Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2008r. mocą której nakazano [...] Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] RO w [...] przywrócenie właściwego stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych nad rzeką [...] w km [...] na stronie gminy [...] powiat [...] tj.:
- 1. uzupełnienie korony wałów do wymaganej rzędnej;
- 2. zlikwidowanie nor i zapadlisk spowodowanych przez zwierzęta;
- 3. wyrównanie skarp wałów.
Jednocześnie zakreślono termin w jakim należy wykonać roboty (do dnia 31 grudnia 2009r.). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż kontrola przeciwpowodziowa nad rzeką [...] stwierdziła niewłaściwy stan techniczny wałów w postaci obniżenia korony, uszkodzenia korpusu oraz ich porośnięcia. Stwierdzono także lokalne uszkodzenia brzegów. W związku z tym stan bezpieczeństwa obiektów oceniono jako mogący stwarzać zagrożenie. Odwołano się także do dokumentacji projektowej z miesiąca marca 2006r. w której wskazano, iż wały rzeki są w licznych miejscach zniszczone przez zwierzęta, przekrój poprzeczny wałów jest nieregularny, a korona miejscami obniżona i zapadnięta na skutek osiadania podłoża oraz to, że wały rzeki wymagają napraw polegających na ich uzupełnieniu do wymaganej rzędnej, zlikwidowania nor i zapadlisk spowodowanych przez zwierzęta oraz wyrównania skarp wałów.
Organ II instancji podkreślił - powołując się na art. 61 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego, iż właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tzn. w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Oznacza to - zdaniem organu odwoławczego, iż organ pierwszej instancji zasadnie nakazał przywrócenie właściwego stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych nad rzeką [...], wskazując przy tym właściwy termin wykonania nakazanych robót.
Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została zaskarżona w całości przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...].
W treści zaskarżonej skargi podkreślono, iż rzeka [...] znajduje się na obszarze cennym przyrodniczo, a mianowicie na obszarze [...] Pasa Nadmorskiego, gdzie występują chronione gatunki roślin i zwierząt. Zdaniem skarżącego kwestionowana decyzja nie uwzględnia powyższego faktu, jak również tego, że uzyskał on inne decyzje zezwalające na prowadzenia robót na tym obszarze, ale pod pewnymi warunkami.
Chodzi tu w szczególności o:
- 1. decyzję z dnia [...] lipca 2008r. ([...]) będącą w istocie pozwoleniem wodnoprawnym, w którym wykonanie prac w korycie rzeki uzależnione zostało od okresu wędrówki i tarła ryb łososiowatych;
- 2. decyzję z dnia [...] sierpnia 2006r. ([...]), w której ustalono warunki prowadzenia robót w taki sposób, że:
wszystkie planowane prace gruntowe prowadzone będą z pominięciem sezonu rozrodczego tj. okresu między 1 marca a 31 lipca, okres prowadzenie robót nie będzie się pokrywał z terminami wędrówek ryb na tarło, prace nie będą wykonywane na całej wnioskowanej długości koryta rzeki w jednym sezonie.
- 3. protokół pokontrolny nr [...] dotyczący kontroli przeprowadzonej dnia [...] października 2008r.
Skarżący wskazał również, iż z uwagi na koszt realizacji inwestycji na poziomie 12 mln złotych i brak środków w budżecie [...] Zarządu Inwestycji i Urządzeń Wodnych naprawił odcinki najbardziej uszkodzone w ramach prac konserwacyjnych, a zakres robót opisany projektem robót budowlanych został ujęty w Wieloletnim Planie Inwestycyjnym pod nazwą "Remont koryta rzeki [...] w km [...] wraz z remontem obwałowania" w ramach realizacji zadań z "Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 do 2013", który będzie obejmował swoim zakresem roboty wskazane przez [...] Wojewódzkiego Inspektowa Nadzoru Budowlanego.
Podnosząc powyższe argumenty, skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna albowiem sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie. Nie negując konieczności utrzymywania wałów przeciwpowodziowych w należytym stanie wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie obowiązek nałożony decyzjami organów obu instancji jest niewątpliwie co do zasady słuszny, albowiem ogranicza czy wręcz eliminuje zagrożenie powodziowe na obszarach przylegających do rzeki [...]. Wątpliwości budzi jednak termin, który zakreślono na wykonanie robót pozwalających na przywrócenie właściwego stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych.
W ocenie sądu zakreślając jego koniec na dzień 31 grudnia 2009r. nie wzięto pod uwagę w szczególności treści rozstrzygnięć określonych jako załączniki do skargi oznaczone numerami 1 i 2. Chodzi tu o decyzję wydaną przez Marszałka Województwa [...] (z dnia [...] lipca 2008r.), który udzielając skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie odbudowy wałów nad rzeką [...] zobowiązał go jednocześnie do wykonania prac naruszających koryto rzeki poza okresami wędrówki i tarła ryb łososiowatych. Wskazał przy tym, że terminy rozpoczęcia i zakończenia tychże prac winny być uzgodnione z Okręgiem Polskiego Związku Wędkarskiego w [...].
Z kolei drugi z przywołanych dokumentów tj. decyzja [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] (z dnia [...] sierpnia 2006r.) wydana w sprawie ustalenia warunków prowadzenia robót polegających na odbudowie (remoncie) wałów przeciwpowodziowych nad rzeką [...] wskazywała na konieczność prowadzenia prac gruntowych z pominięciem okresu między 1 marca a 31 lipca, a także okresu wędrówek ryb na tarło. Wskazywała wreszcie, że prace nie będą mogły być wykonywane na całej wnioskowanej długości koryta rzeki w jednym sezonie.
Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji zakreślając termin na wykonanie wskazanych w decyzji pierwszoinstancyjnej prac odniesie się do powyższych dokumentów, a zwłaszcza do wymogów jakie stawiają podmiotowi, który będzie odbudowywał (remontował) wały. Będzie to wymagało uzasadnienia czy i dlaczego spełnienie tych wymogów będzie miało wpływ na długość terminu, w którym nakazane roboty mogą być realnie ukończone. Mimo tego, iż organ znał treść obu ww. decyzji w żaden sposób nie odniósł się do treści w nich zawartych. Oznacza to, iż uchybił wymogom, jakie stawia postępowaniu administracyjnemu art. 7 i 77 § 1 kpa. W jego toku organy powinny bowiem podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Poza tym organy obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Analiza materiałów zgromadzonych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż uchybiono powyższym przepisom. Nie rozważono bowiem tego, czy zakreślony termin na wykonanie odbudowy (remontu) wałów jest realny z uwagi na niewątpliwe ograniczenia wynikające z decyzji na które skarżący powołuje się w skardze.
Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa oraz art. 152 ppsa. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.