomości (w tym dom i mieszkanie) o łącznej wartości 3 780 000 zł. Dodatkowo wnioskodawca posiada 200 000 zł oszczędności. W tym stanie rzeczy trudno uznać, by wnioskodawca nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.