Uzasadnienie
W dniu 14 marca 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy K. K. i Z. K., w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 2.228,83 złote miesięcznie.
Na potwierdzenie powyższego załączyli do wniosku kserokopie przekazów pocztowych za miesiąc luty z których wynika, że wnioskodawca otrzymuje emeryturę w wysokości 1.461,66 złotych brutto miesięcznie, a wnioskodawczyni w wysokości 767,17 złotych brutto miesięcznie.
Podali, że zamieszkują w domu mieszkalnym o pow. 90 m². Wnioskodawcy posiadają samochód osobowy marki Renault Megane z 1996 r.
Zaznaczyli, że są starszymi i schorowanymi osobami ponoszącymi znaczne wydatki na lekarstwa.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.)
Przyjętą zasadą postępowania sądowego jest, iż każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia.
Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym, związanymi i odpowiednio się do tego przygotować.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, można zwrócić się o pomoc państwa (zob. post. SN. z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, M. Praw. - Zestawienie Tez 2000/7 str. 455).
Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.).
Biorąc pod uwagę dane przedstawione w złożonym wniosku oraz wysokość wpisu sądowego należnego w niniejszej sprawie (dwieście złotych) uznano, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku.
Należy podkreślić, że wnioskodawcy posiadają mieszkanie, samochód oraz stały dochód w wysokości 2.228,83 złotych brutto miesięcznie. Świadczy to o tym, iż wnioskodawcy nie pozostają w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.
Stwierdzono, że uzyskiwane dochody przy uwzględnieniu znacznych wydatków ponoszonych przez wnioskodawców na lekarstwa i leczenie nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym ich utrzymaniu. Uwzględniono również fakt, że żądany wpis sądowy nie jest jedynym, który wnioskodawcy mają obowiązek uiścić. Stosowne koszty sądowe są zobowiązani pokryć również w sprawie wszczętej z ich skargi przed tut Sądem ( o sygn. akt VII SA/Wa 347/11 zobowiązanie do wpłacenia wpisu 200 złotych). Uznano zatem, że konieczność uiszczenia wszystkich opłat w pełnych wysokości byłaby obciążeniem, które powodowałoby faktycznie zamknięcie drogi sądowej. Prawo do Sądu zostanie jednak zachowane, a prawa strony zostaną nie naruszone w sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, postanowiono zwolnić wnioskodawców od wpisu sądowego od skargi, który na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem jakim są zobowiązani ponieść w niniejszej sprawie i może pozostać dla strony jedynym wydatkiem.
W ocenie orzekającego pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawców, gdyż uzyskując stały miesięczny dochód są w stanie zgromadzić środki by ponieść pozostałe koszty sądowe samodzielnie.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.