Uzasadnienie
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. (17 sierpnia), na podstawie art. 219 i 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., odmówił wydania zaświadczeń stwierdzających brak samodzielności miejsc postojowych w budynkach mieszkalnych przy ul. [...] w O. to jest:
- - [...]: stanowiska postojowe nr 1 (12,5m2), 2 (12,5m2), 3 (12,5m2), 4 (12,5 m2);
- - [...]: stanowiska postojowe nr 1 (15,5m2), 2 (15,5m2) w segmencie A, stanowiska postojowe nr 1 (12,5m2), 2 (12,5m2), 3 (12,5m2), 4 (12,5m2) w segmencie B oraz stanowiska nr 1 (15,5m2), 2 (15,5m2) w segmencie C;
- - [...]: stanowiska postojowe nr 1 (15,5m2), 2 (15,5m2) w segmencie A, stanowiska postojowe nr 1 (12,5m2), 2 (12,5m2), 3 (12,5m2), 4 (12,5m2) w segmencie B oraz stanowiska nr 1 (15,5m2), 2 (15,5m2) w segmencie C;
- - [...]: stanowiska postojowe nr 1 (15,5m2), 2 (15,5m2) w segmencie A, stanowiska postojowe nr 1 (12,5m2), 2 (12,5m2), 3 (12,5m2), 4 (12,5m2) w segmencie B oraz stanowiska nr 1 (15,5m2), 2 (15,5m2) w segmencie D;
- - [...]: stanowiska postojowe nr 1 (15,5m2), 2 (15,5m2) w segmencie A, stanowiska postojowe nr 1 (12,5m2), 2 (12,5m2), 3 (12,5m2), 4 (12,5m2) w segmencie B oraz stanowiska nr 1 (15,5m2), 2 (15,5m2) w segmencie C;
- - [...]: stanowiska postojowe nr 1 (15,5m2), 2 (15,5m2) w segmencie A, stanowiska postojowe nr 1 (12,5m2), 2 (12,5m2), 3 (12,5m2), 4 (12,5m2) w segmencie B oraz stanowiska nr 1 (15,5m2), 2 (15,5m2) w segmencie C; zaznaczonych na załączonych wcześniej już rzutach poszczególnych budynków oraz ponownie zgodnie z niniejszym pismem.".
Organ wyjaśnił, że w drodze zaświadczenia stwierdza się jedynie samodzielność lokalu, a nie jak oczekuje tego wnioskodawca, brak samodzielności miejsc postojowych. Z tego względu odmówił wydania zaświadczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia J. S. działającej w imieniu Zarządu W. [...] w O. - utrzymało w mocy powyższe postanowienie.
SKO podkreśliło, że pojęcie "niesamodzielności" nie ma racji bytu w odniesieniu do miejsc postojowych, lecz wyłącznie do lokali mieszkalnych (lub użytkowych). Miejsca postojowe bez wątpienia nie są lokalami w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali i Prawa budowlanego.
Organ przytoczył wyrok WSA w W- wie z 17 marca 2005r., I SA/Wa 167/04, LEX nr 164773 wskazujący, że "O ile decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa, aktem woli, czynnością prawną która zmierza bezpośrednio do wywołania skutków prawnych, o tyle zaświadczenie jest czynnością faktyczną, aktem wiedzy, dokumentem mającym znaczenie dowodowe, potwierdzającym istnienie prawa lub faktów i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Zaświadczenie nie może stanowić decyzji w rozumieniu art. 104 k.p.a. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego". Organ przytoczył także wyrok NSA z 8 grudnia 1999r., I SA 1499/99, LEX nr 48671.
W związku z powyższym stwierdził, że złożone żądanie nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa, zatem odmowa wydania zaświadczeń jest zasadna. Podkreślił, że wszystkie wyroki sądów administracyjnych jakie powołano w zażaleniu odnoszą się do zaświadczeń o samodzielności lokali, nie są zatem analogiczne do tej sprawy.
Skargę na powyższe postanowienie złożył Zarząd W. [...],w O. wnosząc o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu potwierdzenia stanu faktycznego oraz wydania zaświadczeń o żądanej treści.
Skarżąca podniosła, że ze stanowiskiem organu nie koresponduje wyrok NSA z dnia 10.09.2010 r., II OSK 1357/09, w którym jednoznacznie stwierdzono, że W. może żądać wydania zaświadczenia stwierdzającego brak samodzielności lokalu, do którego ówcześnie wydano zaświadczenie przeciwne. Jest to bowiem szczególny rodzaj zaświadczeń wydawanych na podstawie ustawy o własności lokali, a więc w oparciu o art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a (tak też w wyroku NSA z 24 listopada 2006 r. sygn. I OSK 88/06).
Skarżąca zarzuciła, że organ błędnie pouczył, iż organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia jest SKO. Nadto, pomimo wysłania sprostowania, SKO skierowało postanowienie do J. S., która nie występowała z zażaleniem.
Nadto, SKO stwierdziło, że "miejsca postojowe bez wątpienia nie są lokalami w rozumieniu ustawy o własności lokali jak i Prawa budowlanego, czym potwierdziło tylko tezę skarżącej, że wydane przez Starostę [...]ego zaświadczenia o treści "(...) 1. stanowisko nr 1 w garażu dwustanowiskowym "A " - 15,5 m ² 2. stanowisko nr 2 w garażu dwustanowiskowym "A " - 15,5 m ² 3. stanowisko nr 1 w garażu czterostanowiskowym "B" - 12,5 m ² (...) stanowią samodzielne lokale użytkowe w rozumieniu art. 2 ust 2 cyt. ustawy o własności lokali" (załącznik nr 7) nie tylko stwierdzają nieprawdę, ale są niespójne z argumentacją SKO.
