Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2003 roku, Nr [...] Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] pozwolenia na budowę II Etapu Zespołu Zabudowy Wielofunkcyjnej w rejonie Dworca [...].
Pismem z dnia 17 marca 2004 roku Stowarzyszenie [...] wystąpiło z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 roku podnosząc zarzut, iż Stowarzyszenie zostało pominięte jako strona postępowania.
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku, Nr [...] Wojewoda [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] października 2003 roku stwierdzając, że Stowarzyszenie nie posiada przymiotu strony i nie posiada uprawnień do występowania w sprawie.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie [...] podnosząc zarzut, iż okoliczność, że Stowarzyszenie nie zostało uznane za stronę nie zwalniało Wojewody od merytorycznego rozpoznania sprawy. Nadto zdaniem Stowarzyszenia kwestia uznania go za stronę postępowania winna być rozstrzygana w oparciu o przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, a nie przepisy ustawy Prawo budowlane. W świetle art.33 Ustawy Prawo Ochrony Środowiska Stowarzyszenie posiada przymiot strony postępowania. Zdaniem Stowarzyszenia postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 roku, Nr [...] wszczęte zostało przed wejściem w życie znowelizowanego prawa budowlanego wprowadzającego art.28 ust.2 i odmawianie Stowarzyszeniu statusu strony jest bezzasadne.
Decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku, nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 roku i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przed wszczęciem postępowania wznowieniowego organ administracji winien ustalić czy osoba występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania posiada przymiot strony. Tymczasem organ administracji we wstępnej fazie postępowania nie zbadał czy wniosek pochodzi od podmiotu będącego stroną. Oceny tej dokonał wydając decyzję merytoryczną co jest niedopuszczalne.
Nadto Wojewoda [...] nie wszczął postępowania, gdyż nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania. Sam fakt wpływu wniosku o wznowienie postępowania nie powoduje jeszcze wszczęcia takiego postępowania.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyło Stowarzyszenie [...] podnosząc zarzut, iż postępowanie nie powinno być umorzone. Sprawa powinna być zdaniem Stowarzyszenia przekazana organowi I instancji ze wskazaniem popełnionych uchybień. Umorzenie postępowania powoduje niemożność obrony przez Stowarzyszenie swoich praw. Stowarzyszenie ponownie podniosło też argument, że powinno być uznane za stronę postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Nadto stwierdził, że umorzenie postępowania nie jest jednoznaczne z rozstrzygnięciem samego wniosku o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 105§l kpa.
Zgodzić należy się z twierdzeniem Wojewody [...], iż błędem było merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego Stowarzyszenia bez wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Reguły postępowania w wypadku wpłynięcia wniosku o wznowienie postępowania są jednoznacznie określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Jeśli wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych organ administracji zgodnie z treścią art.l49§3 kpa wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania z tego powodu, iż wnioskodawca nie jest stroną może nastąpić tylko wówczas gdy okoliczność ta jest oczywista. Jeśli istnieją wątpliwości co do tego czy wnioskodawca jest stroną badanie przymiotu strony następuje po wznowieniu postępowania. Wznowienie postępowania zgodnie z treścią art.l49§l kpa następuje poprzez wydanie postanowienia. Dopiero po wydaniu tego postanowienia możliwe jest merytoryczne rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania.
Wówczas organ administracji rozstrzyga czy decyzja, której postępowanie dotyczy winna zostać uchylona czy też nie. Tymczasem Wojewoda [...] bez wznowienia postępowania rozpoznał merytorycznie wniosek Stowarzyszenia. Słusznie więc Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił rozstrzygnięcie Wojewody [...].
Błędem natomiast było zdaniem Sądu umorzenie przez organ odwoławczy postępowania, które toczyło się przed organem I instancji.
W wyroku z dnia 26 września 2001 roku, sygn. akt V SA 381/01 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż "Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy".
Wbrew twierdzeniom Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego umorzenie postępowania kończy postępowanie definitywnie. Wniosek Stowarzyszenia o wznowienie postępowania nie mógłby być już rozpoznawany. W ocenie Sądu na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do tego rodzaju załatwienia sprawy. Rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego winno ograniczyć się do uchylenia decyzji organu I instancji ze wskazaniem uchybień popełnionych przez ten organ oraz okoliczności, które organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien wziąć pod uwagę.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.