Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy VII SA/Wa 307/14 wpłynął na formularzu PPF wniosek D.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec faktu, że dane w formularzu PPF były bardzo ograniczone skarżący został wezwany do ich uzupełnienia. Na zarządzenie referendarza sądowego wzywające do udzielenia odpowiedzi odnośnie całościowej sytuacji finansowej skarżący odpowiedzi nie udzielił.
Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, iż D.S. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego dochód jest "zerowy", posiada połowę budynku mieszkalnego - bliźniaka o pow. 200 m2, oraz połowę działki o powierzchni około 400 m2. Innych zasobów, nieruchomości ani oszczędności wnioskodawca nie posiada.
Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 307/14 odmówiono D.S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw.
W sprzeciwie D.S. podjął próbę modyfikacji wniosku o przyznanie prawa pomocy i wskazał, że "w związku z jego trudną sytuacją materialną modyfikuje swoje stanowisko i wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od kosztów wpisu od zażalenia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd stwierdził, że został on zmodyfikowany i zawężony do wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Skarżący wprawdzie w sprzeciwie wskazał na zwolnienie od wpisu od ‘zażalenia’, jednak na dzień dzisiejszy jedyny koszt jaki miałby ponieść to wpis od skargi dlatego też Sąd uznał że wniosek dotyczy zwolnienia od wpisu sądowego od skargi.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawcę sprzeciwu - na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona powinna wykazać, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie niezbędnych jej potrzeb, a ponadto, że środki którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel.
Biorąc pod uwagę przedstawioną przez D.S. jego sytuację majątkową uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Na uwagę zasługuje fakt, że na zarządzenie wydane w trybie art. 255 p.p.s.a. (zarządzenie z dnia 15 kwietnia 2014 r.) dotyczące szczegółowej sytuacji majątkowej skarżącego - wnioskodawca odpowiedzi nie udzielił. Zarządzenie było sformułowane jasno i czytelnie, a udzielenie odpowiedzi na zarządzenie nie wymagało wiedzy prawniczej. Wnioskodawca miał wskazać w jaki sposób się utrzymuje, czy ktoś mu pomaga finansowo, czy mieszka z kimś czy sam, jakie ponosi miesięczne koszty utrzymania, koszty życia codziennego - a więc koszty utrzymania mieszkania, zakup żywności, leków, odzieży, środków chemicznych, czy otrzymuje zasiłek od państwa, rentę lub jakiekolwiek inne świadczenie. Z zobowiązania skarżący się nie wywiązał, wobec czego Sąd nie mógł ocenić sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Rolą Sądu nie jest domyślanie się sytuacji materialnej wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie, Sąd nie może prawidłowo i rzetelnie ocenić sytuacji finansowej wnioskodawcy wskutek nie udzielenia przez niego szczegółowych informacji. Wnioskodawca nie wykazał w żaden sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z formularza wniosku nie wynika dostatecznie dużo informacji, na podstawie których Sąd mógłby ocenić sytuację materialną wnioskodawcy, w szczególności w świetle nie udzielenia informacji na temat ponoszonych comiesięcznych wydatków, a zatem uniemożliwił sądowi podjęcie decyzji o przyznaniu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawca z całą pewnością ponosi jakieś koszty utrzymania codziennego (żywność, odzież i inne opłaty) zaspokajane czy to poprzez otrzymywaną pomoc od osób trzecich, czy w jakikolwiek inny sposób - co z kolei skłania do wniosku, że sytuacja materialna skarżącego jest w każdym razie niewyjaśniona i nie uprawnia Sądu do stwierdzeń, że skarżący potrzebuje pomocy bądź nie.
Gdyby skarżący udzielił odpowiedzi w sposób do którego został zobowiązany Sąd miałby podstawy do oceny czy można skarżącego zaliczyć do osób wyjątkowo ubogich, spełniających warunek do przyznania prawa pomocy.
Jeszcze raz podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia swojej sytuacji materialnej a zatem przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
W związku z niewystarczającym uzasadnieniem wniosku zawartym w formularzu PPF oraz nieustosunkowaniem się skarżącego do zawartych w zarządzeniu pytań, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Sąd w sytuacji braku informacji wymaganych od wnioskodawcy, na których mógłby oprzeć orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy, uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy i zmuszony był odmówić jego przyznania.
Z powyższych względów, na podstawie na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.