Uzasadnienie
Przedmiotem skargi U.S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2017 r., znak:[...], wydana w przedmiocie kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu.
Z akt sprawy wynika, że pojazd marki Opel Vectra o numerze [...] i numerze rejestracyjnym[...], stanowiący własność U.S. został usunięty z drogi w W. [...]listopada 2014 r., na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), w związku z porzuceniem pojazdu po kolizji. Powyższe potwierdza m. in. dyspozycja usunięcia ww. pojazdu z [...] listopada 2014 r. Usunięty samochód został umieszczony na parkingu strzeżonym w M. przy ul. [...] prowadzonym przez firmę [...] S.A. Parking Depozytowy.
Właściciel pojazdu U.S. [...]listopada 2014 r. odebrała powiadomienie o usunięciu pojazdu z drogi i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz o możliwości odebrania pojazdu z parkingu po uiszczeniu opłaty za jego usunięcie oraz przechowywanie wraz z pouczeniem o skutkach nieodebrania pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia z drogi.
W związku z nieodebraniem pojazdu przez właściciela w ustawowym terminie, Starosta[...], reprezentujący Powiat[...], na podstawie art. 130a ust. 10 ww. ustawy, złożył w Sądzie Rejonowym w W. [...] Wydział Cywilny wniosek z [...] kwietnia 2015 r., [...], o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu.
Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] orzekł przepadek ww. pojazdu na rzecz Powiatu[...]. Do Starostwa Powiatowego w W. [...] września 2016 r. wpłynął odpis prawomocnego postanowienia.
Następnie, Powiat [...] po przejęciu samochodu powołał biegłego skarbowego celem dokonania wyceny wartości pojazdu, stosownie do ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.). W ocenie technicznej z [...] października 2016 r. nr [...] określającej stan techniczny i wartość rynkową pojazdu, ze względu na stopień uszkodzenia i zużycia podstawowych elementów i podzespołów pojazdu, biegły zakwalifikował samochód do zezłomowania jako złom użytkowy z ewentualnym odzyskiem niektórych części. Z uwagi na powyższe, Starosta [...] zarządzeniem z [...] listopada 2016 r. nr [...] orzekł o przeznaczeniu ww. pojazdu do likwidacji poprzez przekazanie do uprawnionej stacji demontażu pojazdów. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2015 r. poz.140 ze zm.) przedmiotowy pojazd [...] listopada 2016 r. został przekazany do stacji demontażu pojazdów.
Następnie, Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr[...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz.
- 23) oraz art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, orzekł o obowiązku zapłaty przez U.S. kwoty 18.943 zł tytułem kosztów związanych z holowaniem, przechowywaniem i oszacowaniem przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że wysokość opłat związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdów usuniętych z terenu powiatu [...] została ustalona, zgodnie z art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, na podstawie uchwał Rady Powiatu[...]: Nr [...] z [...] października 2013 r. (na rok 2014), Nr [...] z [...] października 2014 r. (na rok 2015) oraz Nr [...] z [...] września 2015 r. (na rok 2016). Na powstałe koszty w kwocie 18.943 zł składają się:
- 1) koszt usunięcia pojazdu z drogi = 420 zł,
- 2) koszt przechowywania pojazdu = 18.298 zł, na którą składa się: 501 (liczba dni) x 30 zł (opłata za dobę przechowywania od [...] listopada 2014 r. do [...] marca 2016 r.) +136 (liczba dni) x 15 zł (opłata za dobę przechowywania od [...] kwietnia do [...] sierpnia 2016 r.) + 31 (liczba dni) x 1 zł (opłata za dobę przechowywania od [....]sierpnia do [...] września 2016 r.) + 63 (liczba dni) x 19 zł (opłata za dobę przechowywania od [...] września do [...] listopada 2016 r.),
- 3) koszt oszacowania pojazdu = 225 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2017 r. wniosła w terminie U.S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] września 2017 r., znak:[...], po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że zgodnie z art. 130a ust. 10 h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu. Decyzję o zapłacie kosztów wydaje starosta.
Zdaniem organu II instancji, zasadnie skarżąca została obciążona przedmiotowymi kosztami. Z akt sprawy wynika, że kwota 18.298 zł stanowi koszty usunięcia pojazdu i jego przechowywania na parkingu strzeżonym w M. przy ul.[...]; kwota 225 zł to koszt oszacowania wartości pojazdu przez biegłego rzeczoznawcę; natomiast kwota 420 zł stanowi koszt usunięcia pojazdu. Koszty te są uzasadnione i należycie wykazane. Ponadto, skarżąca – mimo pouczenia - nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od jego usunięcia, zatem zasadnym było nałożenie ww. kosztów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2017 r., znak:[...], skarżąca – U.S. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji:
- 1) pominięcie wskazywanych przez skarżącą niezależnych od niej okoliczności uniemożliwiających jej niezwłoczny odbiór pojazdu;
- 2) dostrzeżenie opieszałości w działaniu Starosty[...], który zwrócił się o orzeczenie przepadku pojazdu dopiero [...] kwietnia 2015 r. oraz Sądu Rejonowego w W., który wydał postanowienie dopiero [...] lipca 2016 r., co spowodowało, że skarżąca zobowiązana została do zapłaty tak wysokiej i nieadekwatnej kwoty;
- 3) niewskazanie podstawy naliczenia kosztów przechowywania pojazdu za okres od [...] listopada 2014 r. do [...] listopada 2016 r.;
- 4) nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa wskazanie w treści uzasadnienia, że "pojazd usunięty z drogi i nieodebrany staje się własnością Skarbu Państwa w terminie sześciu miesięcy od dnia usunięcia z mocy samego prawa", co nie tylko wprowadza skarżącą w błąd odnośnie treści obowiązujących przepisów, ale w sposób ewidentny świadczy o nienależytym rozpatrzeniu sprawy z pominięciem uzasadnienia faktycznego i prawnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2017 r., znak:[...], którą to utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2017 r. nr [...] orzekającą o obowiązku zapłaty przez U. S. kwoty 18.943 zł tytułem kosztów związanych z holowaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Opel Vectra o numerze [...] i numerze rejestracyjnym[...].
