Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 r. znak: [...], działając na podstawie art. 158 § 2, w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 oraz art. 104 w związku z art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm) zwanej dalej kpa, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] listopada 2006 r., znak: [...] o odmowie wznowienia postępowań administracyjnych dotyczących udzielenia Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w P. pozwolenia na użytkowanie budynków wielorodzinnych przy ul. B. [...] oraz przy ul. B. [...] w P., w trzech sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami o pozwoleniu na użytkowanie z [...] lutego 2000 r., z [...] sierpnia 1999 r. oraz z [...] sierpnia 2000 r., stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż podanie o wznowienie postępowania złożyła J.K., która nie była stroną postępowań dotyczących wydania pozwolenia na użytkowanie ani nie wykazała, że posiadała interes prawny lub obowiązek uzasadniający jej udział w postępowaniu na prawach strony.
W związku z tym nie przysługiwała jej legitymacja procesowa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Takiego wniosku nie dołączono do przesłanych akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że wniosek ten został przekazany na podstawie art. 65 § 1 kpa przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 6 października 2006 r. do organu właściwego tj. Prezydenta Miasta P. W dniu 29 stycznia 2007 r. F.J. i A.F. wystąpili do Wojewody [...] o zbadanie z urzędu legalności decyzji o odmowie wznowienia postępowania z dnia [...] listopada 2006 r., powołując się na przesłankę nieważnościową z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa uzasadniającą wyeliminowanie decyzji z obrotu ze względu na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa.
Po zbadaniu sprawy zaistniała wątpliwość co do tego, który organ jest właściwym do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięciem z 3 kwietnia 2007 r. stwierdził iż właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] listopada 2006 r. jest Wojewoda [...].
W ocenie Wojewody [...] należało stwierdzić nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2006 r. w oparciu o przesłankę rażącego naruszenia przepisu prawa (art. 62 kpa i 145 § 1 pkt. 1 kpa). Mianowicie organ odmawiając jedną decyzją wznowienia postępowania nie uwzględnił, iż wniosek dotyczy trzech stanów faktycznych. Zostały wydane trzy odrębne decyzje o pozwoleniu na użytkowanie, poprzedzone udzieleniem inwestorowi trzech pozwoleń na budowę, tj. decyzji z [...] kwietnia 1998 r., nr [...], decyzji z [...] października 1997 r., nr [...] oraz z [...] czerwca 1998 r., nr [...]. Doszło więc do naruszenia przepisu art. 62 kpa w ten sposób, że załatwiono jedną decyzją trzy sprawy, w których nieprawidłowo zastosowano zasadę współuczestnictwa formalnego, czyli instytucji mającej zastosowanie gdy prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej. Oznacza to jednie techniczne połączenie czynności procesowych, natomiast decyzji podejmuje się tyle ile spraw połączyło się w jednym postępowaniu.
Wojewoda [...] zarzucił również decyzji Prezydenta Miasta P. naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 kpa, czyli nie wzięcie pod uwagę przesłanki wznowieniowej, a mianowicie fałszywości dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, istniejącej w dacie wydania decyzji.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. stwierdzającej nieważność Prezydenta Miasta P. odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa "[...]" w P. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzją z dnia [...] października 2007 r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż organem właściwym do orzekania w sprawie wznowienia był powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, a okoliczność, iż decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydał Prezydent Miasta P. jest bez znaczenia w przedstawionym stanie prawnym. W postępowaniu wznowieniowym organ orzekający zobowiązany jest bowiem prowadzić postępowanie na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, zaś decyzje Prezydenta Miasta P. o pozwoleniu na użytkowanie zapadły w innym stanie prawnym, a mianowicie gdy organy administracji architektoniczno-budowlanej, a nie jak obecnie organy nadzoru budowlanego, były właściwe w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
W związku z tym decyzja Prezydenta Miasta P. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Okoliczność ta stanowi kwalifikowaną wadę decyzji administracyjnej w myśl art. 156 § 1 pkt. 1 kpa. W ocenie organu II instancji ta przesłanka skutkuje nieważnością decyzji Prezydenta Miasta P., a nie przesłanki przywołane przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] maja 2007 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa "[...]" w P., zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 148 § 1 i art. 150 § 1 kpa. Według skarżącego, przy wydawaniu decyzji o odmowie wznowienia postępowania nie doszło do naruszenia przepisów o właściwości wobec czego nie można stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] listopada 2006 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem (legalności), według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Należy podkreślić iż przedmiotowe postępowanie prowadzone było w trybie nieważnościowym, czyli samodzielnym postępowaniu administracyjnym, którego celem nie jest ponowne rozpoznawanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym, a jedynie ustalenie czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W prowadzonym postępowaniu ustalono, iż wszczęcie takiego postępowania było uzasadnione, bowiem decyzję Prezydenta Miasta P. wydano z kwalifikowanym naruszeniem przepisów prawa. Zgodnie z art. 19 kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zasada ta obowiązuje we wszystkich rodzajach postępowań, tj. w postępowaniu przed organem I instancji, postępowaniu odwoławczym oraz w postępowaniach nadzwyczajnych (wykładnia wyroku NSA z dnia 31 stycznia 1986 r. sygn. akt IISA 2307/85). Naruszenie przepisów o właściwości stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w takim postępowaniu (art. 156 § 1 pkt 1 kpa).
W związku z wejściem w życie nowelizacji ustawy Prawo budowlane, w dniu 11 lipca 2003 r., organem właściwym do orzekania w sprawie pozwolenia na użytkowanie, a więc także w zakresie wznowienia takiego postępowania jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w I instancji, oraz wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego w II instancji. W przedmiotowej sprawie o odmowie wznowienia postępowania orzekł w I instancji Prezydent Miasta P., czyli doszło do naruszenia przepisów o właściwości, a to jest kwalifikowaną wadą decyzji administracyjnej z art. 156 § 1 pkt 1 kpa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności.
Nie zmienia tego stanu rzeczy okoliczność, że Prezydent Miasta P. rozpatrywał wniosek o wznowienie postępowania po przekazaniu go według właściwości przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 6 października 2006 r. na podstawie art. 65 § 1 kpa. Właściwość bowiem organu w zakresie orzekania w sprawach o pozwolenie na użytkowanie została ustawowo zmieniona po wydaniu decyzji o pozwolenie na użytkowanie i wobec nieuwzględnienia tego faktu przez organy decyzja Prezydenta Miasta P. z [...] listopada 2006 r. o odmowie wznowienia postępowania została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa) stanowi wystarczającą formalnoprawną przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2006 r. Stąd ocena przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności tejże decyzji z przyczyn merytorycznych podniesionych przez organ I instancji jest bezprzedmiotowe.
Z tych względów, skoro zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji wyroku.