Uzasadnienie
VII SA/WA 305/11
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r, znak: [...], Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2004 r., uchylającej decyzję z dnia [...] października 1999 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników uzasadniając odmowę brakiem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Od decyzji z [...] grudnia 2009 r. E. R. wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego w L., Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt: [...], Sąd Okręgowy [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych w L., przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. do rozpoznania według właściwości, który z kolei stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011r. Sygn akt III SA/Lu 479/10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Przedmiotem skargi w badanej sprawie jest decyzja wydana przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie art. 59 ust.3 w związku z art.36 ust.3 i art. 52 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2009 r., Nr 50, poz. 290, z późn. zm.)
Na wstępie należało wyjaśnić sprawę właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z uwagi na przekazanie tej sprawy sądowi administracyjnemu przez sad powszechny a następnie przekazanie jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W świetle art. 2 ust. 2 tej ustawy Prezes Kasy jest centralnym organem administracji rządowej. Z kolei zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy w ramach Kasy wyodrębnia się: centralę, oddziały regionalne, placówki terenowe, inne jednostki organizacyjne. Dla dalszych rozważań istotne jest także odwołanie się do Statutu KRUS, nadanego zarządzeniem Nr 14 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 maja 2010 r. w sprawie nadania statutu Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. Urz. MRiRW Nr 10, poz. 10). Z aktu tego wynika, że siedzibą Kasy jest miasto stołeczne Warszawa (§1). Oddziały regionalne wraz z podlegającymi im placówkami terenowymi są jednostkami organizacyjnymi Kasy służącymi do bezpośredniej realizacji zadań z zakresu ubezpieczenia społecznego rolników oraz innych zadań powierzonych Kasie do
VII SA/WA 305/11 realizacji na podstawie odrębnych przepisów (§ 5 ust. 1). W związku z powyższym w badanej sprawie nie ma znaczenia, że czynności związane z zaskarżoną decyzją podejmowała bezpośrednio jednostka organizacyjna Kasy, tj. Placówka Terenowa w C.. Placówka nie wykonywała w tym zakresie swoich kompetencji, lecz kompetencje Prezesa Kasy. Skoro siedzibą organu - Prezesa KRUS jest miasto stołeczne Warszawa, wskazuje to na właściwość w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie co wynika z uzasadniania w/w postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Należy zwrócić uwagę, że podstawę prawną dla postanowienia Sądu Okręgowego w Z. stanowił art. 464 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z tym przepisem odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę.
Treść tego przepisu nie oznacza, że wojewódzki sąd administracyjny, któremu skarga została przekazana jest zwolniony z obowiązku oceny swojej właściwości w sprawie czy dopuszczalności skargi. Ratio legis cytowanego unormowania stanowi zagwarantowanie odwołującemu się w sprawach pracowniczych i ubezpieczeniowych drogi dochodzenia obrony swych praw i uniknięcie sytuacji negatywnego sporu kompetencyjnego. Przekazanie niniejszej sprawy do właściwego miejscowo sądu administracyjnego w żadnym razie nie narusza prawa skarżących do sądu bowiem art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nakłada na sąd administracyjny obowiązek przejęcia sprawy, w której sąd powszechny uznał się (oczywiście błędnie) za niewłaściwy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przed merytorycznym rozpoznaniem skargi zobowiązany był jednak zbadać, czy skarga E.R. była dopuszczalna.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie zaś do art. 52 § 2 powołanej ustawy, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w kodeksie postępowania
VII SA/WA 305/11 administracyjnego. Gdyby przyjąć jak to uznał sąd powszechny, że od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2009 r. o odmowie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w sprawie obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązku opłacania składek nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego to stronie takiego postępowania administracyjnego przysługuje na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z akt sprawy wynika, że strona nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a tym samym nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego.
W związku z tym, że w postępowaniu przed organem administracji publicznej strona nie wyczerpała środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdzić należy, że skarga na decyzję decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2009 r. jest niedopuszczalna.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.