Analizując te orzeczenia, Sąd stwierdza, że organy dokonały błędnej wykładni, w konsekwencji również – błędnego zastosowania art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, przyjmując, że koszty związane z usunięciem i przechowywaniem pojazdu ponosi osoba (będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu) do dnia przekazania pojazdu do stacji demontażu pojazdów (w tym przypadku – skarżąca do dnia [...] listopada 2016 r.), niezależnie od tego kiedy nastąpił przepadek pojazdu na rzecz powiatu.
Rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Usunięty z drogi pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (ust. 5c). Zgodnie z ust. 7 wskazanego przepisu wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 5c, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1a, również dowodu uiszczenia kaucji. Stosownie zaś do ust. 10 starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.
Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej jednak niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (ust. 10a). Na podstawie art. 130a ust. 10e omawianej ustawy, w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Stosownie zaś do art. 130a ust. 10h tej ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
W kontekście tego ostatniego, Sąd stwierdza, że w pełni podziela prezentowane w orzecznictwie sądów stanowisko, że rozstrzygnięcie o kosztach związanych z przechowywaniem pojazdu następuje po zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy; zauważa jednocześnie, że (zgodnie z tym przepisem), są to koszty powstałe do "zakończenia postępowania". Przy czym, użyte w tym przepisie określenie "zakończenia postępowania", należy -zdaniem Sądu- odnosić do postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu.
Zatem są to koszty wyliczone wyłącznie do dnia wydania prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o przepadku. Wszelkie natomiast koszty powstałe po tym dniu - związane ze sprzedażą i złomowaniem samochodu powinien ponosić, po orzeczeniu przepadku, jego właściciel, czyli powiat. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku właścicielem pojazdu staje się bowiem powiat i nie ma już podstaw do obciążania kosztami osoby nie będącej już właścicielem pojazdu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1959/15 odwołujący się w rozważaniach m. in. do uchwały NSA z 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OPS 4/14 oraz uchwały SN z 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/070, a także wyrok WSA w Olsztynie z 29 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 753/17, wyrok WSA w Gdańsku z 30 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 548/17, wyrok WSA w Łodzi z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 760/17).
Wobec powyższego, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że koszty związane z usunięciem i przechowywaniem pojazdu obciążają osobę (będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu) od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi, tj. od [...] listopada 2014 r. Błędnie natomiast uznały, że koszty te ponosi właściciel pojazdu do dnia przekazania pojazdu do stacji demontażu pojazdów, tj. do [...] listopada 2016 r. W ocenie Sądu, skarżąca, będąca właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi, powinna ponosić koszty związane z usunięciem i przechowywaniem pojazdu za okres od [...] listopada 2014 r. do dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w W. z [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] orzekającego o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu[...]. Skarżąca nie powinna być zaś obciążana kosztami powstałymi po uprawomocnieniu się ww. postanowienia Sądu Rejonowego, a więc nie tylko kosztami przechowywania samochodu, ale i kosztami oszacowania pojazdu, bowiem na mocy prawomocnego orzeczenia sądowego skarżąca utraciła już wówczas własność przedmiotowego pojazdu; od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku właścicielem pojazdu jest powiat, a skoro tak - to nie ma żadnych podstaw, aby kosztami tymi obciążać osobę niebędącą już właścicielem pojazdu.
Z przepisem art. 130 ust.10 h koresponduje ust.10f tego artykułu, z którego wynika, że do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu obowiązany jest starosta. Przejście prawa własności na inny podmiot - czyli powiat - powoduje, że od tej daty wszystkie koszty obciążają kolejnego właściciela. Ponadto, od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku właścicielem pojazdu jest powiat i były właściciel nie ma już żadnego wpływu na to co dzieje się z pojazdem, w tym nie może przeciwdziałać np. długotrwałemu przetrzymywaniu pojazdu na parkingu. Nie ma zatem żadnych podstaw, aby kosztami tymi obciążać osobę niebędącą już właścicielem pojazdu.
Z tych też powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 130a ust. 10 h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Ponownie prowadząc postępowanie w sprawie, organ I instancji winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu i ustalić, kiedy uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego w W. z [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] orzekające o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu[...], bowiem na podstawie akt administracyjnych sprawy nie można tej daty ustalić. Następnie, organ I instancji winien dokonać wyliczenia kosztów obciążających skarżącą, jako właściciela pojazdu, przy uwzględnieniu, że może być ona zobowiązana do zapłaty kosztów związanymi z usunięciem i przechowywaniem pojazdu za okres od [...] listopada 2014 r. do uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w W. z [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] orzekającego o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu[...].
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł, jak w sentencji.