Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, J. B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2008 r., stwierdzającą, iż J. B. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od dnia 01 stycznia 1999 r. do dnia 01 marca 2004 r.
Jak wynika z akt sprawy z wnioskiem o wydanie decyzji rozstrzygającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego J. B. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wystąpił Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...].
Jednocześnie J. B. zwrócił się przy piśmie z dnia 20 października 2007 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o ustalenie okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż J. B. oraz J. B. od dnia 01 maja 1993 r. rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej pod numerem ewidencyjnym [...] (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydane przez Urząd Gminy w [...] w dniu 07.05.1993 r.). Powyższy wpis został z dniem 02 marca 2004 r. zmieniony w ten sposób, iż od dnia 02.03.2004 r. w/w działalność gospodarcza jest prowadzona tylko i wyłącznie przez Pana J. B. (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydane przez Urząd Gminy w [...] w dniu 02.03.2004 r.).
Wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...].05.2007 r., znak: [...]) wynika, iż Wydział Realizacji Dochodów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] przeprowadził postępowanie wyjaśniające na okoliczność prowadzenia przez J. B. działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej (przewodnictwo turystyczne oraz pilotaż wycieczek krajowych) w okresie od dnia 01 maja 1993 r. do dnia 29 lutego 2004 r. Przy piśmie z dnia [...] października 2007 r" znak: [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] dokonał korekty w/w daty wskazując, iż Pan J. B. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 01 maja 1993 r. do dnia 01 marca 2004 r.
Prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 01 maja 1993 r. do dnia 01 marca 2004 r, J. B. jako płatnik składek z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego tylko i wyłącznie w okresie:
- 1) od dnia 01 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2003 r.,
- 2) od dnia 18 kwietnia 2003 r. do dnia 23 maja 2003 r.,
- 3) oraz od dnia 13 lipca 2003 r. do dnia 29 lutego 2004 r.
Organ wskazał, że z pisma Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].05.2003 r., znak: [...] oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], wynika, że nie odnotowano informacji o zawieszeniu lub ewentualnej likwidacji działalności gospodarczej przez J. B.. Ponadto za rok 1999 r. J. B. oraz J. B. złożyli PIT-33 (zeznanie wspólne małżonków), natomiast za lata 2000-2004 złożyli PIT-36 (zeznanie wspólne małżonków).
W tej sytuacji organ nie dał wiary twierdzeniom, iż J. B. nie prowadził działalności gospodarczej.
Organ wskazał, że przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r, ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101 poz. 1178, z późn. zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r. Nr 155 poz. 1095, z późn. zm.). Wyżej wymienione ustawy, określają zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem organu dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej istotne znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Zdarzenie losowe tj. choroba J. B. w czasie prowadzenia działalności gospodarczej nie może mieć znaczenia w przedmiotowej sprawie. Działalność gospodarcza jest bowiem działalnością z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też na przykład z powodu choroby przedsiębiorcy i niemożności zastąpienia go w wykonywaniu czynności biznesowych przez współpracownika (pracownika firmy).
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowanym w wyroku z dnia 29.05.2007 r, sygn. akt II GSK 28/07, przerwa w prowadzeniu pozarolniczej działalności spowodowana stanem zdrowia (chorobą) nie może być traktowana na równi z zaprzestaniem wykonywania tej działalności. Okres faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności z powodu choroby (z uwagi na stan zdrowia) stanowi element ryzyka, z którym powinien liczyć się każdy podejmujący tego typu działalność. Zatem zgłoszenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych faktycznej przerwy w prowadzeniu pozarolniczej działalności z uwagi na stan zdrowia nie prowadzi do ustania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że J. B. nie zgłaszał takich przerw zarówno w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jak i w Urzędzie Skarbowym.
Oznacza to, zdaniem organu, że brak było podstaw prawnych do uchylenia decyzji nr [...], wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] sierpnia 2008 r., znak: [...].
Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia skargę wniósł J. B., polemizując z ustaleniami ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z 1997 roku. Strona podniosła również, że istnieje możliwość zawieszenia działalności bez konieczności wyrejestrowywania działalności gospodarczej wskazując na informacje internetowe ZUS w myśli której dopuszcza się również czasowe zawieszenie działalności, bez obowiązku zgłaszania tego faktu w urzędzie ewidencyjnym, między innymi z powodu sezonowości działalności i zdarzeń losowych.
Zdaniem strony skarżącej wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma jedynie charakter deklaratoryjny. Fakt prowadzenia działalności gospodarcze a nie wpis do ewidencji przesądza o istnieniu tej działalności i obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, a na podstawie ustawy z 19.11.1999 r. - Prawo działalności gospodarczej nie można twierdzić, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej świadczy o prowadzeniu tej działalności, a nie wyrejestrowanie działalności z ewidencji jest równoznaczne z jej prowadzeniem.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie można postawić zarzut naruszenia prawa.
Na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. -powstawał i wygasał w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7 e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 roku art. 88 e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
Natomiast zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.), przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej, zwanej dalej "ewidencją".
Jednocześnie w myśl art. 33 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.
Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Zdarzenia losowe np choroba J. B. w czasie prowadzenia działalności gospodarczej nie może mieć znaczenia w przedmiotowej sprawie. Działalność gospodarcza jest bowiem działalnością z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też na przykład z powodu choroby przedsiębiorcy i niemożności zastąpienia go w wykonywaniu czynności biznesowych przez współpracownika (pracownika firmy).
Prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 01 maja 1993 r. do dnia 01 marca 2004 r., J. B. jako płatnik składek z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego tylko i wyłącznie w okresie:
- 1) od dnia 01 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2003 r.,
- 2) od dnia 18 kwietnia 2003 r. do dnia 23 maja 2003 r.,
- 3) oraz od dnia 13 lipca 2003 r. do dnia 29 lutego 2004 r.
Jednocześnie jak wynikało z pisma Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].05.2003 r., znak: [...] oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], nie odnotowano informacji o zawieszeniu lub ewentualnej likwidacji działalności gospodarczej przez J. B..
Ponadto za rok 1999 r. J. B. oraz J. B. złożyli PIT-33 (zeznanie wspólne małżonków), natomiast za lata 2000-2004 złożyli PIT-36 (zeznanie wspólne małżonków).
Oznacza to, że brak było podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej.
W oparciu o zgromadzony w przedmiotowej sprawie przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia materiał dowodowy organ odwoławczy nie mógł dać wiary twierdzeniom, iż J. B. nie prowadził działalności gospodarczej.
Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w skardze stwierdzić należy, że Sądowi znane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06) z którego wynika, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone.
W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Nie chodzi, więc o niedopuszczalność korygowania czasookresu prowadzenia działalności gospodarczej wynikającego z wpisu do ewidencji, lecz o powiązanie takiej czynności z wynikami postępowania dowodowego.
Zatem decyzje wydane przez organy Narodowego Funduszu Zdrowia są potwierdzeniem objęcia przez skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Nadmienić należy, że Decyzja wydana przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] sierpnia 2008 r., jest jedynie potwierdzeniem faktu, iż J. B. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od dnia 01 stycznia 1999 r. do dnia 01 marca 2004 r.
Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 270) skargę oddalił.