Uzasadnienie
Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego, utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] w przedmiocie:
- 1) nałożenia kary pieniężnej na M. W. w kwocie 20 000 złotych za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podst. art. 50 ust. 1 i art. 51 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia; oraz 2) umorzenia postępowania wszczętego z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia tj. rozpoczęcia działalności gospodarczej w zakresie obrotu żywnością bez złożenia wniosku o zarejestrowanie zakładu.
W uzasadnieniu organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że bez związku z nałożoną karą z art. 103 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia pozostaje umorzenie postępowania wszczętego z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy, gdyż rozpoczęcie działalności przez zainteresowanego nastąpiło przed datą obowiązywania ustawy a zatem zapis o obowiązku uzyskania zatwierdzenia prowadzenia działalności w zakresie obrotu środkami spożywczymi strony nie dotyczy. Natomiast ustalenia poczynione przez organ wskazały, że zainteresowany wprowadzał do obrotu środki spożywcze importowane z USA, które nie były oznakowane w języku polskim, a więc świadomie pozbawiły nabywcę informacji o środku spożywczym, a jak wynika z opinii Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 19 stycznia 2009 r. – nie spełniały kryteriów produktu leczniczego w tym suplementu diety.
Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że organ wojewódzki prawidłowo dokonał oceny stopnia szkodliwości wprowadzania na rynek do sprzedaży przedmiotowych środków spożywczych i zastosował karę pieniężną z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy zasadniczej.
Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł zainteresowany, domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych art. 10, 77 § 1, 79 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, jako mające wpływ na wynik sprawy, a także błędne zastosowanie art. 103 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Skarżący zarzucił, że w prowadzonym postępowaniu organy nie podjęły żadnych czynności, a przyjęły za własne materiały zgromadzone przez Prokuraturę Rejonową w P., co spowodowało, że skarżący nie mógł uczestniczyć w żadnej fazie postępowania administracyjnego. Błędnie też zastosowano art. 103 pkt 1 ustawy, bowiem skarżący w ramach indywidualnego importu ziół i dodatków żywnościowych uprzystępniał środki swoim klientom po wcześniejszym ich zamówieniu i nie prowadził żadnej sprzedaży, a środki te pochodzące z importu indywidualnego nie wymagały żadnego oznakowania również dlatego, że nie były środkami spożywczymi a suplementami diety. Skarżący działał w ramach prowadzenia swojej działalności gospodarczej polegającej na poradnictwie w medycynie naturalnej a indywidualny import kończył całą jego usługę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję:
Objęta kontrolą sądową decyzja została wydana na podst. art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (DZ./ U. 171/06, poz. 1225), który stanowi, że podlega określonej karze pieniężnej kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w art. 27 ust. 4 oraz art. 45-49 a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podst. art. 50 ust. 1 i art. 51 oraz na podstawie przepisów wymienionych w art. 50 ust. 2 tej ustawy.
Jak wynika z ustaleń organu, opartych na materiale dowodowym Prokuratury Rejonowej w P. oraz wyjaśnieniach zainteresowanego, skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wprowadzał do obrotu środki spożywcze importowane z USA, które nie były znakowane w języku polskim. Opina Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów medycznych i Produktów Biobójczych wskazuje, że do obrotu były wprowadzane określone produkty nie spełniające kryteriów produktu leczniczego, w tym suplementy diety. Konsument był niedoinformowany o nabywanym produkcie spożywczym, a nabywcami tej żywności były osoby przewlekle oraz nieuleczalnie chore. W myśl art. 48 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, środki spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta i na terytorium RP oznakowane w języku polskim z informacją istotną dla ochrony zdrowia i życia człowieka (art. 49). Jak wynika z akt sprawy, konsumenci produktów "uprzystępnianych" jak określa to skarżący, takiej możliwości byli pozbawieni.
Oznacza to, że skarżący świadomie i dla celów zarobkowych wprowadzał do obrotu środki spożywcze nie spełniające – w zakresie oznakowania - wymogów prawa żywnościowego, a to mogło stworzyć zagrożenie dla konsumenta, gdyż całkowicie pozbawiony był wiedzy o spożywanych produktach. Oznacza to naruszenie przywołanych wyżej art. 103 ust. 1 pkt 1, przepisów art. 27 ust. 4 oraz art. 45-49, a także wymagań określonych w przepisach wydanych na podst. art. 50 ust. 1 i art. 51.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podst. art. 104 ust. 2 powołanej ustawy, wymierzając karę pieniężną musi uwzględnić stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
Wbrew zarzutom skargi zainteresowany został powiadomiony o wszczęciu postępowania i zapoznał się z przedłożoną dokumentacją, a także składał wyjaśnienia. Okoliczność, że organ wojewódzki korzystał też z materiałów postępowania prokuratorskiego nie oznacza, aby nie był prowadzone postępowanie administracyjne. Organ wręcz wskazuje, że korzystał z materiałów przekazanych przez Prokuraturę. Skarżący był wzywany przez organ do złożenia dokumentacji oraz wyjaśnień w sprawie. Skarżący nie przeczy, iż w ramach indywidualnego importu ziół i dodatków żywnościowych uprzystępniał środki swoim klientom po wcześniejszym ich zamówieniu, ale – jak twierdzi – nie prowadził sprzedaży. Dokonując importu indywidualnego kończył na tym swoją usługę poradnictwa w zakresie medycyny naturalnej.
W zaskarżonej decyzji organ sanitarny wskazał, że działania skarżącego mieszczą się w definicji wprowadzania na rynek, który to termin oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.
Wbrew zarzutowi skargi stwierdzić należy, iż prawidłowo do stanu faktycznego sprawy został zastosowany art. 103 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności (DZ. U. 171/06, poz. 1225). Zgodnie z art. 48 ustawy, środki spożywcze wprowadzane do obrotu na terytorium RP muszą być oznakowane w języku polskim, w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu. W celu monitorowania produktów wprowadzanych do obrotu w RP (suplementy diety, środki spożywcze witaminowe), wprowadzający jest obowiązany powiadomić GIS (art. 29).
W przedmiotowej sprawie lista produktów zabezpieczonych w związku z działalnością skarżącego została przekazana przez Prokuraturę Rejonową Inspektorowi Sanitarnemu w celu objęcia postępowaniem z ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zaś według opinii Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 19 stycznia 2009 r., wskazane produkty nie spełniały kryteriów produktu leczniczego w tym suplementu diety.
Z materiału dowodowego wynika, że nabywcami tych produktów były osoby przewlekle i nieuleczalnie chore, co przy braku należytego oznakowania uniemożliwiało im uzyskanie wiedzy o jakości produktu (oznakowanie środka spożywczego ma zawierać informacje istotne dla ochrony zdrowia i życia człowieka – art. 49 ustawy).
Zgodzić się wiec należy, ze stanowiskiem Inspektora Sanitarnego, że naruszone zostały przepisy art. 48 i 49 ustawy, a takie działanie naruszało prawa klientów i było szczególnie niebezpieczne. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem organu, że skarżący świadomie naruszył wymagania prawa żywnościowego i że działanie takie mogło stworzyć zagrożenia dla konsumenta, a to uzasadniało nałożenie kary z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wbrew zarzutom skargi organ wyczerpująco wskazał jakie dowody były podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia i zawarł wyjaśnienia dlaczego nie dał wiary stanowisku strony o "uprzystępnianiu środków i braku sprzedaży".
Nie znajdując podstaw do kwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).