Uzasadnienie
W dniu 14 lutego 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 15 lutego 2008r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie czy wnioskodawca lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają inne nieruchomości niż wskazany w formularzu dom, np. stodoły, obory, szopy, jeśli tak, należało wymienić jakie i podać ich ilość, czy posiadają maszyny rolnicze, jeśli tak, należało podać jakie, ich wartość rynkową oraz rok produkcji, pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać jakie, ich wartość rynkową oraz rok produkcji, kredyty w bankach, jeśli tak, należało podać ich ilość, wysokość zadłużenia i cel na który zostały wzięte oraz termin spłaty, inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać ilość oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów, czy otrzymują pomoc od organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, czy otrzymują dofinansowanie do prowadzonego gospodarstwa rolnego ze środków unijnych, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości, jakie ponoszą miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, jakie wnioskodawca ponosi miesięcznie koszty związane z leczeniem, należało wskazać ich wysokość. Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągu z konta/kont bankowych wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z trzech ostatnich miesięcy.
W dniu 4 marca 2008r.(data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia oraz dokumenty.
W niniejszej sprawie zważono co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz syn z synową i czworgiem dzieci w wieku szkolnym.
Źródłem utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny są dochody uzyskiwane przez niego z tytułu renty w wysokości 360,00 złotych oraz z tytułu gospodarstwa rolnego w wysokości 59.853,43 złotych rocznie, co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 4.987,78 złotych. Wnioskodawca wyjaśnił, że syn i synowa poza pracą w gospodarstwie rolnym nigdzie indziej nie pracują.
Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 110 m - oraz nieruchomość rolną o powierzchni 20 ha.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że utrzymanie ośmiu osób z dochodów z gospodarstwa rolnego jest bardzo trudne, gdyż wszystkie wolne środki przeznaczane są na polepszenie warunków życia i pracy w gospodarstwie.
Z nadesłanych przez wnioskodawcę dodatkowych wyjaśnień wynika, że oprócz wskazanego w formularzu domu wnioskodawca posiada obory, ciągnik rolniczy Ursus z 1989r. o wartości rynkowej 6.000,00 złotych, a syn samochód osobowy Marki AUDI 80 z 1991r. o wartości rynkowej 4.500,00 złotych.
Wnioskodawca poinformował, że posiada zadłużenie w Banku Spółdzielczym w L., gdzie ma dwa niespłacone kredyty: "suszowy" pobrany na odnowienie produkcji gospodarstwa rolnego w wysokości 20.000,00 złotych do spłaty pozostało mu jeszcze 15.000,00 złotych oraz na budowę obory w wysokości 15.000,00 złotych do spłaty pozostało mu jeszcze 12.000,00 złotych.
Wnioskodawca podał, że otrzymuje dofinansowanie do prowadzenia gospodarstwa rolnego ze środków unijnych tzw. dopłaty bezpośrednie w wysokości ok. 10.000,00 złotych rocznie, co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 1.437,50 złotych oraz że uzyskuje miesięczny dochód ze sprzedaży mleka w wysokości ok. 700,00 złotych.
Z nadesłanego wykazu ponoszonych miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem domu wynika, że na opał wnioskodawca przeznacza 300,00 złotych, na energię elektryczną - 300,00 złotych, na wodę - 200,00 złotych, na życie - 3.500,00 złotych, na nawozy - 1.000,00 złotych, na opryski - 500,00 złotych, na paszę - 400,00 złotych, na ubrania - 300,00 złotych miesięcznie, wydatki na naukę dzieci, ich pomoce, książki - 400,00 złotych, koszty związane z leczeniem - 350,00 złotych, co miesięcznie łącznie daje kwotę w wysokości 7.250,00 złotych.
Z dołączonych zaświadczeń z Banku Spółdzielczego w T. wynika, że stan konta wnioskodawcy na dzień 27 lutego 2008r. wynosił 45,44 złote, a jego syna 86,90 złotych.
Mając na uwadze powyższe dane stwierdzono, że sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem z gospodarstwa rolnego w wysokości 4.987,78 (dochód roczny 59.853,43 podzielono przez 12 miesięcy), dochodem ze sprzedaży mleka w wysokości ok. 700,00 złotych, z tytułu renty w wysokości 360,00 złotych oraz otrzymuje dofinansowanie do prowadzenia gospodarstwa rolnego ze środków unijnych tzw. dopłaty bezpośrednie w wysokości ok. 10.000,00 złotych rocznie, co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 1.437,50 złotych. Po zsumowaniu wszystkich miesięcznych dochodów jakie wnioskodawca uzyskuje z różnych tytułów jego całkowity dochód wynosi 7.484,78 złotych, a ponoszone miesięczne wydatki 7.250,00 złotych.
Oceniono zatem, że środki finansowe jakimi dysponuje wnioskodawca uwzględniając ilość osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym dają mu realną możliwość poczynienia oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Dochód we wskazanej wyżej wysokości umożliwia bowiem zgromadzenie środków finansowych nie tylko na pokrycie wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, w tym leczeniem i nauką dzieci, ale również na uiszczenie kosztów postępowania sądowego. Uznano, że wnioskodawca ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi do utrzymania siebie i rodziny będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie.
Z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy powinno być ono stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności zaś posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania.
Podkreślić należy, że Bank Spółdzielczy w L. udzielając wnioskodawcy dwóch kredytów na łączną kwotę w wysokości 35.000,00 złotych ocenił jego sytuację finansową jako odpowiednią do przyznania kredytu, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nimi związanych. Strona natomiast nie wskazała, by miała jakiekolwiek problemy ze spłatą kredytu z uzyskiwanych dochodów. Dodatkowo wskazać należy, że wnioskodawca nie nadesłał wyciągu z konta/kont bankowych jego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z trzech ostatnich miesięcy, gdyż nadesłane zaświadczenia z banku dotyczą tylko stanu konta wnioskodawcy oraz jego syna na dzień 27 lutego 2008r.
Tym samym uznano, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia przychylenia się do wniosku i przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.