Uzasadnienie
K. N. wraz ze skargą wniesioną na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła wniosek o ustanowienie adwokata.
W treści wniosku złożonego następnie na urzędowym formularzu skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, posiada mieszkanie o powierzchni 128,8 m2 oraz oszczędności w kwocie 2093,51 zł. K. N. otrzymuje emeryturę w wysokości 767,23 zł netto miesięcznie, natomiast mąż skarżącej rentę w wysokości 1830,13 zł. K. N. oświadczyła, że jej mąż prowadzi ponadto działalność gospodarczą, z której dochód w styczniu wyniósł 401 zł. Skarżąca wskazała, że mąż spłaca zadłużenie w ZUS w kwocie 487,51 zł miesięcznie. Do stałych wydatków skarżąca zaliczyła ponadto opłaty za telefon – 115 zł, gaz – 339 zł, wodę – 50 zł, energię elektryczną – 90-120 zł, koszty leczenia – około 300 zł.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Podkreślić też trzeba, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym zainicjowanym przez stronę nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 17 maja 2011 r. II FZ 174/11 LEX nr 1081459).
Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Prawo pomocy mogą zatem otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów oraz te, które co prawda uzyskują dochody, ale w wysokości pozwalającej im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Informacje przedstawione w złożonym wniosku nie wskazują natomiast, aby skarżąca znajdowała się w takiej sytuacji.
Jak wynika z wniosku, K. N. wraz z mężem uzyskują stałe dochody z tytułu emerytury i renty w łącznej wysokości 2597,36 zł netto miesięcznie. Mąż skarżącej prowadzi ponadto działalność gospodarczą, z której – według złożonego przez skarżącą oświadczenia - dochód w styczniu wyniósł 401 zł. Zauważyć również trzeba, że skarżąca posiada oszczędności w kwocie 2093,51 zł.
W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Uzyskiwane dochody skarżącej i jej męża oraz posiadane oszczędności pozwalają na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.