Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] Prezydent [...] na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r., zezwalającą P. K. na wykonanie robót budowlanych związanych z budową budynku biurowego z garażem podziemnym na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] róg [...] w [...], wraz z przyłączami sieci miejskich i elementami zagospodarowania terenu. Prezydent [...] jako przyczynę odmowy wznowienia wskazał okoliczność, iż wniosek o wznowienie nie pochodzi od strony. Podanie o wznowienie złożyli bowiem K. i W. M., właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] położonym na działce nr [...], nie sąsiadującej bezpośrednio z działkami [...] i [...], na których zaprojektowano inwestycję. Wnioskodawcy wskazali, iż usytuowanie budynku nie spełnia norm przewidzianych w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skutkiem tego nastąpiło zacienianie ich mieszkania. Takie argumenty podnieśli też w odwołaniu od powyższej decyzji.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję, podzielając pogląd organu I instancji, iż właściciele mieszkania położnego na działce nie graniczącej bezpośrednio z działką zainwestowaną, nie mają przymiotu strony wynikającego z art. 28 k.p.a.
K. i W. M. złożyli skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie odpowiadają prawu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontrolowanej przez Sąd sprawy jest decyzja odmawiająca wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
Decyzja ta zapadła bez przeprowadzenia, w postępowaniu wstępnym, analizy wniosku i podniesionych w nim okoliczności. Wniosek złożony został przez właścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] mieszczącego się w szczytowej części budynku przy [...] [...] położonego na działce nr [...], pokrywającej się z obrysem wymienionego budynku. Działkę tę (a zarazem szczytową ścianę budynku nr [...]) oddziela od działki będącej przedmiotem inwestycji wąski kilkumetrowy pasek części działki [...] (na niektórych mapach oznaczonej nr [...]). Podziemna część budowanego budynku (garaży) wyniesiona nad poziom gruntu, położona jest w odległości 0,5 m od granicy działki [...]. Zbliżenie tej części budynku do granic ww. działki było przedmiotem postępowania dotyczącego wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).
Natomiast nadziemna pięciokondygnacyjna część budowanego budynku o wysokości ponad 22 m położona jest na działce [...] i znajduje się w nieustalonej przez organy odległości od szczytowej ściany budynku przy [...] [...]. Jak wynika z ustaleń, poczynionych na rozprawie, odległość ta wynosi ok. 10 m. W postępowaniu budowlanym wykonano tzw. linijkę słońca, wykazującą "ponadnormatywne" doświetlenie pomieszczeń w budynku przy [...] [...]. Właściciele (współwłaściciele) tego budynku i działki nr [...], nie brali udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia budowlanego.
W świetle takich ustaleń organy obu instancji uznały, że należy odmówić wznowienia postępowania, gdyż skoro skarżącym nie przysługiwał w postępowaniu budowlanym przymiot strony, to nie mogą oni złożyć skutecznego wniosku o wznowienie postępowania. Powołano przy tym wyroki NSA, wydane w innych sprawach, nie mające zastosowania w sprawie niniejszej. Wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2001 r. dotyczył bowiem oceny postępowania nieważnościowego. Cytowana w tym wyroku teza: "iż, przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także i przede wszystkim właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę" nie wyklucza jednak sytuacji, że pod rządami ówczesnych przepisów przymiot taki mogli również posiadać właściciele działek dalej położonych, nie sąsiadujących bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę.
O posiadaniu przymiotu strony, zarówno wówczas, jak i pod rządami obecnie obowiązujących przepisów nie decyduje bowiem pośrednie czy bezpośrednie sąsiedztwo, lecz istnienie przepisu prawa materialnego, który daje podstawę do wskazania i chronienia swoich uprawnień z tego przepisu wynikających przez podmiot, który na ten przepis się powołuje. Dlatego też uznać należało, że wnioskodawcy, opisując sytuację wskazującą na naruszenie przepisów rozporządzenia wykonawczego w zakresie odległości pomiędzy ich mieszkaniem i wznoszonym budynkiem skutkującą zacienianiem ich okien, w sposób dostateczny sprecyzowali swoje żądanie i jego podstawy prawne.
Mając na uwadze zasady wyrażone w art. 7,8 i 9 k.p.a., rzeczą organów administracji prowadzących wznowione postępowanie, było przeprowadzenie analizy wniosku i rozstrzygnięcie we wstępnej części tego postępowania albo o podjęciu dalszych czynności procesowych (przez wydanie postanowienia o wznowieniu), albo też pozostawienia sprawy bez dalszego merytorycznego biegu (przez wydanie decyzji o odmowie wznowienia).
W przypadku złożenia podania o wznowienie przez stronę wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. W tej fazie organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, Lex nr 47857: "Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a.
2. W przypadku wskazania przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a." Tymczasem organ I instancji, pomimo iż wniosek powoływał się na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dokonał oceny podstaw wznowienia, dochodząc do wniosku, że skoro wnioskodawcy nie byli stroną postępowania budowlanego, to nie ma podstaw do badania tej kwestii w toku wznowionego postępowania. Organ II instancji zaaprobował tę decyzję.
Przed wydaniem wadliwych decyzji organy nie zbadały - w związku z twierdzeniami wnioskodawców - czy projektowany budynek nie narusza przepisów rozporządzenia wykonawczego do Prawa budowlanego, w zakresie odległości (§ 12 i 13), a nawet nie ustaliły, według którego z rozporządzeń odległości te należy liczyć, skoro wniosek o pozwolenie na budowę złożono w dniu 13 grudnia 2002 r. Nie zbadały też, czy minimalny 600 kąt pola widzenia i odległość pomiędzy istniejącym budynkiem położonym na działce nr [...], a budynkiem projektowanym odpowiada warunkom wymienionym w § 13 rozporządzenia (w obu wersjach). Organy nie przeprowadziły zatem postępowania w sposób nakazany przez przepisy proceduralne.
Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak na wstępie.