Uzasadnienie
VII SA/Wa 382 /04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nadała J. O. uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie w specjalności konstrukcyjno - budowlanej.
Odwołanie od tej decyzji złożył J. O. i domagał się uzupełnienia nadanych mu uprawnień budowlanych poprzez dopisanie do treści decyzji, iż posiada uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności konstrukcyjno - budowlanej, co pozwoli mu na pełnienie obowiązków na samodzielnych stanowiskach czyli kierownika budowy i robót, projektowanie budowli i budynków, wykonywanie nadzoru. Wskazał, że uprawnienia do wykonywania projektów domów jednorodzinnych oraz nadzoru wynikają ustawowo z nadania uprawnień konstrukcyjno - budowlanych.
W uzasadnieniu powołał się na szeroką wiedzę praktyczną, popartą 20 letnią pracą na różnych budowach, ukończenie technikum budowlanego o profilu ogólnym ze specjalnością nowoczesne technologie w budownictwie.
Po rozpatrzeniu odwołania Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliła zaskarżoną decyzję i umorzyła postępowanie I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że kontrolowana decyzja dotknięta jest wadą nieważności w zakresie naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej organów. Oceniając sprawę w ramach kompetencji organu odwoławczego nie można było stwierdzić nieważności a jedynie uchylić decyzję.
Zgodnie z art. 24 ust 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. Nr 5 z 2001 r., poz. 42 ze zm.) Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna przeprowadza egzaminy w sprawach nadania uprawnień budowlanych i wydaje decyzje o nadaniu tych uprawnień. Przepis ten nie rozstrzyga jednak czy decyzję wydaje cały skład okręgowej komisji, czy też tylko jej cześć np. wydzielone z niej składy orzekające. Organ odwoławczy uznał, że w tej mierze należy odwołać się do art. 11 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, który stanowi, że do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie (za wyjątkiem spraw dyscyplinarnych) stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego a rozstrzygnięcia organów w sprawach indywidualnych podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego organu.
Z tego przepisu wynika,że organem właściwym w sprawie nadania uprawnień budowlanych jest wprawdzie okręgowa komisja kwalifikacyjna, jednak decyzję niejako w jej imieniu wydaje określony skład orzekający i członkowie tego składu a nie cała komisja powinni podpisać decyzję.
Organem właściwym rzeczowo w przedmiotowej sprawie jest zatem odpowiednio powołany skład orzekający Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzję podpisał jedynie przewodniczący składu orzekającego i przewodniczący [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, który nie był członkiem składu orzekającego. Jest to więc naruszenie przepisów o właściwości. Wprawdzie decyzja taka była niekorzystna dla odwołującego się ale organ uznał, że skoro rażąco narusza prawo to stosownie do art. 139 kpa ograniczenie wynikające z zakazu reformationis in peius nie ma tu zastosowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesionej przez J. O. domagał się on podobnie jak w odwołaniu stwierdzenia w decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych, że posiada uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej stanowiące podstawę do: pełnienia funkcji kierownika budowy i robót, projektowania budowli oraz budynków, wykonywania nadzoru.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien wziąć pod uwagę przepis art. 13 ust 3 i 4 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga została uwzględniona aczkolwiek nie z przyczyn wskazanych w jej zarzutach. Sąd zgodnie z art. 134 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie był związany zarzutami skargi i dostrzegając z urzędu poważne uchybienia w zakresie formy wydanej w I instancji decyzji oraz motywów rozstrzygnięcia organu odwoławczego - uchylił kontrolowaną i poprzedzającą ją decyzję.
Podstawową przyczyną dla której Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2004 r. uchyliła decyzję organu I instancji i umorzyła postępowanie pierwszej instancji było ustalenie, że kontrolowana decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organów.
Organ odwoławczy uznał, że decyzja została wadliwie wydana (podpisana) a w celu ustalenia czy decyzje o nadaniu uprawnień budowlanych wydaje cały skład komisji kwalifikacyjnej czy też tylko jej część odwołał się do art. 11 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, który stanowi, że do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie (za wyjątkiem spraw dyscyplinarnych) stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego a rozstrzygnięcia organów w sprawach indywidualnych podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego organu.
