Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek H. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Utrzymuje się z dochodu w emerytury w wysokości 1 321,96 zł. posiada działkę o pow. 5000 m2 i dom o pow. 97 m2. Podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nie posiada żadnych oszczędności, utrzymuje się wyłącznie z niskiej renty. Wskazała, że ponosi następujące koszty utrzymania prąd 130 zł., szambo 120 zł., gaz 55 zł., leki 200 zł., telefon 50 zł., żywność 500 zł., ogrzewanie 100 zł. inne wydatki 160 zł.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 20 grudnia ubr. wnioskodawczyni została zobowiązana, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- - wskazania czy wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z innymi osobami, jeżeli prowadzi z innymi osobami należało wskazać ich dochody;
- - wskazania czy wnioskodawczyni bądź ktoś z najbliższej rodziny wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą (w szczególności związaną ze sprzedażą dachówek, oraz układaniem i kryciem dachów), ew. czy wnioskodawczyni udostępnia innym osobom nieruchomość przy ul. B. C., W. do prowadzenia takiej działalności, jeżeli dokonuje tego odpłatnie należało wskazać uzyskiwane z tego tytułu dochody,
- - wskazania z jakich środków wnioskodawczyni opłaca i opłacała na etapie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie pełnomocnika – radcę prawnego,
- - nadesłania kopii ostatniego przekazu renty (ew. udokumentowania wysokości otrzymywanego świadczenia w inny sposób),
- - wskazania czy otrzymuje pomoc od rodziny, jeżeli tak, to należało wskazać na czym ona polega,
- - wskazania czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeżeli tak, to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc,
- - nadesłania kopii dokumentu PIT rozliczającego podatek dochodowy za rok 2015 r.,
- - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące..
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Pełnomocnik wnioskodawczyni w piśmie z dnia 9 stycznia 2017 r. wskazał, że działalność gospodarczą związaną ze sprzedażą dachówek prowadzi syn wnioskodawczyni, pełnomocnik prowadzi niniejszą sprawę za symboliczne 100 zł., gdyż prowadzi inną sprawę o zasiedzenie w sadzie cywilnym, której umowa oparta jest o stawki rynkowe. Do pisma dołączono kopię decyzji ZUS o waloryzacji emerytury oraz kopię ostatniego przekazu emerytury
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Na powyższe rozstrzygniecie miało przeze wszystkim wpływ niepełne wykonanie zarządzenia z dnia 20 grudnia 2016 r. i nie ustosunkowanie się do wszystkich zawartych w nim pytań. W tym zakresie należy wskazać, że brak jest części dokumentów źródłowych jak dokument PIT, czy wyciąg z rachunku bankowego. Wnioskodawczyni nie ustosunkowała się także do okoliczności czy udzielana jest jej pomoc od najbliższej rodziny, co w kontekście wykonywania przez syna wnioskodawczyni działalności gospodarczej na nieruchomości na której mieszka wnioskodawczyni, może mieć znaczenie w sprawie przyznania prawa pomocy.
Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Ponadto, co również istotne - wpis sądowy w niniejszej sprawie (w wysokości 100 zł.) jest najmniejszym ze wpisów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skoro wnioskodawczynię stać na zawarcie umowy opartej na stawkach rynkowych z pełnomocnikiem z wyboru (w sprawie o zasiedzenie), to uznano, że również wpis 100 zł. w niniejszej sprawie, który umożliwi rozpoznanie sprawy jest w zasięgu możliwości finansowych strony.
Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.