Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania Powiatu [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], odmawiającej pozwolenia na sprzedaż zespołu młyna przy ul. M. w m. K., usytuowanego na terenie nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], art. [...], obr. [...] wpisanej do rejestru zabytków na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2013 r. pod nr rejestru [...], działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Starosta [...] pismem z dnia 05 sierpnia 2016 r., wystąpił do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o wydanie zgody na sprzedaż części nieruchomości położonej w K.w rejonie ulic: S. i M., stanowiącej grunt oznaczony na mapie ewidencyjnej obr. [...] ark. [...] numerem [...] o pow. 1, 0142 ha, będącej własnością Powiatu [...] zapisanej w księdze wieczystej numer [...]. Grunt ten zabudowany jest m.in. budynkami stanowiącymi zespół młyna przy ul. M., w skład którego wchodzi: młyn oraz budynek mieszkalno-administracyjno-gospodarczy, wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2013 r. Starosta wskazał, iż zbycie ww. terenu nastąpiłoby z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla działek położonych w rejonie ul. S. i ul. M. w miejscowości K., uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] czerwca 2015 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...] lipca 2015 r. poz. [...]) tj. pod zabudowę usługową i mieszkaniową wielorodzinną oraz pod zieleń urządzoną.
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], odmówił pozwolenia na sprzedaż zespołu młyna przy ul. M. w m. K., usytuowanego na terenie nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], art. [...], obr. [...] wpisanej do rejestru zabytków na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2013 r. pod nr rejestru [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zespół młyna zachowany w swej pierwotnej formie architektonicznej jest jednym z nielicznych obiektów techniki zachowanych z pełnym wyposażeniem do czasów obecnych na terenie W. Organ podniósł, iż z uwagi na duże wartości historyczne młyna i ogromne trudności z adaptacją tego typu budynków z zachowaniem wyposażeniem do innych celów, trudno będzie znaleźć nabywcę, który byłby zainteresowany remontem budynku i zachowaniem jego pierwotnej funkcji i urządzeń. Konserwator wskazał, iż niestety w wielu przypadkach okazuje się, że zakup tego typu zabytku, dodatkowo z bonifikatą wynikającą z faktu wpisania obiektu do rejestru zabytków, rzadko kiedy związany jest z rzeczywistą chęcią ratowania obiektu i zainwestowania własnych środków.
Od powyższej decyzji, dochowując ustawowego terminu, odwołanie wniósł Powiat [...], zarzucając jej nadmierną ingerencję w prawo własności i zbyt daleko idące ograniczenia w gospodarowaniu powiatowym zasobem nieruchomości podnosząc, że występujące w sprawie wątpliwości organ konserwatorski rozstrzygnął na niekorzyść Wnioskodawcy.
Rozpoznając to odwołanie organ II instancji wskazał, że jak stanowi przepis art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochrona zabytków polega, w szczególności na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu m.in. zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie; zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Przepis ten zawiera ogólną regulację wyjaśniającą zakres pojęcia "ochrona zabytków". Określa on otwarty katalog celów, których realizacja uprawnia organy administracji publicznej do podejmowania określonych w ustawie działań.
Zgodnie z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Przepis ten nie wskazuje, przesłanek jakimi kierować mają się organy konserwatorskie w podejmowaniu rozstrzygnięcia dokonywanego w oparciu o art. 13 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odpowiedzi na powyższe zagadnienie nie daje także powiązanie rozpatrywanego art. 13 ust. 4 z art. 13 ust. 1 tej ustawy, mającym niewątpliwie przymiot przepisu ogólnego w stosunku do unormowań zawartych w art. 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Tym samym należy przyjąć, iż wykładnia językowa nie daje odpowiedzi jakimi przesłankami kierować mają się organy konserwatorskie w podejmowaniu rozstrzygnięcia dokonywanego w oparciu o art. 13 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tej sytuacji odpowiedzi należy poszukiwać przy wykorzystaniu wykładni systemowej.
