Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu zażalenia E W., A. C. oraz M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. wstrzymujące wykonanie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 5 października 1998 r. uchylającej decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 listopada 1997 r. nakazującej K. B. i K. B. w terminie do [...] maja 1998 r. dokonania rozbiórki obiektu budowlanego parterowego, zlokalizowanego bezpośrednio przy ogrodzeniu od strony drogi dojazdowej na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., w części dotyczącej terminu wykonania orzeczonego nakazu, w pozostałym zakresie utrzymującej decyzję w mocy,
- - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż K. B. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nakazującą mu rozbiórkę wskazanego obiektu budowlanego. Jako przesłankę wzniowieniową wskazał pkt 5 § 1 art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego podając, iż obiekt ten zlokalizowany jest na działkach nr [...] i [...] a nie tylko na działce nr[...], jak to wynika z decyzji rozbiórkowej.
Zgodnie z art. 152 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania może wstrzymać wykonanie decyzji jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
W ocenie organu takie prawdopodobieństwo zachodzi w związku z czym zasadne było wydanie przez organ I instancji postanowienia o wstrzymaniu decyzji ostatecznej.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wnieśli: E W. K. A. C. i M. S. Skarżący wskazali, iż ostateczna decyzja rozbiórkowa kontrolowana była przez Naczelny Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 5 marca 2003 r. w sprawie sygn. akt II S.A./Kr 2409/01 oddalił skargę. Już wtedy skarżący podnosił zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie lokalizacji spornego obiektu. Sąd przesądził tę kwestię i nie może być ona teraz podstawą wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonemu postanowieniu oraz poprzedzającemu je postanowieniu organu I instancji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest jego sądowa kontrola - art. 1 § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 134, poz. 1269).
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 152 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r.. Nr 98 poz. 1071) zgodnie z którym organ administracji publicznej, właściwy w sprawie wznowienia postępowania, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
W niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r., wstrzymał wykonanie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r. nakazującej dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W przedmiotowej sprawie organy uznały, że skoro w przepisie stanowi się o "prawdopodobieństwie" zaistnienia jednej z przesłanek pozytywnych do wznowienia postępowania to nie ma podstaw do wymagania od organu wstrzymującego wykonanie decyzji podania uproszczonego dowodzenia istnienia wad tej decyzji, lecz wystarczy wskazanie na taką możliwość. Zdaniem organów sam fakt złożenia wniosku jest uprawdopodobnieniem zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 152 § 1 Kpa.
Sąd nie podziela tej opinii. Organ I i II instancji bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez wnikliwej analizy okoliczności przedwcześnie wydały postanowienie. W ocenie Sądu ocena organu w przedmiotowej sprawie była dowolna, a nie swobodna.
Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 Kpa winno być traktowane jako środek ostateczny. Zbyt szybkie wstrzymanie wykonania decyzji, nie poparte żadnymi okolicznościami uprawdopodobniającymi uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania, może stanowić naruszenie ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Zgodnie z tą zasadą, wyrażoną w art. 16 § 1 Kpa, decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję, a to może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Są to sytuacje nadzwyczajne enumeratywnie wymienione w przepisach prawnych. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z fundamentalnych zasad całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego, zapewniającą pewność i stabilność obrotu prawnego. Dlatego korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wzruszenia bądź wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych, winno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych.
Biorąc powyższe pod uwagę wobec braku uzasadnienia przez organy obu instancji, jakie okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, Sąd nie mógł ocenić prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia w związku z czym uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271, poz.2052 z 2003 r. Nr 124, poz.1153).
Na podstawie art. 152 cyt. Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku.