Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia R. K. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na R. K. karę w wysokości 25.000 zł. za przystąpienie do użytkowania, z naruszeniem art. 54 ustawy Prawo budowlane, zjazdu z drogi krajowej nr [...] (działka [...]) na działkę nr [...] w miejscowości Ł. Postępowanie administracyjne w sprawie miało następujący przebieg.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59 f ust. 1, art. 59 g ust 1 oraz art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na R. K. karę w wysokości 25.000 zł. za przystąpienie do użytkowania, zjazdu z drogi krajowej nr [...] na działkę nr [...] w miejscowości Ł. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie oględzin robót budowlanych ustalił, iż budowa zjazdu została przeprowadzona na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez pracownika organu zjazd był użytkowany. Ponadto ustalono, że inwestor nie zawiadomił właściwego organu o zakończeniu budowy i samowolnie rozpoczął użytkowanie zjazdu na działkę. W związku z powyższym organ nałożył karę za samowolne użytkowanie zjazdu.
Na ww. postanowienie nakładające karę zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył R. K. Podniósł, że zgłosił fakt zakończenia robót do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując ww. zażalenie wydał postanowienie zaskarżone do Sądu w niniejszej sprawie, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że inwestor zrealizował roboty budowlane i zaczął użytkować zjazd. Przystępując do użytkowania nie złożył wymaganego prawem zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych do czego był zobowiązany obowiązkiem nałożonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Te fakty przesądziły o zasadności rozstrzygnięcia podjętego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł R. K.. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a. Powtórzył argument o złożeniu zawiadomienia o zakończeniu robót do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
W odpowiedzi na skargę organ mając na uwadze orzecznictwo tut. Sądu, w świetle aktualnego stanu prawnego, wniósł o wydanie przez Sąd "stosownego orzeczenia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnoszono w skardze.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, a podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz postanowienie I instancji zapadły z naruszeniem przepisów o właściwości organów, co stanowi przesłankę do stwierdzenia ich nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.
Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie dotyczyło wymierzenia kary grzywny za samowolne przystąpienie do użytkowania zjazdu z drogi krajowej nr [...] na działkę inwestorów. Prowadzone było w I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Dla określenia jaki organ jest właściwy do prowadzenia postępowania istotne znaczenie ma określenie pojęcia "zjazdu".
Definicja zjazdu została wyprowadzona w ustawie z dnia 14 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 200 poz. 1953), obowiązującej od dnia 9 grudnia 2003 roku, w której określono "zjazd" jako połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z definicji tej wynika, że zjazd nie jest częścią drogi, a jedynie miejscem dostępu do drogi publicznej. Określenie pojęcia "zjazdu" zawarte w wyżej wymienionej ustawie o drogach publicznych jest obowiązujące również w sprawach z zakresu prawa budowlanego i ma znaczenie przy ustalaniu organu administracji właściwego do rozpoznania spraw w I instancji.
Właściwość wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji określona została w art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez odesłanie do art. 82 ust. 3 i 4 tej ustawy tj. do przepisu określającego kompetencję wojewody do działania w I instancji jako organu administracji architektoniczno-budowlanej. Do kompetencji tej należą więc między innymi sprawy dotyczące dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego.
Mając na uwadze wyżej wskazaną definicję "zjazdu" należy stwierdzić, że od dnia wejścia w życie ww. ustawy, to jest od dnia 9 grudnia 2003 roku organem nadzoru budowlanego właściwym do rozpoznania w I instancji sprawy dotyczącej użytkowania przedmiotowego zjazdu jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego.
Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący a zatem organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości (art. 19 K.p.a.). Wydanie w niniejszej sprawie decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w pierwszej instancji i decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu odwoławczym nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności obu decyzji z art. 156 §1 pkt 1 Kpa.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 2,art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).