W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, iż podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie związane z zabytkami jest ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zakres powyższej ustawy określony jest w jej art. 1, zgodnie z którym określa ona przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi, zasady tworzenia krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz finansowania prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytkach, a także organizację organów ochrony zabytków. Omawiana regulacja dotycząca sprzedaży, zamiany, darowizny lub oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także wnoszenia tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek, umiejscowiona została natomiast w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Zakres powyższej ustawy określony został bardzo szeroko, jednakże w stosunku do omawianej regulacji, przyjąć należy, iż mieści się ona w art.1 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego.
Umiejscowienie omawianej regulacji w ustawie o gospodarce nieruchomościami powoduje, iż przesłanek, jakimi kierować mają się organy konserwatorskie w podejmowaniu rozstrzygnięcia dokonywanego w oparciu o art. 13 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy dopatrywać się w pierwszej kolejności w celach regulacji tej ustawy tj. w powiązaniu z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego. Powyższe prowadzi do wniosku, iż jednym z celów omawianego przepisu jest możliwość zachowania we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego wyjątkowo cennych pod względem konserwatorskim nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków. Kwestię tę do oceny pozostawiono organom konserwatorskim, jako organom wyspecjalizowanym w tym zakresie.
Jednocześnie ocena dokonywana przez organy konserwatorskie, które z mocy ustawy zobligowane są do ochrony zabytków (art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), uwzględniać musi te kwestie. Organy konserwatorskie są zatem zobowiązane m. in. do zapewnienia warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwale zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie oraz zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, odnośnie do wartości historycznych zespołu młyna w m. K., organ odwoławczy podzielił stanowisko przedstawione przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w zaskarżonej decyzji.
Zespół składa się z dwóch obiektów powiązanych ze sobą funkcjonalnie: budynku młyna oraz budynku mieszkalno-administracyjno-gospodarczego. Budynek mieszkalno- administracyjno-gospodarczy wzniesiono w konstrukcji ryglowej. Budynek młyna, z przełomu XIX i XX w. posiada niezmienioną bryłę, wnętrze oraz z wyposażenie, które stanowią o szczególnej wartości zespołu. W pomieszczeniach znajdują się zachowane: urządzenia do napędzania młyna oraz z zsyp na plewy, mlewniki firmy M., wialnia kaszkowa, rzutnik otrębowy oraz odsiewacze. Zespół młyna zachowany w pierwotnej formie architektonicznej, jest jednym z nielicznych obiektów techniki zachowanych z pełnym wyposażeniem do czasów obecnych na terenie W. Obiekt został wyłączony z użytkowania o charakterze bieżącej produkcji w roku 2013.
Zgodzono się z tezą organu pierwszej instancji, iż zespół młyna w K., z zachowanymi unikatowymi urządzeniami młynarskimi i całym zachowanym ciągiem technologicznym, powinien być zachowany oraz służyć publicznie i popularyzować wiedzę o dawnych zawodach. Tym bardziej, że przez wiele lat funkcjonowała tam szkoła młynarska, a tradycje młynarstwa w K. sięgają średniowiecza. Należy zatem podejmować działania aby przyszła funkcja budynku służyła społeczeństwu. Z powyższych względów tak ważne jest zachowanie zespołu jako własności Powiatu [...].
Skargę na tę decyzję złożył Powiat [...]. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
- 1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 77 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad wiedzy, logiki oraz prawidłowego rozumowania, pozostawienie wielu przypuszczeń co do zbycia przedmiotowej nieruchomości skutkiem czego przyjęto, iż nie ma podstaw na wyrażenie zgody na sprzedaż nieruchomości położonej w K. w rejonie ulic: S.i M., stanowiącej grunt oznaczony na mapie ewidencyjnej obr. [...] ark. [...] numerem [...] o pow. 1,0142 ha, będącej własnością Powiatu [...]zapisanej w księdze numer, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż wskazane przez organy administracji I i II instancji argumenty nie dają podstaw do niewyrażenia zgody na sprzedaż przedmiotowej nieruchomości.
