Uzasadnienie
Wnioskodawca J. A. wraz z wniesioną skargą na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i wyznaczenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. W. wpisanej na listę radców prawnych w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] pod nr [...]. Przesłał wypełniony formularz PPF w którym przedstawił swoją sytuację majątkową i rodzinną.
We wniosku wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, czterema synami, synową i wnuczką. Podał, że ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych w wysokości 4.398,00 złotych miesięcznie.
Wnioskodawca wskazał, że posiada murowany dom, oborę, garaż oraz nieruchomość rolną o pow. 12,01 ha. Oświadczył, iż innych nieruchomości, zasobów pieniężnych nie posiada, jak również pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osoby. Nadmienił, że posiada samochód [...] z 1988 r. oraz [...] z 1996 r.
Zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (np. z tytułu opłat za gaz, wodę, energię, telefon, podatek od nieruchomość itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano także do podania orientacyjnej miesięcznej wysokości jaką wnioskodawca i jego rodzina przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych itp. Zapytano wnioskodawcę również jakie ponosi miesięczne koszty na leczenie i zakup leków.
Nadto zobowiązano do wyjaśnienia czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości oraz czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jaki oraz jego ilość, a także wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 21 stycznia 2013 r. r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.)
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w formularzu oraz w piśmie wyjaśniającym z dnia 16 stycznia 2013 r. stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że gospodarstwo domowe wnioskodawca prowadzi wspólnie z żoną, czterema synami, synową i wnuczką. Podał, że ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych w wysokości 4.398,00 złotych. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawcy i jego małżonki uzyskiwane z tytułu gospodarstwa rolnego (2x ok.420,00), wynagrodzenie dwóch synów z tytułu pracy (2x ok.1.460,00) oraz wynagrodzenie trzeciego syna w wysokości ok. 638,00 złotych.
Wnioskodawca wskazał, że posiada murowany dom, oborę, garaż oraz nieruchomość rolną o pow. 12,01 ha. Oświadczył, iż innych nieruchomości, zasobów pieniężnych nie posiada, jak również pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osoby. Nadmienił, że posiada samochód [...] z 1988 r. oraz [...] z 1996 r.
W piśmie z dnia 16 stycznia 2013 r. (data wpływu do Sądu 21 stycznia 2013r.) wnioskodawca podał, że miesięczne stałe wydatki jego rodziny to: opłata za energię w wysokości ok. 540,00 złotych, opłata za gaz (zakup butli) 110,00 złotych), koszty opału ok. 700,00 złotych, opłata za telefon 50,00 złotych, podatek od nieruchomości 10,00 złotych. Wyjaśnił, że nie uzyskuje z małżonką żadnych dopłat do nieruchomości, gdyż posiadają grunty rolne klasy VI. Nie hodują inwentarza żywego na sprzedaż, ani w jakichkolwiek celach dochodowych. Dodał, że hodują świnie i kury w celu oszczędnego zaspokojenia potrzeb rodziny. Wnioskodawca wskazał, że na bieżące potrzeby życia codziennego tj. pokrycie podstawowych potrzeb żywnościowych oraz innych wydają z żoną i dorosłymi dziećmi, kwotę około 3.000,00 złotych miesięcznie. Nadmienił, że w gospodarstwie domowym pozostaje jeszcze jeden niepełnoletni syn, wnuczka oraz niepracująca synowa. Poinformował, że wspólnie z żoną wydają na zakup leków około 150,00 -200,00 złotych miesięcznie.
Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącego i jego zdolności płatniczych w świetle powyższych danych stwierdzono, iż nie jest on w stanie ponosić w całości kosztów postępowania oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jego rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Podkreślić należy, że wnioskodawca wraz z osobami pozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym posiada stały dochód miesięczny, który łącznie wynosi 4.398,00 złotych. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca wraz z rodziną ma zapewnione potrzeby bytowe o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie z dziećmi uzyskuje. Posiadanie przez wnioskodawcę i jego członków rodziny miesięcznych dochodów w takiej wysokości oraz prowadzenie gospodarstwa rolnego z którego uzyskuje pożytki wyklucza możliwość uznania go za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść najmniejszych nawet kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Sytuacja taka pozwala bowiem na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym.
Wskazać należy, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy bada się nie tylko stan majątkowy i sytuację materialną osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ale także wszystkich osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, ponieważ obowiązek niesienia pomocy spoczywa także na innych członkach rodziny. Tym samym uznano, że wnioskodawca będzie w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.