Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] rozbiórkę parterowego budynku portierni i rogatek wjazdowych oraz stacji trafo na nieruchomości przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, iż na wjeździe do uliczki osiedlowej zamkniętego osiedla [...] znajduje się parterowy pawilon portierni związany z parterowym budynkiem stacji trafo, wykonane w technologii murowanej. Przy portierni znajdują się dwa szlabany: wjazdowy i wyjazdowy z osiedla. Odległość portierni i szlabanów od skrzyżowania z ulicą [...] wynosi 16,5 m. Obecny na wizji administrator osiedla nie okazał stosownych dokumentów, zezwalających na budowę przedmiotowych obiektów. Organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Inwestor nie spełnił w wyznaczonym terminie w/w obowiązku.
Od powyższej decyzji złożyła odwołanie Wspólnota Mieszkaniowa [...] ul. [...] podnosząc, że jest na etapie odtwarzania dokumentacji dotyczącej przedmiotowej inwestycji, a z dotychczas uzyskanej dokumentacji wynika, że w załączniku "Projekt osiedla [...] rysunek nr 1 – Plan realizacyjny zagospodarowania terenu" do decyzji nr [...] i [...] pokazane są zarówno stacja trafo, jak i budynek portierni. Zdaniem strony składającej odwołanie, oba obiekty wybudowane są legalnie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29-31 Prawa budowlanego wskazują obiekty, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie dokonania zgłoszenia robót. Budynek portierni i budynek stacji trafo nie odpowiadają żadnej z kategorii wymienionych w w/w przepisach, a więc nie może mieć do nich zastosowania tryb przewidziany w art. 49b Prawa budowlanego. Przepis ten ma bowiem zastosowanie do obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie albo wybudowanych, bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przedmiotowe obiekty zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę i tym samym stanowią samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego.
Ponadto, w opinii organu odwoławczego, rogatki wjazdowe należy zakwalifikować jako ogrodzenie, które w przypadku działki już zabudowanej jest urządzeniem technicznym związanym z istniejącymi na działce zabudowaniami. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ powinien zbadać, czy ogrodzenie znajduje się od strony drogi publicznej, gdyż zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. S. zarzucając, iż bezpodstawnie zanegowano podstawy prawne, w oparciu o które procedował organ pierwszej instancji. Skarżąca wskazała również, że błędnie określono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedmiotowe osiedle jako zamknięte, ponieważ z przejazdu korzysta m.in. skarżąca, a więc naruszono jej interes prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju uchybienia nie wystąpiły.
Kontroli Sądu podlegała decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej [...] rozbiórkę parterowego budynku portierni i rogatek wjazdowych oraz stacji trafo na nieruchomości przy ul. [...] oraz postanowienie tego organu z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Wynikająca z art. 138 § 2 k.p.a. kompetencja kasacyjna organu odwoławczego ograniczona jest tylko do przypadków, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części i nie może być rozszerzana na inne wady postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w przypadku, gdy organ odwoławczy dokonujący kontroli instancyjnej nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego, a z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że nie ma potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu jego uzupełnienia, to organ ma obowiązek wydać orzeczenie co do istoty sprawy. Organ odwoławczy może bowiem korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości (por. wyroki: NSA z dnia 1 lipca 2005 r., OSK 1552/04, LEX nr 18658; z dnia 6 maja 2005 r. OSK 1548/04, LEX nr 180441).
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że organ odwoławczy zastosował art. 138 § 2 k.p.a. w sposób prawidłowy. Jak trafnie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani budynek portierni, ani też budynek stacji trafo nie odpowiadają żadnej z kategorii wymienionych w art. 29-31 Prawa budowlanego. Z tego względu nie mógł zostać zastosowany wobec tych obiektów tryb postępowania legalizacyjnego określony w art. 49b cytowanej ustawy, dotyczący wyłącznie obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W sytuacji wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, powinien znaleźć zastosowanie tryb uregulowany w art. 48 Prawa budowlanego, a zarówno budynek portierni, jak i budynek stacji trafo stanowią obiekty, na których wzniesienie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
Także z uwagi na okoliczności podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, dotyczące wybudowania w/w obiektów legalnie, niezbędnym jest przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy obiekty te zostały wzniesione w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę.
Orzekając w przedmiocie nakazu rozbiórki, organ pierwszej instancji nie przeprowadził ponadto stosownego postępowania wyjaśniającego w zakresie usytuowania rogatek wjazdowych, stanowiących urządzenie budowlane, tj. urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem - o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 30 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy, budowa ogrodzenia, a jako takie należy potraktować rogatki wjazdowe, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, jeżeli następuje od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. Ustaleń w tym zakresie organ pierwszej instancji również nie dokonał.
Powyższe uchybienia w postępowaniu przeprowadzonym w ramach nadzoru budowlanego uprawniały organ odwoławczy do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie w trybie odpowiadającym stanowi faktycznemu sprawy, który organ ten ma obowiązek ustalić w sposób nie budzący wątpliwości.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.