Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż M. A. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodu w wysokości 1855 zł brutto, na który składa się wynagrodzenie za pracę męża wnioskodawczyni. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 353,5 m2, mieszkanie 147 m2 i nieruchomość o pow. 1145 m2. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą bezrobotną, nie posiada prawa do zasiłku. Innych danych nie wskazała.
Na wezwanie Sądu dodatkowo w piśmie z dnia 5 marca 2013 r. wskazała, że comiesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą około 1200 zł., z posiadanych nieruchomości nie uzyskuje dochodu, uzyskuje pomoc od rodziny w postaci zakupów żywnościowych. Do wniosku dołączyła kopię decyzji przyznającej pomoc finansową na opłacenie rachunku za gaz oraz wyciąg z rachunku bankowego, na którym na dzień 15 lutego 2013 r. istniało zadłużenie w kwocie 5 852,08 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć zatem miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami i być ograniczone do osób faktycznie ubogich, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie mogą zrealizować przysługującego im prawa do sądu.
Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową M. A. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu w wysokości 1123,51 zł. (netto). Dochód ten w całości przeznaczany jest na koszty utrzymania. Z tego względu strona zmuszona jest korzystać ze wsparcia pomocy społecznej i rodziny. W tej sytuacji uznano, że stronę nie stać na samodzielne poniesienie kosztów sądowych i opłacenie zawodowego pełnomocnika.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.