Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2000 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2000 r., znak: [...], którą nakazano G. Ł. rozbiórkę budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w O. wybudowanego bez pozwolenia na budowę.
Wobec niewykonania ww. nakazu rozbiórki organ nadzoru budowlanego wszczął wobec G. Ł. postępowanie egzekucyjne. Wyrokiem z dnia 20 lipca 2009 r. (prawomocnym od dnia 20 sierpnia 2009 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę G. Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dniu [...] lutego 2009 r., znak: [...] wydane w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego obowiązku ww. rozbiórki.
W dniu 27 sierpnia 2009 r. G. Ł. złożyła wniosek (uzupełniony pismem z dnia 17 września 2009 r.) o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji rozbiórkowej w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Wnioskodawczy ni podniosła, że o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania dowiedziała się w dniu 17 sierpnia 2009 r. po rzetelnej analizie całego materiału dowodowego.
Decyzją z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 149 § 3 i art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), odmówił wznowienia postępowania w sprawie decyzji rozbiórkowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2000 r., znak: [...].
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że G. Ł. już w dniu 16 marca 2009 r. dysponowała wiedzą o przesłance stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zaś swój wniosek o wznowienie postępowania złożyła w dniu 27 sierpnia 2009 r. (doprecyzowany w dniu 21 września 2009 r.). W ocenie organu administracyjnego wnioskodawczyni już w piśmie z dnia 16 marca 2009 r., kierowanym do Wojewody [...], zwracała się z prośbą o interwencję w jej sprawie i przedstawia szereg dokumentów, nazywając je jednocześnie "przeprowadzeniem dowodów z dokumentów". Z tego względu należy domniemywać, że wnioskodawczyni złożyła ww. pismo po dokonaniu analizy całego materiału dowodowego dotyczącego przedmiotowej sprawy.
W ocenie organu I instancji z zestawienia ww. dat wynika, że ustawowy termin jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przewidziany w art. 148 § 1 k.p.a. został przez G. Ł. przekroczony.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła G. Ł., wskazując, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł swoje rozstrzygnięcie na nieuzasadnionych domniemaniach.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję o odmowie wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że analiza akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie pozwala stwierdzić, iż podnoszone G. Ł. okoliczności do wznowienia postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 r. były bezpośrednio lub pośrednio podnoszone przez skarżącą w szeregu pism (z dnia 16 marca 2009 r., skierowane do Wojewody [...], oraz pismo z dnia 30 kwietnia 2008 r., skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego), znacznie wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania. W pismach tych wskazywała, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w oparciu o nakazy organów nadzoru budowlanego i zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową.
Ponadto inwestorka powoływała się ekspertyzę techniczną z dnia 11 czerwca 1996 r., sporządzoną przez inż. W. K.. W ocenie organu odwoławczego skoro ww. ekspertyza została wykonana na zlecenie skarżącej, to musiała być jej ona znana. Natomiast fakt nieuwzględnienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] tejże ekspertyzy jest znany G. Ł. od dnia doręczenia decyzji rozbiórkowej.
W ocenie organu odwoławczego ww. ustalenia świadczą o tym, że G. Ł. nie zachowała terminu o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. W konsekwencji koniecznym jest utrzymanie decyzji pierwszo-instancyjnej o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła G. Ł., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powołała się na te same okoliczności, które podnosiła zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak i w odwołaniu. Dodatkowo podniosła, że w niniejszej sprawie organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy, na które wskazywała w swoich pismach (m.in. kwestia terminu, w którym dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania), czym naruszono art. 77 k.p.a. Ponadto w ocenie skarżącej w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego nie wykonały wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 r. sygn. akt IV.SA.1364/97 i IV.SA.1365/97 w zakresie zbadania zasadności postępowania rozbiórkowego na podstawie Prawa budowlanego z 1994 r., czy też Prawa budowlanego z 1974 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej, uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że G. Ł. złożyła wniosek o wznowienie postępowania rozbiórkowego z przekroczeniem terminu o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienie. Jednak prowadząc postępowanie wznowieniowe, jeszcze przed dokonaniem oceny merytorycznej wniosku, organ administracyjny obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy wniosek ten spełnia wszystkie wymagania formalno-prawne, w tym czy wniosek został wniesiony w terminie. W zależności od tych ustaleń organ administracyjny bądź na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wszczyna postępowanie bądź na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmawia wznowienia postępowania.
W przedmiotowej sprawie G. Ł. wskazywała na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., choć w treści pism powoływała się wyłączne na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 27 sierpnia 2009 r. G. Ł. złożyła przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania. A zatem zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a. G. Ł., aby złożyć ww. wniosek w terminie, winna dowiedzieć się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania najwcześniej w dniu 27 lipca 2009 r. W piśmie z dnia 3 października 2009 r. G. Ł. wskazała, że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu 17 sierpnia 2009 r. Jednak ocena materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy prowadzi do odmiennego wniosku. Organy administracyjne obu instancji prawidłowo wskazały, że G. Ł. już wcześniej były znane okoliczności, na które powoływała się we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Świadczą o tym pisma znajdujące się w aktach sprawy, tj. pismo z dnia 16 marca 2009 r., skierowane do Wojewody [...], oraz pismo z dnia 30 kwietnia 2008 r., skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w których podnosiła, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w oparciu o nakazy organów nadzoru budowlanego i zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową.
A zatem wbrew twierdzeniom skarżącej wiedziała ona o ewentualnych przesłankach wznowieniowych (podnoszonych we wniosku z dnia 27 sierpnia 2009 r.) już w marcu 2009 r., a nie jak twierdzi dopiero w 17 sierpnia 2009 r. Ponadto organ II instancji prawidłowo wskazał, że okoliczność nieuwzględnienia ekspertyzy z 1996 r. przez "organ rozbiórkowy", była znana skarżącej w dniu doręczenia tej decyzji skarżącej, tj. w dniu 3 sierpnia 2000 r.
W ocenie Sądu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie można skutecznie postawić zarzutu nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a.), ponieważ organy administracyjne, badając terminowość wniesienia wniosku o wznowienie, wzięły pod uwagę nie tylko wyjaśnienia skarżącej zawarte w piśmie z dnia 3 października 2009 r., lecz dokonały oceny także w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Ocena tego materiału dowodowego doprowadziła w konsekwencji, że organy obu instancji nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącej, co w ocenie Sądu nastąpiło zasadnie.
W niniejszej sprawie wyjaśnienia skarżącej wymaga, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2000 r., znak: [...], którą nakazano G. Ł. rozbiórkę budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w O. wybudowanego bez pozwolenia na budowę, zapadła w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 r. sygn. akt IV.SA.1364/97 i IV.SA.1365/97. W wyroku tym Sąd przesądził o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, których ocena w konsekwencji stanowiła podstawę do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nakazu rozbiórki. A mianowicie w wyroku tym Sąd przesądził, że postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanego zostało wszczęte w maju 1995 roku, a skoro tak to winien mieć w niniejszej sprawie zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., który wówczas nie przewidywał możliwości legalizacji samowoli budowlanej.
W ocenie Sądu żadne okoliczności podnoszone przez G. Ł. we wniosku o wznowienie nie dotyczył właśnie tych ustaleń faktycznych i prawnych. Wobec treści art. 30 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368), który stanowił, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia (obecnie zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a.), powoływanie się przez skarżącą na okoliczności, które nie mają bezpośredniego związku z ustaleniami zawartymi w wyroku jest bezskuteczne.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.