Zdaniem skarżącej Starosta [...] błędnie stwierdził w uprzednich zaświadczeniach, że miejsca postojowe są samodzielnymi lokalami użytkowymi i wniosła o sprostowanie rażącego potwierdzenia nieprawdy, ale w odpowiedzi otrzymała decyzję odmowną wydaną w oparciu o nieprawidłową interpretację prawa, co potwierdza ww. wyrok z dnia 10.09.2010r.
Ponadto, SKO błędnie podtrzymało zaskarżone postanowienie. Doszło zatem do kuriozalnej sytuacji, w której według organów, nie przysługuje żadna droga prawna do sprostowania dokumentów potwierdzających nieprawdę.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa.
W świetle powołanych kryteriów skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
W związku z żądaniem W. [...],w O. domagającej się wydania zaświadczeń o braku samodzielności miejsc postojowych w opisanych budynkach mieszkalnych problem prawny w niniejszej sprawie sprowadzał się do wyjaśnienia, czy w świetle przepisów Działu VII kpa możliwe jest wydanie zaświadczenia o braku samodzielności miejsc postojowych.
Przede wszystkim przypomnieć trzeba, że art. 217 § 2 k.p.a. przewiduje dwa odrębne przypadki, w których organ wydaje zaświadczenie: pierwszy jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), drugi, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.).
Organ obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Zaznaczyć należy, że z art. 218 § 1 k.p.a. wprost wynika, iż dotyczy on tylko sytuacji, o której mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., a więc wydawania zaświadczeń, gdy ubiega się o to osoba ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Natomiast w sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), to również ten przepis prawa lub inne przepisy ustawy – zawierającej regulację nakładającą na organ obowiązek urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego - normują postępowanie poprzedzające wydanie zaświadczenia, w tym również rodzaje dokumentów, na podstawie których zaświadczenie jest wydawane.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie miał zastosowanie ostatni z ww. przepisów, bowiem skarżąca domagała się stwierdzenia w formie zaświadczenia, że wyszczególnione na wstępie miejsca postojowe nie są samodzielne, wskazując jednocześnie na błędne nadanie miejscom postojowym w uprzednio wydanych zaświadczeniach przymiotu samodzielnych lokali użytkowych.
Przepisem wymagającym urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego jest art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), zgodnie z którym samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Zaświadczenie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali stwierdza stan lokalu (wraz z pomieszczeniami przynależnymi) na dzień jego wydania. Tak więc w razie konieczności potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, czy też dokonania zmian co do faktów lub prawa np. w celu ich uaktualnienia, podmiot może żądać wydania nowego zaświadczenia.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, zgodnie z którym zmiana zaświadczenia nie jest możliwa na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Od zaświadczenia o samodzielności lokalu nie służy żaden środek zaskarżenia, można jedynie przeprowadzić przeciw niemu przeciwdowód w postępowaniu administracyjnym (art. 76 § 3 k.p.a.), wnieść skargę do właściwego organu (art. 227 k.p.a.) lub wnieść nowe żądanie w sprawie wydania zaświadczenia (nie służy mu bowiem powaga rzeczy osądzonej). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2003 r., II SA 1439/02, Mon. Praw. 2003, nr 14, s. 626: "Osoba, która kwestionuje treść wydanego zaświadczenia może dochodzić swojego roszczenia jedynie drogą pośrednią, np. wnioskować ponownie o wydanie zaświadczenia o określonej treści i w razie wydania postanowienia o odmowie - żalić się do organu wyższego stopnia".
W świetle przedstawionej argumentacji należało podzielić stanowisko organu, że stwierdzenie w zaświadczeniu o samodzielności może dotyczyć tylko lokalu mieszkalnego lub użytkowego, jeśli taki lokal spełnia kryteria wymienione w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, m.in. jest wydzielony trwałymi ścianami.
Natomiast miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym - jako oddzielnym od lokalu mieszkalnego lokalu użytkowym – ze swej istoty nie jest ograniczone przestrzennie ścianami, nie może zatem stanowić samodzielnego, w sensie prawnym, lokalu i należy do części wspólnej budynku.
W konsekwencji, nie było możliwe uchylenie wydanych wcześniej zaświadczeń, jak tego domagała się skarżąca w uzasadnieniu skargi, czy też ich unieważnienia bądź sprostowania, jak podnosiła we wniosku. Nie mniej – wbrew stanowisku organów - możliwe było wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że wymienione we wniosku miejsca postojowe nie stanowią samodzielnych lokali użytkowych (skoro nie są lokalami). Wydanie zaświadczenia o żądanej przez Wspólnotę Mieszkaniową treści potwierdzi jedynie stan prawny, w zakresie miejsc postojowych w uprzednio wydanych zaświadczeniach. Zaznaczyć bowiem trzeba, co wynika jednoznacznie z akt sprawy, że Starosta [...] wydał uprzednio zaświadczenia w przedmiocie samodzielności garaży w budynkach W., jako lokali użytkowych w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, a nie jak podnosiła skarżąca o samodzielności miejsc postojowych, jako lokali użytkowych.
Niezależnie od przedstawionej oceny Sądu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze, że podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy postępowanie to dotyczy części wspólnej nieruchomości (jaką są miejsca postojowe) jest W., reprezentowana przez zarząd (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2010r., VII SA/Wa 879/10, LEX nr 694525; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011r., VII SA/Wa 2096/10, LEX nr 954423). Rozstrzygnięcia winny być zatem skierowane do W. [...] w O..
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie wydanie zaświadczenia, że wyszczególnione we wniosku miejsca postojowe nie stanowią samodzielnych lokali użytkowych, kierując zaświadczenia do W. [...] w O..
Wobec naruszenia art. 219 kpa w zw. z art. 217 § 2 pkt 1 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji.