Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: kpa), w związku z żądaniem (podanie z dnia 10 sierpnia 2011 r.) F. M. wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...], odmówił wznowienia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] umorzył postępowanie w sprawie "legalności wykonania otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, usytuowanego na granicy działki nr ewid. [...], położonej w Z. przy ul. [...]". Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. [...].
Podaniem z dnia 10 sierpnia 2011 r. F. M., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r.. Wnoszący podanie wskazał, iż w świetle zawartych w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] twierdzeń [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że: "okna w ścianie szczytowej (...) są wtórne, poza dwoma niewielkimi okienkami w partii poddasza, z pewnością nie pochodzą z czasów powstania obiektu, szczególnie okno w kondygnacji parteru, wykute w sposób całkowicie ahistoryczny", ustalenia poczynione przez organy obu instancji na podstawie zeznania złożonego przez L. D., jakoby okna te powstały w dacie budowy budynku "i który to dowód wydał się organom obu instancji wiarygodny, rzeczowy i spójny, w rzeczywistości jawi się jako fałszywy". W podaniu zawarta została informacja, iż o treści pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r., skierowanego do Wójta Gminy Z., F. M. powziął wiadomość w dniu doręczenia mu decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i dla rozbudowy budynku mieszkalnego i budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w Z..
Odnosząc się do kwestii zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania organ powołał treść art. 148 § 1 kpa i wskazał, że o treści pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r. F. M. nie mógł powziąć wiadomości z decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] lipca 2011 r., gdyż w decyzji tej nie ma żadnej wzmianki o w/w piśmie. Zdaniem organu nie jest zatem możliwe, by o treści pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r. F. M. dowiedział się w dniu doręczenia tej decyzji, a więc w dniu 2 sierpnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że pismo z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, poza Urzędem Gminy Z., skierował również "do wiadomości" F. M., lecz brak jest potwierdzenia odbioru owego pisma przez tego adresata. Niemniej z treści tego pisma z dnia [...] czerwca 2011 r. jednoznacznie wynika, iż stanowiło ono jedynie tzw. "pismo przewodnie", tj. pismo, którego załącznikiem było postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.. Niewątpliwe jest przy tym, że postanowienie to zostało doręczone F. M. w dniu 6 lipca 2011 r.
Organ wywiódł, że skoro znana jest data doręczenia postanowienia nr [...], czyli załącznika do pisma z dnia [...] czerwca 2011 r. [...], to znana jest też data doręczenia samego "pisma przewodniego", która musi być przecież tożsama z datą doręczenia "załącznika" (tj. postanowienia). W konsekwencji organ stwierdził, iż pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r. zostało doręczone F. M. wraz z postanowieniem organu ochrony zabytków w dniu 6 lipca 2011 r.
Skoro zaś w podaniu z dnia 10 sierpnia 2011 r. o wznowienie postępowania F. M. wskazał, iż o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się z treści pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r., zaś podanie o wznowienie postępowania zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 11 sierpnia 2011 r., to, zdaniem organu, zostało ono wniesione po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 kpa, co skutkować musiało odmową wznowienia postępowania administracyjnego na żądanie F. M..
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia F. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., utrzymał w mocy w/w postanowienie, podtrzymując stanowisko przedstawione w postanowieniu organu I instancji.
Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. złożył F. M..
Skarżący wskazał, że w podaniu o wznowienie postępowania zawarł informację, że o treści pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2011 r. powziął wiadomość w dniu doręczenia mu decyzji Wójta Gminy Z. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, a zatem w dniu 2 sierpnia 2011 r. Podanie zawierające prośbę o wznowienie postępowania zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 11 sierpnia 2011 r.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego natomiast odmówił wznowienia postępowania twierdząc, że podanie o wznowienie zostało złożone z przekroczeniem miesięcznego terminu, bowiem pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 lipca 2011 r.
F. M. podkreślił, iż organy orzekające w sprawie nie dysponują dowodem w postaci potwierdzenia doręczenia skarżącemu pisma [...]WKZ z dnia [...] czerwca 2011 r., z którego wywodzi on przesłankę wznowieniową. Skarżący podniósł, że skoro sam [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w postanowieniu, że w aktach sprawy nie ma dowodu na doręczenie F. M. pisma [...]WKZ z dnia [...] czerwca 2011 r., to organ ten nie ma podstaw, by powoływać się na tę okoliczność jako udowodnioną.
