Uzasadnienie
A. G. ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Odpowiadając w dniu 22 lutego 2019 r. na ww. skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Dopuszczalność skargi uzależniona jest jednak od wyczerpania środków zaskarżenia, o czym mowa w art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. Na podstawie w art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.).
W związku z ustanowioną w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, przywołany art. 52 P.p.s.a. wskazuje, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte dopóki postępowanie to się toczy. Ponadto, wynika z niego, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym.
Należy podkreślić, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.
Z powyższego wynika, że skargę do sądu administracyjnego, można wnieść na akt administracyjny ostateczny, który został wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę przysługującego jej środka zaskarżenia (w niniejszej sprawie odwołania). Zatem sąd może rozpoznać merytorycznie skargę, która została wniesiona od decyzji po wyczerpaniu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, a nie bezpośrednio od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Skarga do sądu administracyjnego, złożona bezpośrednio od orzeczenia wydanego przez organ administracyjny pierwszej instancji jest niedopuszczalna niezależnie od tego czy strona wyczerpała, czy też nie, przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 21 maja 2008 r. Nr II SA/Bk 721/07).
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że złożona przez skarżącego skarga na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] dotyczy bezspornie decyzji organu pierwszej instancji.
Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Do tych sytuacji należy zaliczyć m.in. wniesienie skargi na orzeczenie organu pierwszej instancji, niezależnie od tego czy skarga dotyczy wprost aktu organu pierwszej instancji niepoddanego uprzednio instancyjnej kontroli administracyjnej, czy też dotyczy bezpośrednio orzeczenia pierwszoinstancyjnego poddanego kontroli instancyjnej.
Skoro więc skarżący nie złożył odwołania od decyzji organu pierwszej instancji – tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do organu wyższego stopnia tj. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, czyli nie wyczerpał w niniejszej sprawie trybu poprzedzającego wniesienie do sądu skargi, to w świetle cytowanego art. 52 P.p.s.a. stanowiło to podstawę do odrzucenia skargi.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł,jak w sentencji postanowienia. Z kolei na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowiono o zwrocie z urzędu uiszczonego przez skarżącego kasacyjnie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.