- 2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 k.p.a. bowiem w toku postępowania przed organem II instancji skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a w interesie strony leżało wykazanie wpływu braku zgody na zbycie przedmiotowej nieruchomości,
- 3) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 140 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) w związku z art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami które miało wpływ na wynik sprawy poprzez uniemożliwienie rozporządzania nieruchomością będącą własnością skarżącego,
- 4) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 4, 5, 7, 25, 29 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ich niezastosowanie, mimo, że przepisy tej ustawy w sposób restrykcyjny ograniczają właściciela zabytków w wykonywaniu jego prawa własności. Gdyby ustawodawca chciał zakazać sprzedaży nieruchomości, będącej zabytkiem to wyartykułowałby wprost taki zakaz w ustawie. W przypadku braku takiego zakazu ustawowego, działania organów I i II instancji były nieuzasadnione i w sposób oczywisty naruszały przepisy ww. ustawy.
- 5) naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02.04.1997r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez pominięcie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek położonych w rejonie ul. S. i ul. M. w miejscowości K., gmina K. (Dz. U. poz. [...], z dnia [...].07.2015) skutkującą nieusprawiedliwionym ograniczeniem konstytucyjnej zasady ochrony własności, poprzez bezwzględny zakaz sprzedaży nieruchomości położonej w K. w rejonie ulic: S. i M, stanowiącej grunt oznaczony na mapie ewidencyjnej obr. [...] ark. [...] numerem [...] o pow. 1,0142 ha, będącej własnością Powiatu [...] zapisanej w księdze numer [...].
Podnosząc te zarzuty wnoszono o:
- 1. uchylenie w całości decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków znak: [...]
- 2. uchylenie w całości decyzji z dnia [...] maja 2019 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego znak: [...]
- 3. na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. skarżący wnosił o zobowiązanie przez Sąd organu I instancji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku do wydania decyzji wyrażającej zgodę na sprzedaż przez Powiat [...] nieruchomości położonej w K. w rejonie ulic: S. i M., stanowiącej grunt oznaczony na mapie ewidencyjnej obr. [...] ark. [...] numerem [...] o pow. 1,0142 ha, będącej własnością Powiatu [...] zapisanej w księdze numer [...].
Ewentualnie, w razie nieuwzględnienia przez Sąd żądania z pkt. 3
4. Uchylenie w całości decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...].05.2019 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.)
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, skarga nie mogła być uwzględniona.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotycząca odmowy udzielenia pozwolenia na sprzedaż zespołu młyna przy ul. M. w m. K., usytuowanego na terenie nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], art. [...], obr. [...] wpisanej do rejestru zabytków na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2013 r. pod nr rejestru [...].
W ocenie Sądu decyzja ta jest prawidłowa. Przede wszystkim podkreślić należy, że zespół młyna w K., został wpisany do rejestru zabytków w dniu [...] czerwca 2013r. w wyniku postępowania przeprowadzonego z urzędu przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Usytuowany nad rzeką G. nieopodal dawnego zamku, od XVIII w. kościoła p.w. św. [...]. Od czasów średniowiecza w tym miejscu funkcjonowały kolejne młyny wodne.
Obecnie zespół składa się z dwóch obiektów powiązanych ze sobą funkcjonalnie. Pierwszy z nich to budynek młyna z przełomu XIX i XX w. z zachowaną bez zmian bryłą i wnętrzem, a co najważniejsze z wyposażeniem,które stanowi o szczególnej wartości zabytku. W pomieszczeniach piwnicy zachowane urządzenia do napędzania młyna oraz zsyp na plewy, na parterze mlewniki firmy M., na piętrze wialnia kaszkowa oraz rzutnik otrębowy, a na ostatniej kondygnacji odsiewacze. Zachowane elementy wyposażenia, urządzenia i maszyny umożliwiają zrozumienie pierwotnej produkcyjnej funkcji obiektu. Budynek mieszkalno-administracyjno-gospdoarczy wzniesiony został w 2 poł. XIX w. o ścianach w konstrukcji ryglowej, ściany zachowania oraz łącząca z młynem ceglana. Wnętrza z czytelnym dawnym układem pomieszczeń.
