Uzasadnienie
D. M. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. D. M. posiada dom (z 1939r.) o powierzchni ok. 100 m2 oraz jest współwłaścicielką budynku o powierzchni 30 m2. Skarżąca wskazała, iż otrzymuje emeryturę w zbiegu z rentą inwalidzką w wysokości 1586 zł miesięcznie. D. M. do swoich stałych miesięcznych wydatków zaliczyła: opłaty za energię elektryczną – 150 zł, za wodę – 30 zł, wywóz nieczystości – 67 zł, wydatki na ogrzewanie – 400 zł, podatek od nieruchomości – 35 zł, wydatki na utrzymanie psa i kota – 120 zł, na internet i telefon – 110 zł, na drobne remonty – 100 zł.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże podkreślić trzeba, że zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową D. M. uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca uzyskuje dochody w wysokości 1586 zł miesięcznie, przy czym nie ma innych osób na utrzymaniu. Warto też zauważyć, że wśród wykazanych przez skarżącą kosztów utrzymania domu nie wszystkie mają stały charakter, bowiem wydatki związane z ogrzewaniem ulegają zmianom w zależności od pory roku i potrzeb. Jednocześnie należy podkreślić, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie wpis od skargi należny jest w wysokości 100 zł, również wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, chociażby ograniczając wydatki, które nie są niezbędne dla utrzymania koniecznego (np. związane z remontami).
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.