Skarżący wskazał, że w podaniu o wznowienie postępowania oświadczył, że o okoliczności uzasadniającej wznowienie powziął wiadomość w dniu doręczenia mu decyzji Wójta Gminy Z. o odmowie ustalenia warunków zabudowy, to jest w dniu 2 sierpnia 2011 r. Zadaniem organu - o ile miał co do tego oświadczenia wątpliwości - było podjęcie czynności procesowych postępowania dowodowo-wyjaśniającego (w postaci - np. przesłuchania świadków lub wezwania strony do złożenia szczegółowych wyjaśnień). Czynności tego rodzaju organy obu instancji nie podjęły, poprzestając na snuciu domysłów. Skarżący podniósł, że nie można wątpliwości związanych z materiałem dowodowym rozstrzygać arbitralnie na niekorzyść strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanego dalej: kpa), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie co najmniej przedwcześnie przyjęły, iż skarżący uchybił miesięcznemu terminowi do żądania wznowienia postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W niniejszej sprawie w podaniu o wznowienie postępowania F. M. wskazał, iż o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się z treści pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r. [...], a nastąpiło to w dniu doręczenia mu decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, a zatem w dniu 2 sierpnia 2011 r.
Odnosząc się do kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ uznał, że o treści pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] F. M. nie mógł powziąć wiadomości z decyzji Wójta Gminy Z., gdyż w decyzji tej nie ma żadnej wzmianki o w/w piśmie. Organ podniósł, że pismo z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, poza Urzędem Gminy Z., skierował również "do wiadomości" F.M., pismo to zostało doręczone F. M. wraz z postanowieniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] w dniu [...] lipca 2011 r. Ustalenie to stało się podstawą odmowy wznowienia postępowania.
Zauważyć wobec tego trzeba, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia skarżącemu pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r. [...], na co wskazał zresztą [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] października 2011 r. odmawiającym wznowienia postępowania. Pomimo tego organ przyjął, że pismo to zostało doręczone F. M. w dniu 6 lipca 2011 r.. Organ wskazał, iż z treści w/w pisma z dnia [...] czerwca 2011 r. jednoznacznie wynika, iż stanowiło ono jedynie tzw. "pismo przewodnie", tj. pismo, którego załącznikiem było postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., natomiast niewątpliwe jest, że postanowienie to zostało doręczone F. M. w dniu 6 lipca 2011 r.
Podkreślić jednak trzeba, że z potwierdzenia odbioru, na którym oparł się organ, wynika jedynie, że w dniu 6 lipca 2011 r. F. M. doręczone zostało postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...], na potwierdzeniu tym brak jest natomiast informacji, iż dotyczy ono również pisma z [...] czerwca 2011 r.. Rozważania organu wskazujące, że skoro znana jest data doręczenia postanowienia nr [...], czyli załącznika do pisma z dnia [...] czerwca 2011 r., to znana jest też data doręczenia samego "pisma przewodniego", która musi być przecież tożsama z datą doręczenia "załącznika" (tj. postanowienia), mają charakter spekulacji i nie mogą być podstawą stwierdzenia, że doszło do przekroczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Tylko wówczas, gdyby ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało niezbicie, że wraz z postanowieniem nr [...] przesłano F. M. pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2011 r. możliwe byłoby uznanie, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie określonym w art. 148 kpa, co skutkowałoby odmową wznowienia postępowania. Warto też zwrócić uwagę, że znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru, na którym oparł się organ, jest jedynie kserokopią.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pomimo, że z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej w jego ocenie podstawę wznowienia, nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tej kwestii. Zauważyć trzeba, że wprawdzie wnoszący o wznowienie postępowania administracyjnego winien wykazać, iż podanie wniósł przed upływem jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, to jednak organ zobowiązany jest do weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, jakie przy tej okazji mogą się pojawić. Należy bowiem podkreślić, iż w postępowaniu wznowieniowym organ winien stosować się do wszystkich zasad kodeksu postępowania administracyjnego, wynikających w szczególności z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 kpa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu jednoznaczne ustalenie, kiedy F. M. dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, mając na uwadze, że zgodnie z art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W przypadku, gdy pomimo przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego niemożliwe okaże się bezsporne ustalenie, kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, organ winien wątpliwości rozstrzygnąć na korzyść strony.
Ujawnione naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa powodują uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na mocy art. 152 ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.