Analiza tego przepisu doprowadziła organ do ustalenia, że właściwa w sprawie nadania uprawnień budowlanych jest wprawdzie Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna, jednak decyzje niejako w jej imieniu wydaje określony skład orzekający i członkowie tego składu a nie cała komisja powinni podpisać decyzję. Reasumując stwierdzono, że organem właściwym rzeczowo w przedmiotowej sprawie jest odpowiednio powołany skład orzekający Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.
Jednak zdaniem Sądu stwierdzenie to pozostawia wiele wątpliwości natury prawnej związanych z wykładnią przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Zbyt ogólne ustalenie relacji między tymi przepisami a zwłaszcza art. 24 ust 1 oraz art. 11 wyżej wskazanej ustawy nie pozwala na uznanie za prawidłowy pogląd prawny przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podkreślić należy, że nie w pełni zostało wyjaśnione pojęcie składu orzekającego organu. Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów nie precyzuje bliżej tego pojęcia i nie jest wiadomo w jaki sposób powinien być on wyłoniony, jak liczny ma być to skład, oraz czy powinien być wymieniony personalnie w osnowie decyzji.
Stosownie do art. 14 ust 1 pkt 4 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów organem okręgowej izby jest okręgowa komisja kwalifikacyjna. Zgodnie z art. 24 ust 1 pkt 2 tej ustawy przeprowadza ona egzamin i wydaje decyzje o nadaniu uprawnień.
Analiza tego przepisu bez uwzględnienia treści art. 11 w/w ustawy prowadziłaby do wniosku, że decyzje wydaje i podpisuje cały skład organu czyli okręgowej komisji kwalifikacyjnej. Jednak treść art. 11 ust 2 ustawy wskazuje, iż decyzje podpisuje skład orzekający organu. Wobec braku bliższej regulacji ustawowej pojęcia "skład orzekający organu" przepis powyższy można by zinterpretować w nawiązaniu od art. 18 pkt 4 w/w ustawy, który stanowi,że okręgowy zjazd izby ustala liczbę członków organów oraz szczegółowe zasady organizacji organów okręgowej izby i tryb ich działania.
Wprawdzie jest to ustawowe odesłanie do wewnętrznych uregulowań danej izby w zakresie sposobu organizacji działania jej organów. Jednakże prowadziłoby to do wniosku, że w każdej izbie może funkcjonować wewnętrzny akt normatywny regulujący odmiennie tryb działania organów, a w kontekście art. 11 ust 2 także różny sposób wyłaniania składów orzekających i ich różną liczebność.
Należy zauważyć, że z punktu widzenia obywatela jednolitość regulacji w tym zakresie w ramach całego kraju i wszystkich okręgowych izb inżynierów budownictwa nie jest bez znaczenia, choćby z uwagi na zasadę równości wobec prawa.
Na marginesie tych rozważań wskazać trzeba, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika iż Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...]Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa podjęła uchwałę nr [...]z dnia [...] grudnia 2003 r. o nadaniu uprawnień osobom wymienionym w załączniku do tej uchwały w tym skarżącemu. Pozostaje niewyjaśniona kwestia na jakiej podstawie wydana została ta uchwała (organ wskazał taką samą podstawę prawną w uchwale i w decyzji) i jaka jest jej relacja do decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r.
W związku z tym, że niewątpliwie decyzja organu I instancji została wydana wadliwe, gdyż podpisał ją jedynie przewodniczący składu orzekającego i przewodniczący [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, który nie był członkiem składu orzekającego to należało ją uchylić.
Jednak należało uchylić także decyzję organu II instancji, bowiem bez wyjaśnienia wyżej przytoczonych kwestii nie jest możliwe ustalenie jaki powinien być prawidłowy skład organu który podpisuje decyzję o nadaniu uprawnień budowlanych przez Okręgową Komisję Kwalifikacyjną [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Niedostatki uzasadnienia organu odwoławczego i brak ustaleń w zakresie istnienia i mocy prawnej wewnętrznych regulacji [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa mają również zasadnicze znaczenie dla organu I instancji, który w ramach swych kompetencji permanentnie wydaje tego typu decyzje.
Nadto wskazane wyżej uwagi mają zastosowanie także do oceny formalnej prawidłowości decyzji Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa albowiem stosuje te same przepisy wynikające z ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów.
Ujawnione naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia spowodowały uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponadto na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł jak w pkt II wyroku.