Uzasadnienie
Sygn. VII Sa/Wa 275/05
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ust. 4, art. 52, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U 1980r. nr 9 poz. 26 z póżn.zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej ogrodzenia działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej we wsi P. – K. gm. S. zlokalizowanego od strony drogi gminnej oznaczonej nr ewi. [...] – nałożył na A. P. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki ogrodzenia o łącznej długości ok. 180 m wybudowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] usytuowanego od strony drogi gminnej oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonych we wsi P. – K. gm. S. Organ I instancji wskazał, iż wizja lokalna przeprowadzona w dniu [...] lipca 2002r. na działce o nr ewid. [...] potwierdziła wybudowanie ogrodzenia w linii oddalonej w kierunku wschodnim w odległości zmiennej wynoszącej od 90 cm do 170 cm od istniejącego już na działce o nr ewid. [...] ogrodzenia.
Do dnia oględzin inwestor wykonał na długości ok. 80 m - 10 słupków ogrodzeniowych betonowych o przekroju 7,0 x 10 cm i wysokości 2,0 oraz na długości ok 100m działki wykonał ogrodzenie składające się ze słupków betonowych o przekroju 7,0 x 7,0 cm i wysokości 1,65 m, na których zamocował poziomo drewniane żerdzie.
Budowa niniejszego ogrodzenia realizowana była na podstawie zgłoszenia dokonanego u Starosty M. z dnia [...] sierpnia 1999r., które zgodnie z opinią Zarządu Gminy S. z dnia [...] września 1999r. stanowiącego integralną część zgłoszenia, pozwalało na budowę ogrodzenia w linii oddalonej w kierunku wschodnim o 80 cm od linii istniejącego na działce nr ewid. [...] ogrodzenia.
Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zmiana usytuowania niniejszego ogrodzenia jest istotnym odstąpieniem od warunków i ustaleń określonych w powołanym zgłoszeniu, co czyni zasadnym nakazanie w oparciu o art. 51 ust 1 Prawa budowlanego dokonanie rozbiórki ogrodzenia z uwagi na niemożność doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami i możliwość stwarzania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r. działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. P. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002r.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swego orzeczenia stwierdził, iż postępowanie pierwszoinstancyjne przeprowadzone zostało prawidłowo zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Stwierdzone w wyniku czynności kontrolnych, istotne odstąpienie od zatwierdzonego zgłoszeniem przebiegu linii ogrodzenia uzasadniało nakaz dokonania całkowitej rozbiórki ogrodzenia z uwagi na brak możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami.
W odniesieniu do zarzutów skarżącego podnoszonych w odwołaniu, organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Pomimo uchybienia w zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania w ramach nadzoru budowlanego, strona nie została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu z czego wynika, że "nie zostały naruszone przepisy art. 79 i 80 kpa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie rażącego naruszenia prawa". Z akt sprawy wynika ponadto, że inwestor brał udział w oględzinach przedmiotowego ogrodzenia przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2002r. i mógł złożyć do protokołu oględzin swoje uwagi, a w terminie późniejszym również zapoznać się z aktami sprawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005r. złożył A. P. wnosząc o jej uchylenie.
W opinii skarżącego ogrodzenie wykonano zgodnie ze zgłoszeniem i planem zatwierdzonym dniu [...] września 1999r. Wizja z dnia [...] lipca 2002r. odbyła się bez obecności strony skarżącej. Skarżący podniósł, iż kazano podpisać mu protokół bez prawa jego przeczytania, po czym zrobiono adnotację o odmowie złożenia podpisu.
W skardze zarzucono, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono dopiero w dniu [...] sierpnia 2002r. Skarżący wskazał również, że mapka stanowiąca podstawę do pomiarów i wydania decyzji z dnia [...] października 2002r. była fałszywa. Sąd Rejonowy w M. w sprawie [...] przeprowadził wizję lokalną, w trakcie której dokonano pomiaru i ustalono, że odległość między istniejącym ogrodzeniem o nowym wynosi 70 cm.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł jej o oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
Na wstępie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż postępowanie toczące się przed organem I i II instancji nastąpiło wbrew zasadom wyrażonym art. 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do zasad zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
Niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności stanowiło takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Organ nadzoru budowlanego rozstrzygnięcie swoje oparł w głównej mierze, jak wynika z uzasadnienia decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, na ustaleniach dokonanych w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2002r. na działce nr ewid. [...] w miejscowości P. – K.. W ich wyniku doszedł do wniosku, iż sporne ogrodzenie wykonano z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego zgłoszeniem przebiegu linii ogrodzenia, co w opinii organu uzasadniało nakaz dokonania jego całkowitej rozbiórki z uwagi na brak możliwości doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami.
Oceniając zgodność z prawem decyzji, należy zwrócić uwagę, że oględziny zostały przeprowadzone - jak słusznie zarzuca skarżący - z naruszeniem obowiązujących przepisów. Stosownie bowiem do art. 79 kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Organ administracji nie może pozbawić strony tego prawa. Zgodnie z art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 kpa organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Warunków tych w sposób oczywisty nie spełniają oględziny przeprowadzone w dniu [...] lipca 2002r. przez pracowników organu nadzoru budowlanego, gdyż odbyły się one bez udziału inwestora.
Zachowanie wskazanych powyżej wymagań dotyczących przeprowadzonego postępowania, nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Jeżeli zatem przeprowadzany dowód dotyczy okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a do takich niewątpliwie zaliczyć należy sporządzenie protokołu oględzin, to naruszenie powyższych obowiązków stanowi wadę procesową tego postępowania administracyjnego, w szczególności zaś narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Przy czym należy podkreślić, że możliwość późniejszego zapoznania się przez skarżącego z protokołem oględzin nie czyni zadość zasadom czynnego bezpośredniego udziału w przeprowadzeniu takiego dowodu.
Na marginesie rozpatrywanej sprawy dodać trzeba, iż sporządzony w toku oględzin protokół nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 68 kpa, zgodnie z którym protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Z protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2002r., wynika iż w oględzinach uczestniczyła jedynie M. P., a nie A. P., przy czym na protokole nie widnieje jej podpis, a jedynie podpisy przedstawicieli organu. Nie można zatem uznać za prawdziwe twierdzenie organu, że inwestor brał udział w oględzinach spornego ogrodzenia i mógł zgłosić swoje uwagi.
W świetle przytoczonych faktów, postępowania toczącego się przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego nie można uznać za prawidłowe. Niepodjęcie przez organ administracji państwowej czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze.zm.).