Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] stycznia 2007 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własna decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r.
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją znak [...] wydaną dnia [...] grudnia 2006 r. na podstawie art. 157 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku S. G. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję organu powiatowego w Ż. z dnia [...] stycznia 2005 r. wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki muru oporowego, zrealizowanego w miejscowości T. wzdłuż działki nr ew. [...] od strony ulicy Ł., odmówił wszczęcia postępowania.
Organ podał, że przepis art. 157 § 3 kpa dopuszcza wydanie decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
W rozpoznawanej sprawie kwestionowana we wniosku decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem wydanym dnia 31 marca 2006 r. w sprawie II SA/GL 289/05 oddalił skargę wniesioną przez S. G. Oddalenie skargi, stanowi przesłankę o charakterze przedmiotowym, skutkującą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kontrolowanej przez Sąd decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. G. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że zarzuty wskazane we wniosku różnią się od tych które zawierała skarga skierowana do Sądu, a więc nie były one przedmiotem analizy Sądu. Skarżący podał, że wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej wobec rażącego naruszenia art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 3 i art. 29 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że ułożenie z kamieni murku stanowiącego część ogrodzenia stanowi budowę obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 3, a przez to wymaga pozwolenia na budowę, a także rażące naruszenie art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w/w ustawy poprzez przyjęcie, że wykonanie części ogrodzenia jest niezgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący podniósł, że zasada związania wyrokiem Sądu, zawarta w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże się z uzasadnieniem orzeczenia Sądu administracyjnego, a w sprawie którą powołuje organ nie sporządzono uzasadnienia, co uniemożliwia poznanie oceny prawnej dokonanej przez sąd.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającą na podstawie art. 157 § 3 kpa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej S. G. rozbiórkę muru oporowego.
Skarga nie jest zasadna.
Decyzja rozbiórkowa, której dotyczył wniosek, była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem wydanym dnia 31 marca 2006 r. oddalił skargę wniesioną przez S. G. – przesądzając w ten sposób, że zaskarżona decyzja była zgodna z prawem.
Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywało, że oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu, a próby stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już wcześniej przez Sąd (i ocenionej jako zgodną z prawem poprzez oddalenie skargi) są w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu.
Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w trybie przewidzianym. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu.
Bez ścisłego stosowania omawianego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji obowiązującą w polskim prawie.
Wprawdzie organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, motywując taką odmowę brakiem podstaw prawnych do tego stwierdzenia wobec wcześniejszego dokonania jej sądowej kontroli, to jednak skutek prawny dla skarżącego jest w obu przypadkach jednakowy. Organ może bowiem dokonać merytorycznej oceny kwestionowanej decyzji dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a więc w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji wydanej po rozpatrzeniu sprawy. Tym niemniej ta merytoryczna ocena sprowadzałaby się do wskazania wiążącej oceny sądowej kontroli decyzji na "dalszym" etapie postępowania nieważnościowego. Uchybienie to ma charakter formalny i nie ma wpływa na prawidłowość ostatecznego zakończenia sprawy w sposób dla skarżącego negatywny.
Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) Sąd skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.