Uzasadnienie
VIISA/Wa 444/10
W dniu 1.09.2008 r. S. Sp. z o.o. zgłosiła zamiar zainstalowania wolnostojącej jednostronnej tablicy typu SO o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 6.00 x 3.00 m (18 m2) łączna wielkość z ozdobnymi ramami 6,36 x 3,36m posadowionej na fundamencie prefabrykowanym o wymiarach 4,0 x 2,0m, wysokość słupa 4,70m na działce nr [...] przy ul. [...] w W. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent [...] wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przedmiotowych robot budowlanych uzasadniając, iż zamierzona inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
W wyniku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powołując art. 30 ust. 6 pkt. 1 prawa budowlanego organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie wolnostojące urządzenia reklamowe posadowione jest na fundamencie nieprzestawnym, trwale związanym z gruntem, na co wskazuje dołączony do zgłoszenia projekt.
Organ odwoławczy podkreślił, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, decyduje nie metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.
Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł inwestor domagający się jej uchylenia. Skarżący zarzucił, że organy w przedmiotowej sprawie nie przeprowadziły postępowania mającego na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy. Sprzeciw został zgłoszony w ciągu 2 dni od daty zgłoszenia co oznacza, że sprzeciw został wydany "z automatu", natomiast organ odwoławczy swoje postępowanie ograniczył do przytoczenia orzecznictwa. Zdaniem skarżącego dla przyjęcia poglądu o trwałym związaniu z gruntem organ powinien wykazać, że urządzenie reklamowe jest w sposób techniczny powiązane z gruntem, a nie przez oddziaływanie siły grawitacji jak to ma miejsce w przedmiotowym urządzeniu (przestawna podstawa urządzenia nie jest fundamentem). Jak podkreśliła strona skarżąca organ rozpatrujący sprawę ma obowiązek zbadania i ustalenia, ze w danej sprawie wykonywana jest "instalacja" bądź "budowa", nie może natomiast czynić takich ustaleń na podstawie orzeczeń NSA.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
WSA zważył co następuje
Kontrolowana decyzja odwołuje się do art. 30 ust. 6 pkt 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robot budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Organ powołując wyroki NSA jednym zdaniem tylko odnosi się do przedmiotowej inwestycji stwierdzając, że jej wymiary oraz obecność fundamentu uzasadniają uznanie tego urządzenia za trwale związane z gruntem. Organ pomija przy tym, podkreśloną przez NSA konieczność dokonywania ustaleń w jaki sposób dochodzi do powstania budowli, która stanowi wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe.
Urządzenie reklamowe może być instalowane bądź też poddane procesowi budowy. To zaś, że w wyniku procesu budowy rozumianej jako wykonanie w określonym miejscu robót budowlanych powstanie budowla jest skutkiem i wynikiem tych robót. Nie można zatem w przeciwieństwie do pojęcia instalacji z art. 29 ust. 2 pkt. 6 objąć systemem zgłoszenia robót budowlanych zmierzających do wzniesienia budowli, przy czym nie można pomijać sposobu w jaki dochodzi do jej wzniesienia. Określony w art. 29 prawa budowlanego katalog obiektów i robót budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę stanowi wyjątek od zasady nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
Opis techniczny założonego projektu wskazuje, że jest to projekt ogólny, powtarzalny i każdorazowo fundament należy adaptować dla warunków panujących w miejscu ustawienia. Projekt powtarzalny nie rozstrzyga kwestii sposobu posadowienia urządzenia reklamowego, pozostawiając ją do załatwienia przez projektanta projektu adaptacyjnego do realizacji robót będących przedmiotem zgłoszenia. Z projektu powtarzalnego wynika, że podstawa urządzenia musi być umieszczona na określonym podłożu lub bezpośrednio na gruncie z ewentualnym wykonaniem podsypki i zagęszczenia.
Nie wiadomo zatem, w jaki sposób zaprojektowano ustawienie tego konkretnego urządzenia na gruncie, co ma podstawowe znaczenie dla określenia czy będzie konieczne wykonanie w określonym miejscu prac budowlanych polegających na odpowiednim przygotowaniu podłoża. To zaś ma znaczenie dla oceny czy w danym przypadku będą wykonywane roboty odpowiadające pojęciu budowy z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego, czy też będzie to instalacja nie wymagająca takich prac. Wyjaśnienie tej kwestii ma zaś podstawowe znaczenie dla oceny czy przewidziane przez inwestora roboty wymagają pozwolenia na budowę, czy też projektant nie przewiduje wykonania żadnych prac budowlanych w tym miejscu, co można uznać za zamiar instalacji urządzenia.
W takim więc przypadku podstawowym zadaniem organu administracji było dokonanie ustalenia w jaki sposób inwestor zamierza zrealizować obiekt budowlany, gdyż od sposobu wykonania robót budowlanych będzie zależało czy ma być on budowany czy też instalowany. W tym celu należało zbadać projekt budowlany stanowiący załącznik do zgłoszenia, gdyż z opisu i części graficznej projektu kwestie te powinny wynikać. Analizując treść zaskarżonej decyzji oraz akta sprawy Sąd nie dopatrzył się śladów badania projektu, natomiast organ ograniczył się do stwierdzenia, ze zarówno wielkość jak i fundament przesądzają o tym, ze jest to budowla wymagająca zgodnie z orzeczeniem NSA – pozwolenia na budowę. Powoływane orzecznictwo sądowe dotyczyło konkretnych spraw. NSA podkreśla konieczność zindywidualizowania każdego przypadku, a więc przywołanie tego orzecznictwa nie można zastąpić dokonania własnych ustaleń faktycznych w badanej sprawie i wyprowadzenie z nich stosownych wniosków.
Brak wnikliwego postępowania administracyjnego, a w konsekwencji ustalenia konkretnego, zindywidualizowanego stanu faktycznego sprawy i brak wyjaśnienia przez organy – w oparciu o materiał dowodowy przedmiotowej sprawy – dlaczego urządzenie reklamowe objęte przedmiotowym zgłoszeniem uznają one za budowlę, stanowi o naruszeniu przepisów art. 7 i 77 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 grudnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270)
Przy orzeczeniu zastosowano art. 152 i 200 powołanej ustawy.