Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. wnioskiem z dnia 15 września 2008 r. zwrócił się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o ustalenie dla lekarza weterynarii B. Ł. obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] października 2008r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 109 ust 1 i 3, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c e) i 82 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) oraz art. 8 pkt 1 lit c) e) i art. 22 ust 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. nr 28, poz. 153 ze zm.) i art. 9 ust 1 pkt 1 lit c) e) oraz art. 24 ust 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm.) stwierdził, iż B. Ł. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 października 2004 r.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu odwołania B. Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. wydaną na podstawie art. 102 ust 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że B. Ł. jako lekarz weterynarii prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie zgłoszenia nr [...], zarejestrowaną w Urzędzie Miasta i Gminy S. w następujących okresach:
- - od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 31 maja 2003r. -od dnia 1 października 2003r. do dnia 30 listopada 2003r.
- - od dnia 1 lutego 2004r. do dnia 30 kwietnia 2005r.
- - od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 maja 2006r.
Z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej został w ww. okresach zgłoszony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych do ubezpieczenia zdrowotnego.
Ponadto w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 sierpnia 2006r. wykonywał pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. i z tego tytułu nie został zgłoszony w Zakładzie Ubezpieczeń
Społecznych do ubezpieczenia zdrowotnego.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji z którego wynika, że wykonywanie pracy na podstawie umów zlecenia jest działalnością wykonywaną osobiście i nie może być traktowane jako świadczenie usług weterynaryjnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Usługi będące przedmiotem umów zlecenia zawartych pomiędzy B. Ł., a Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. zgodnie z art. 16 ust 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2007r., Nr 121, poz. 842 ze zm.) należą do ustawowych zadań Inspekcji
Weterynaryjnej, mogą więc być wykonywane tylko na zlecenie tej Inspekcji i tylko jeżeli Powiatowy Lekarz Weterynarii z przyczyn finansowych lub organizacyjnych nie jest w stanie ich wykonać samodzielnie (przy pomocy pracowników Inspekcji).
W ocenie organu odwoławczego B. Ł. objęty ubezpieczeniem społecznym jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlegał również obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pracy wykonywanej na podstawie umów zlecenia. Obowiązek powyższy wynika z art. 8 pkt 1 lit e ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. 0 powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej do dnia 31 marca 2003r.
1 z art. 9 ust 1 pkt 1 lit e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do dnia 30 września 2004 r.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powołując się na art. 24 ust 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 22 ust 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym stwierdził, że w sytuacji gdy spełnione były przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust 1 (art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r.) z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana była z każdego z tych tytułów odrębnie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. Ł. domagając się uchylenia obu decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej z uwagi na brak wskazania w podstawie prawnej przepisów prawa materialnego. Ponadto zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 77 k.p.a. bez uwzględnienia treści umów zlecenia z których wynika, że umowy zawarte były ze skarżącym jako przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie usług weterynaryjnych.
W ocenie skarżącego wykonywanie umów pokrywało się z rodzajem usług świadczonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dlatego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego powinien podlegać w ramach prowadzonej działalności, a nie z tytułu umowy zlecenia.
Skarżący zarzucił organowi błędne przyjęcie, że umowy na wykonanie usług weterynaryjnych mogły być zawarte tylko z osobą fizyczną wykonującą tę działalność jako działalność wykonywaną osobiście w rozumieniu art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skarżący powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego w R. o sygn. akt III AUa 18/09 stwierdzający, że lekarze weterynarii nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia w stanach faktycznych podobnych do ustalonego w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Spór w sprawie dotyczy ustalenia czy skarżący wykonujący zawód lekarza weterynarii w ramach działalności gospodarczej zarejestrowanej w Urzędzie Miasta i Gminy S., Nr [...] i podlegający z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia emerytalno- rentowego i zdrowotnego, podlega także obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia w okresie od dnia 1 styczna 2003 r. do dnia 30 września 2004 r.
Z umowy Nr IX zawartej w dniu 1 stycznia 2003r. pomiędzy Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P., a skarżącym prowadzącym działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, wydanego przez Urząd Miasta i Gminy S. nr [...] wynika, że po zawarciu niniejszej umowy skarżący otrzyma od zleceniodawcy stosowne wyznaczenie do wykonywania powierzonych czynności. Powierzone czynności będą wykonywane w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej (§ 1).
W umowie z dnia 30 kwietnia 2004 r. zawartej pomiędzy Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P., a skarżącym wykonującym zawód lekarza weterynarii w ramach prowadzonej działalności gospodarczej określony został zakres zleconych czynności związanych z profilaktyką i zwalczeniem chorób zakaźnych zwierząt, wynikający z ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badania zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r., Nr 66, poz. 752 ze zm.).
Umowa zlecenia zgodnie z § 7 pkt 6 ulega rozwiązaniu z chwilą zaprzestania wykonywania przez zleceniobiorcę zawodu lekarza weterynarii w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Natomiast zgodnie z § 9 umowy zlecenia wszelkie opłaty i podatki związane z zawarciem umowy obciążają w całości zleceniobiorcę.
W okresie obowiązywania umowy zlecenia tj. od dnia 1 styczna 2003 r. do dnia 30 września 2004r. zakres ubezpieczenia zdrowotnego określała ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z dnia 26 marca 1997r. ze zm.), która utraciła moc 1 kwietnia 2003 r. oraz ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z dnia 17 marca 2003 r. ze zm.).
W art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym określony został zakres podmiotowy obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.
Z art. 8 pkt 1 lit c) i e) ustawy wynika, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, które są:
- c) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność,
- e) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy zlecenia.
Wolą ustawodawcy było zatem objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym wszystkich osób wymienionych w poszczególnych podpunktach przepisu art. 8, które są objęte systemem ubezpieczeń społecznych.
Koresponduje to z naczelną zasadą powszechności ubezpieczenia zdrowotnego wyrażoną w art. 1 ustawy.
Reasumując, stwierdzić należy, że zakres podmiotowy obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego dotyczy tych osób, które wykonując działalność określoną w poszczególnych podpunktach art. 8, spełniają warunki do objęcia ich z tego tytułu ubezpieczeniem społecznym.
W podobny sposób obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uregulowany został w ustawie z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z dnia 17 marca 2003 r. ze zm.). Art. 9 w/w ustawy stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym, które są: c) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, e) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy zlecenia. Tytułem do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym było objęcie ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r., I UK 227/05, LEX nr 272569 stwierdził, że podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu związane z obowiązkiem opłacania składki wynika z " objęcia" ubezpieczeniem społecznym, ale jest kategorią węższą niż objęcie. Objęcie ubezpieczeniem to przynależność do określonej kategorii podmiotów w razie spełnienia ustawowych przesłanek. Podleganie natomiast oznacza przyznanie (na ogół z mocy ustawy, czasem tylko na wniosek) prawa powiązanego z nałożeniem obowiązku.
W rozpoznawanej sprawie zarówno Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie ustalili czy skarżący z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia był objęty ubezpieczeniem społecznym.
Dopiero stwierdzenie, że skarżący objęty był ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia daje podstawę do objęcia skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym.
Stwierdzić należy, że w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) zgodnie z art. 66 ust 1 pkt 1 obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powiązany został nie z objęciem ubezpieczeniami społecznymi, a ze spełnieniem warunków do objęcia nimi.
Uznając, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 kpa i art. 11 § 1 kpa mającym istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.