Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Dane zawarte w formularzu PPF zastały uzupełnione na wezwanie Sądu wyjaśnieniami z dnia 13 kwietnia 2015 r.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż J. C. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Utrzymują się z dochodu w wysokości 613 zł. Syn wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, nie posiada prawa do zasiłku społecznego. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada dom o pow. 92 m2. Dodała, że miesięczne wydatki to: energia eklektyczna 215 zł., gaz 50 zł., woda 30 zł., leki 70 zł., węgiel 104 zł., mleko 40 zł., polisa na życie 52 zł., wywóz śmieci 50 zł., chemia 20 zł., żywność 50-100 zł., telefon 30 zł. Do wniosku dołączono zaświadczenie z urzędu pracy, wyciąg z rachunku bankowego, zaświadczenie o stanie zdrowia, z którego wynika, że wnioskodawczyni choruje przewlekle i wymaga stałego leczenia, decyzje Burmistrza U. o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup posiłków, kopię dokumentu PIT 40A, z którego wynika, że wnioskodawczyni w roku ubiegłym osiągnęła dochód w wysokości 12 579 zł., kopię rachunków i faktur.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć zatem miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami i być ograniczone do osób faktycznie ubogich, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie mogą zrealizować przysługującego im prawa do sądu.
Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. C. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni utrzymuje się wraz z synem z dochodu w wysokości 613 zł. Dochód ten w całości przeznaczany jest na koszty utrzymania i wyżywienia. Dodatkowo wnioskodawczyni otrzymuje z pomocy społecznej środki na zakup żywności. Wnioskodawczyni ponadto wymaga stałego leczenia. W tej sytuacji uznano, że stronę nie stać na samodzielne poniesienie kosztów sądowych i opłacenie zawodowego pełnomocnika.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.