Zespół młyna zachowany w swej pierwotnej formie architektonicznej jest jednym z nielicznych obiektów techniki zachowanych z pełnym wyposażeniem do czasów obecnych na terenie W. Obiekt został wyłączony z użytkowania o charakterze bieżącej produkcji w roku 2013. Kompletność i sprawność urządzeń pozwala na każdorazowe ich uruchomienie przez uprawnionego młynarza, który nadal pracuje i dozoruje zabytkowy obiekt. W młynie przez wiele lat funkcjonowała szkoła młynarska, a tradycje młynarstwa w K. sięgają średniowiecza.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że zespół młyna w K. z takim potencjałem jaki stanowią unikatowe już urządzenia młynarskie i cały zachowany ciąg technologiczny powinien być dostępny publicznie, winien służyć miejscowej i nie tylko społeczności i popularyzowaniu wiedzy o zabytku oraz o dawnych zawodach.
Z drugiej strony wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym, między innymi w zakresie edukacji publicznej i kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.
Podkreślić również należy, że ochrona zabytków określona w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zgodnie z art. 4 ust 1 polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie. Natomiast art. 5 ust. 5 ww. ustawy stanowi, że opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury.
W świetle wyżej zacytowanych przepisów o samorządzie powiatowym oraz ustawy o ochronie zabytków za optymalny należy uznać model, w którym to Powiat [...] jako właściciel zapewni publiczny dostęp do zabytku, spopularyzuje wiedzę o obiekcie, w szczególności o jego historii, przeznaczeniu i wielowiekowej tradycji młynarskiej w tej miejscowości. Niezwykle cenne w tym zakresie będą zachowane urządzenia stanowiące pełny ciąg technologiczny.
Zgodzić się też należy z organami, że ze względu na trudności z adaptacją tego typu budynków z zachowanym wyposażeniem do innych celów trudno będzie znaleźć nabywcę, który byłby zainteresowany remontem budynku i zachowaniem jego pierwotnej funkcji i urządzeń.
Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że uchwalenie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), nie uchyliło art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204).
Oznacza to, że niezależnie od zakresu ochrony zabytków przewidzianego w ustawie z 2003 r. formą ochrony jest również norma określona w art. 13 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W istocie przepis ten ma charakter uzupełniający wobec ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Nie można więc zgodzić się ze stanowiskiem, że dla ochrony przedmiotowego zabytku wystarczające są przepisy ustawy o ochronie zabytków, czy też zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gdyby przyjąć takie stanowisko za zbędny należało by uznać istnienie omawianego art. 13 ust, 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ponownie podkreślić należy, że powodem odmowy udzielenia pozwolenia na sprzedaż była chęć zachowania publicznego charakteru obiektu ze względu na jego szczególne wartości historyczne i kulturowe.
Niewątpliwie realizacja celu publicznego jakim jest popularyzowanie i upowszechnianie wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury należy przede wszystkim do jednostek samorządu i Skarbu Państwa, a nie osób prywatnych.
Odnosząc się do kwestii uzyskania pozytywnej opinii dotyczącej sprzedaży wskazać należy, że Kierownik Delegatury w P. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony zaopiniował co prawda pozytywnie zamiar sprzedaży ww. nieruchomości, ale zwrócił jednocześnie uwagę na wysokie walory historyczne młyna jako zabytku techniki zachowanego z pełnym wyposażeniem. Postawił też takiej sprzedaży warunki konieczne do spełnienia w celu zachowania wartości obiektu. Niemniej biorąc pod uwagę unikatowość zabytku w skali W. Wojewódzki Konserwator Zabytków w dniu 12.10.2016r. wystosował pismo do Starosty [...], w którym zwrócił uwagę na konieczność pozostawienia zabytku jako własności samorządu lub Skarbu Państwa.
W skardze wskazano, że "Prywatny inwestor mógłby w znacznej części odrestaurować zabytkowy "M." i towarzyszące obiekty, pozyskać dodatkowe fundusze na renowację zabytku, oraz w sposób uzasadniony ekonomicznie zagospodarować zabytkowy "M."."
