Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołań A. i M. D., K. M., S. S., J. S., E. M., M.N., B. A., R. Ż. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę: "przebudowa ul. G. w P. (droga krajowa nr [...]) na odcinku od ul. O. do S. J. wraz z kompleksową obsługą terenu przyległego" – stwierdził niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że odwołanie służy stronie od decyzji nieostatecznej, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. W sprawie niniejszej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję w postępowaniu odwoławczym w dniu [...] listopada 2005 r. Decyzja ta została skutecznie doręczona odwołującemu się 8 listopada 2005 r. Natomiast odwołania będące przedmiotem tego postępowania wpłynęły do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego 15 listopada 2005 r., a więc po wydaniu decyzji w postępowaniu odwoławczym i jej skutecznym doręczeniu. Dlatego też zdaniem organu II instancji należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że odstąpił od badania czy odwołujący się są stronami postępowania zakończonego decyzją Wojewody W., chociaż odwołania wpłynęły w terminie /5.10.2005 r./, ale do organu niewłaściwego – do Ministra Infrastruktury. Minister Infrastruktury przekazał je do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 15 listopada 2005 r. Zdaniem organu, jeżeli odwołania złożyły osoby będące stronami postępowania to zaistniała sytuacja może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania odwoławczego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu podał, iż odwołanie od decyzji I instancji złożył w terminie, a zatem organ winien je rozpoznać, a nie twierdzić, że było ono niedopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – wniósł o jej oddalenie – podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga jest zasadna, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 134 kpa.
Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Odwołanie może być niedopuszczalne zarówno z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Przyczyny przedmiotowe mają miejsce wtedy, gdy:
- - brak przedmiotu zaskarżenia /nie wydano decyzji/;
- - odwołanie wniesione jest po terminie;
- - brak możliwości wniesienia środka odwoławczego;
- - zostały wyczerpane przysługujące środki odwoławcze.
Przyczyną podmiotową jest zaś taka sytuacja, gdy:
- - odwołanie wnosi osoba nie będąca stroną /osoba niemająca do tego legitymacji, np. osoba trzecia (osoba fizyczna pełniąca funkcję kierowniczą w jednostce organizacyjnej wnosi odwołanie we własnym imieniu, mimo że decyzja została skierowana do tej jednostki organizacyjnej, a nie do osoby fizycznej nią kierującej – por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 14 września 1995 r., SA/Wr 2618/94 – LePolonica), bądź osoba niemająca zdolności do czynności prawnych.
Żadna z powyższych sytuacji nie wystąpiła, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego musi zatem rozpoznać odwołanie skarżących.
Inna sytuacja miałaby miejsce gdyby organ II instancji orzekł już merytorycznie /tzn. rozpoznał merytorycznie odwołanie innych skarżących/ – wówczas gdyby uznał, że skarżący A. i M. D., K. M., S. S., J. S., E. M., M. N., B. A., R. Ż. są stroną postępowania – winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jednak decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] umorzył postępowanie odwoławcze – uznając, że S. M., S. Z., R. Ż. oraz Rada Osiedla F.–K. – nie są stroną postępowania.
Jeżeli organ odwoławczy uzna, że wnoszący odwołanie A. i M. D., K. M., S. S., J. S., E. M., M. N., B. A., R. Ż. nie są stroną postępowania to również powinien umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, jeżeli natomiast uzna, iż są stroną – rozpoznać odwołanie merytorycznie.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i utrwalonym orzecznictwem, artykuł 134 kpa nie stanowi podstawy do rozstrzygnięcia, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania. Jeżeli zatem wnoszący odwołanie twierdzi, że jest stroną postępowania, to organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania z tego powodu, że wnoszący je nie jest – w ocenie organu odwoławczego – stroną postępowania, ale jest zobowiązany do zweryfikowania tego twierdzenia w toku postępowania odwoławczego. Jeżeli wówczas twierdzenie to nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to organ odwoławczy powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3. /patrz komentarz do art. 134 kpa LexPolonica – Piotr Przybysz/.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji wyroku.