Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Z. C. oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego.
Skarżący Z. C. odebrał odpis wyroku z uzasadnieniem w dniu 15 grudnia 2015 r.
W dniu 15 stycznia 2016 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Po rozpoznaniu ww. wniosku postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie na pełnomocnika skarżącego wyznaczyła radcę prawnego A. S. Pismem z dnia 3 czerwca 2016 r. (data stempla urzędu pocztowego) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. W uzasadnieniu pisma wskazał, że pismo z informacją, iż została wyznaczona pełnomocnikiem skarżącego, zostało jej doręczone w dniu 4 maja 2016 r. Podniósł także brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, albowiem nie mógł on samodzielnie złożyć skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawiają określone wymogi formalne dla czynności procesowej, jaką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowi, że strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (por. art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie.
W tym miejscu podkreślić należy, że w praktyce sądów administracyjnych przyjmuje się, że ponieważ złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia tej skargi, przyznanie takiego pełnomocnika już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej może stanowić usprawiedliwioną okoliczność do przywrócenia terminu do jej wniesienia. Jednakże warunkiem takiego postępowania jest złożenie przez stronę wniosku o przyznanie pełnomocnika w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej tj. w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
W niniejszej sprawie, doręczenie skarżącemu wyroku z dnia 28 października 2015 r. oddalającego skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, nastąpiło w dniu 15 grudnia 2015 r., termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął więc 14 stycznia 2016 r., natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy został nadany w dniu 15 stycznia 2016 r., a zatem po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skoro więc wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po upływie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to oznacza, że strona – Z. C. – nie dochował należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Odmienna interpretacja opisanej sytuacji prowadziłaby do wydłużenia ustawowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie podał jakiejkolwiek przyczyny, z powodu której skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie do zaskarżenia wyroku w niniejszej sprawie. Z tego względu wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.