Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 czerwca 2009 r. W. i Z. S. wnieśli sprzeciw na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2008 r. przyznające skarżącym W. i Z. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł (trzysta złotych) oraz poprzez ustanowienie adwokata.
W związku z powyższym zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) w/w postanowienie straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...).
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. np. post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.).
Sąd w przytoczonym postanowieniu dodał, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa.
Skarżący W. i Z. S. wykazali, iż posiadają mieszkanie w starym (czterdziestoletnim) budynku o powierzchni 90 m2, które wymaga ciągłych remontów i napraw. Jak wskazano w złożonym wniosku, W. S. jest inwalidką I grupy. Skarżący utrzymują się z dochodów w wysokości 4117 zł brutto (3625 zł netto) miesięcznie uzyskiwanych z tytułu emerytur. Jednocześnie wnioskodawcy podnieśli, iż z uwagi na ich liczne choroby wydają na lekarstwa, zabiegi oraz dowożenie na zabiegi ok. 2200 zł miesięcznie. W treści wniosku skarżący wskazali także, że Z. S. zmuszony jest kupić aparat słuchowy, który, pomimo dopłaty z NFZ, kosztuje ok. 2000 zł.
Biorąc pod uwagę okoliczności przedstawione w złożonym wniosku oraz wysokość wpisu sądowego od skargi należnego w niniejszej sprawie (pięćset złotych), uznano, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uzyskiwane dochody przy uwzględnieniu znacznych wydatków ponoszonych przez skarżących na leczenie nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w ich utrzymaniu koniecznym. W związku z powyższym przyznano W. i Z. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi (w wysokości 300 złotych) oraz ustanowienie adwokata, w odniesieniu do pozostałej części wpisu (200 zł) i ewentualnych późniejszych kosztów postępowania uznano zaś, iż skarżący są w stanie je ponieść.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.