Sąd nie widzi powodów, dla których Powiat takich działań podjąć nie może, co więcej to samorząd ma w większym stopniu możliwość korzystać ze środków pomocowych. Z korespondencji jaka znajduje się w aktach sprawy wynika, że organy ochrony konserwatorskiej nie tylko dokonywały oceny zasadności wniosku o sprzedaż ale również aktywnie włączyli się w poszukiwania sposobu właściwego zagospodarowania obiektu, deklarując także chęć częściowej partycypacji w remoncie. Natomiast Powiat w tym zakresie wykazywał całkowitą bierność, będąc bezwarunkowo nastawionym na wyzbycie się zabytku. O braku odpowiedniej wrażliwości na ochronę dziedzictwa historycznego świadczy chociażby fakt, że nie podjęto prac zabezpieczających dachu pomimo, że i w tym zakresie konserwator zabytków deklarował pomoc finansową.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnienie organu odwoławczego rzeczywiście nie jest wolne od wad. Razi jego lakoniczność i brak własnych rozważań. Niemniej łącznie z uzasadnieniem decyzji organu I instancji można uznać, że zasadnicze powody odmowy udzielenia pozwolenia na sprzedaż zostały wyjaśnione.
Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym braku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Skarżący nie wskazał, jakie to okoliczności mógłby podnieść w trakcie jej przeprowadzenia, a które nie mogły być zgłoszone w formie pisma procesowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa własności wskazać należy, że z treści prawa własności wynika, że właściciel może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób (art. 140 k.c.). W orzecznictwie dominuje pogląd, że prawo własności, choć stanowi najpełniejsze z praw majątkowych, nie może być jednak traktowane jako ius infinitum i może podlegać ograniczeniom. Tym samym także ochrona własności nie może mieć charakteru absolutnego. Jak się podkreśla, treść prawa własności oraz zakres ochrony tego prawa zamykają się w określonych przez prawo granicach, mających swoją podstawę w przepisach ustawy zasadniczej, w szczególności w zasadzie dobra ogółu, a zatem także dobra wszystkich właścicieli. Dopuszczalne jest, zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji, ograniczenie prawa własności ze względu na ważny interes publiczny, chociaż konieczne jest przy tym wskazanie przyczyny ograniczenia oraz zachowanie zasady proporcjonalności. Własność nie stanowi "prawa nieskończonego" (ius infinitum), tzn. wartości absolutnej niepodlegającej żadnym ograniczeniom.
Należy również wskazać, że w preambule powołanej ustawy zasadniczej podkreśla się istnienie po stronie narodu polskiego (tzn. wszystkich obywateli Rzeczypospolitej) obowiązku przekazania przyszłym pokoleniom wszystkiego, co cenne z ponad tysiącletniego dorobku. Celem stworzenia warunków do realizacji tak określonego obowiązku ustrojodawca zdecydował się na wprowadzenie do Konstytucji norm o charakterze gwarancyjnym: art. 5, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju; art. 6, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska stwarza warunki upowszechniania i równego dostępu do dóbr kultury, będącej źródłem tożsamości narodu polskiego, jego trwania i rozwoju (ust. 1), oraz udziela pomocy Polakom zamieszkałym za granicą w zachowaniu ich związków z narodowym dziedzictwem kulturalnym (ust. 2); art. 73 in fine, który przyznaje każdemu wolność korzystania z dóbr kultury.
Miedzy innymi w oparciu o powyższe zasady konstytucyjne wprowadzono ograniczenia prawa własności w ustawie o ochronie zabytków oraz omawianym art. 13 ust, 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W aspekcie powołanych powyżej przepisów, zarzut skarżącego dotyczący naruszenia prawa własności należy uznać jako nieuzasadniony. Ograniczenie prawa własności zostało bowiem wprowadzone w przepisie mającym rangę ustawową ze względu na potrzebę ochrony wartości wskazanych ww. przepisach.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.