Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009r. (nr [...]) działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), dalej zw. kpa, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym – stwierdził, że odwołanie Z. i W.Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (nr [...]) z dnia [...] kwietnia 2008r. odmawiającej uchylenia decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] lutego 1999r. (nr [...]) zezwalającej H. i J. G. na użytkowanie budynku magazynowo-hurtowego położonego w M. przy ul. [...] - zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 129 § 2 kpa oraz orzecznictwo i stwierdził, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania dotyczy tylko stron postępowania administracyjnego, którym decyzja została doręczona, natomiast nie odnosi się do podmiotów, które nie mają przymiotu strony, nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji i którym decyzji nie doręczono. Przyjęte jest, że w sytuacji nie doręczenia decyzji podmiotowi - będącemu jednak stroną w rozumieniu art. 28 kpa, która nie brała udziału w postępowaniu - przysługuje prawo wniesienia odwołania w terminie przewidzianym dla stron, którym decyzję doręczono.
Organ wyjaśnił, że w dniu 12 listopada 2008r. wpłynęło odwołanie pp. Z., którzy nie brali udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a o zaskarżonej decyzji organ I instancji powiadomił ich pismem z dnia [...] października 2008r. Termin do wniesienia odwołania dla pp. Z. biegł od dnia 9 maja 2008r. tj. doręczenia decyzji inwestorom, a zatem upłynął z dniem 23 maja 2008r. Złożenie odwołania w dniu 12 listopada 2008r. nastąpiło zatem z uchybieniem ustawowego terminu.
Organ stwierdził, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż termin do wniesienia odwołania należy liczyć od daty dowiedzenia się przez skarżących o wydaniu decyzji. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i której nie doręczono rozstrzygnięcia, przysługuje wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Skargę na to postanowienie złożyli Z. i W. Z., wnosząc o jego zmianę lub uchylenie. Skarżący wskazali, że postanowienie jest nieprawidłowe, gdyż ww. decyzję doręczono im dopiero 4 listopada 2008r. wraz z pismem z 30 października 2008r., w którym organ powiatowy poinformował, że decyzja nie została im doręczona jako stronom postępowania jedynie z powodu pomyłki.
Skarżący podnieśli, że są stroną postępowania, gdyż postępowanie toczyło się na ich wniosek od [...] maja 2006r.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, oz.1270), dalej zw. ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany granicami skargi, co oznacza, iż władny jest usunąć zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego również z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009r., którym organ ten stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania pp. Z. od decyzji od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] kwietnia 2008r.
Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wymienionych w art. 7, 8 i 9 kpa, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Podkreślić należy, że zasady ogólne postępowania administracyjnego, wymienione zwłaszcza w art. 7-11 kpa, są integralną częścią procedury administracyjnej, zatem wiążą organy administracji na równi z innymi przepisami tej procedury. Realizacja tych zasad odbywa się nie tylko poprzez ścisłe przestrzeganie prawa, ale również poprzez dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, żądań i twierdzeń stron oraz udzielanie rzetelnych informacji z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli.
Zarówno zasada prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), jak i zasada udzielania przez organ administracji publicznej informacji faktycznej i prawnej (art. 9 kpa) uznawane są za jedne z istotnych czynników wpływających na umacnianie zasady praworządności w działaniach administracji publicznej (por. wyr. NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., SA/Lu 2479/94, niepubl.). Stanowią także doniosły element realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa).
Zasady te uszły uwadze organu odwoławczego.
Jak wynika bowiem z akt sprawy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] kwietnia 2008r. została doręczona skarżącym dopiero w dniu 4 listopada 2008r. wraz z pismem informującym o błędnym pominięciu ich, jako stron postępowania oraz wadliwym pouczeniem o możliwości złożenia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji pomimo, że uzyskała ona przymiot ostateczności.
Skarżący stosując się do pouczenia, działając w zaufaniu do organów państwa, złożyli odwołanie w dniu 12 listopada 2008r.
Zgodnie z powołanymi wyżej zasadami, w sytuacji złożenia odwołania z uchybieniem terminu, przez podmiot błędnie nie uznany za stronę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, nadto wskutek wadliwego pouczenia organu o możliwości złożenia tego środka prawnego, obowiązkiem organu II instancji było poinformowanie skarżących o możliwości rozpatrzenia ich odwołania, jako wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, bądź możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 kpa), z jednoczesnym pouczeniem o terminie do jego złożenia. Przyjęte jest bowiem, że datą od której należy liczyć 7 dniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli zatem strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu (wyr. NSA z dnia 10 marca 2000 r., I SA/Lu 1524/98, LEX nr 42915).
Wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy niewątpliwie zamknął skarżącym drogę do weryfikacji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (nr [...]) z dnia [...] kwietnia 2008r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, winien mieć na uwadze, że uchybienia organów nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela, który działa w dobrej wierze i w zaufaniu do organów państwa. Ugruntowane jest bowiem stanowisko w orzecznictwie, że w sytuacji udzielenia stronie informacji nienależytej, w tym błędnej i zachowanie się strony zgodnie z taką informacją, nie może powodować dla niej ujemnych skutków (por. wyr. NSA z dnia 16 grudnia 1998 r., III SA 1559/97, niepubl.; wyr. NSA z dnia 20 maja 1998 r., SA/Sz 1476/97, niepubl.; wyr. NSA z dnia 23 maja 1997 r., SA/Lu 2249/95, niepubl.; wyr. NSA z dnia 25 kwietnia 1996 r., SA/Bk 375/95, niepubl.
Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem argumentacji Sądu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji.